Mr. J. Messchert van Vollenhoven

J. Messchert van Vollenhoven
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Conservatieve bestuurder en Kamerlid uit een Waals-hervormde familie van Amsterdamse bierbrouwers. Vervulde na advocaat te zijn geweest functies bij de rechterlijke macht en werd in 1851 wethouder van Amsterdam. Kort daarna gedeputeerde en in 1858 burgemeester van Amsterdam. Nam in 1864 echter ontslag vanwege de zwaarte van het ambt. Het district Utrecht koos hem in 1873 tot Tweede Kamerlid, nadat hij eerder negen jaar Eerste Kamerlid was geweest. Typische negentiende-eeuwse conservatieve regent met vele bestuursfuncties.

conservatief
functie(s) in de periode 1864-1877: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, burgemeester van Amsterdam

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan

titulatuur en naam

Mr. J. Messchert van Vollenhoven Jan

opmerkingen over de naam en/of titel

bij K.B. van 12 februari 1814 werd toestemming verleend de naam 'Messchert' aan de familienaam 'Van Vollenhoven'toe te voegen

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 6 oktober 1812

overlijdensplaats en -datum

Bloemendaal, 8 juni 1881

levensbeschouwing

Waals Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

  • antirevolutionair (conservatief)
  • lid kiesvereniging "Nederland en Oranje"
  • lid Kiezers-Vereeniging te Amsterdam

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat te Amsterdam, van 1834 tot 1 oktober 1838
  • substituut-griffier, rechtbank arrondissement Amsterdam, van 1 oktober 1838 tot 1 juni 1842
  • substituut-officier van justitie, rechtbank arrondissement Amsterdam, van 1 juni 1842 tot 1 november 1851
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 15 oktober 1851 tot 22 februari 1853
  • wethouder van Amsterdam, van 1 november 1851 tot 22 februari 1853
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 2 november 1852 tot 14 april 1864 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
  • lid Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, van 22 februari 1853 tot april 1858
  • burgemeester van Amsterdam, van 15 april 1858 tot 1 mei 1866 (benoemd bij K.B. van 10 april 1858)
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 26 mei 1858 tot 1 mei 1866
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 14 april 1864 tot 15 september 1873 (voor Noord-Holland)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1873 tot 16 september 1877 (voor het kiesdistrict Utrecht)

Nevenfuncties

  • regent Spin- en Werkhuis te Amsterdam, van 1843 tot 1851
  • commissaris van entrepôtdok te Amsterdam
  • hoofdingeland waterschap "De Hondsbossche en Duinen tot Petten"
  • lid Raad van Commissarissen West-Indische Maatschappij
  • commissaris Spaarbank voor de stad Amsterdam
  • commissaris Amsterdamsche Bouwvereniging
  • lid Raad van Toezicht Paleis van Volksvlijt te Amsterdam
  • voorzitter Vondelparkbestuur
  • voorzitter vergadering van zetters
  • voorzitter bestuur Doorgangshuis te Hoenderloo
  • voorzitter Nederlandsch Bijbelgenootschap
  • ouderling Waalse gemeente te Amsterdam
  • voorzitter Raad van Commissarissen Hollandsche IJzeren-Spoorweg Maatschappij
  • lid Brandraad te Amsterdam

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juni 1866 tot juni 1866
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1867 tot juni 1868
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1869 tot december 1869
  • voorzitter parlementaire enquêtecommissie Nederlandse koopvaardijvloot (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 maart 1874 tot april 1874 (ontslag op verzoek)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1874 tot mei 1874
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1875 tot februari 1876
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1877 tot april 1877

Opleiding

academische studie

  • studie Atheneum Illustre te Amsterdam, van 1829 tot 1830
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 11 maart 1830 tot 17 december 1834

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak zowel in de Eerste als in de Tweede Kamer over uiteenlopende onderwerpen, zoals koloniale zaken, waterstaat, onderwijs, militaire aangelegenheden en justitie
  • Stemde in 1868 tegen het (verworpen) voorstel van 5 liberale leden om een adres aan de Koning te zenden over een mogelijk derde Kamerontbinding
  • Stemde in 1869 tegen het voorstel tot afschaffing van het dagbladzegel
  • Stemde in 1870 tegen het voorstel tot afschaffing van de doodstraf
  • Behoorde in 1870 tot de meerderheid die bewerkstelligde dat de begroting van Nederlands-Indië werd verworpen, wat leidde tot het aftreden van minister De Waal
  • Behoorde in 1871 tot de 12 leden die tegen de begroting van Buitenlandse Zaken stemden vanwege het door amendering schrappen van de post voor het gezantschap bij de paus
  • Interpelleerde in 1874 de regering over het beleid betreffende Atjeh

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam in 1866 ontslag als burgemeester van Amsterdam vanwege 'huiselijke omstandigheden'

uit de privésfeer

  • Zijn vader was lid van Provinciale Staten van Noord-Holland

verkiezingen

  • Werd in 1864 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Noord-Holland met 28 van de 54 stemmen gekozen
  • Was in 1866 bij de periodieke verkiezingen in het district Amsterdam verliezend Tweede Kamerkandidaat
  • Werd in 1868 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 36 van de 68 stemmen herkozen
  • Versloeg in 1873 bij de periodieke Tweede Kamerverkiezingen in het district Utrecht E. du Marchie van Voorthuyzen na herstemming
  • Was in 1877 geen Tweede Kamerkandidaat meer

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam, Keizersgracht
  • 's-Gravenhage, Spui 143, omstreeks 1875
  • Bloemendaal, Huize Boekenrode, tot 8 juni 1881 (buitenhuis)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, september 1858
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 26 februari 1866
  • Officier in de Orde van de Eikenkroon

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid genootschap "Het Casino"
  • lid genootschap "Doctrina"
  • lid genootschap "Felix Meritis"
  • lid genootschap "Het Leesmuseum"
  • directeur Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De exigua vi, quam philosophia graeca habuit in eformanda jurisprudentia Romana" (dissertatie, 1834)

literatuur/documentatie

  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IX, 1225
  • P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"
  • Ned. Patriciaat, 1926

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Amsterdam, 25 april 1850

echtgeno(o)t(e)/partner

M.C. van Lennep, Margaretha Catharina

kinderen

1 dochter

vader

A.J. van Vollenhoven, Antoni Jan

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 6 april 1784

beroep vader

bierbrouwer (eigenaar "De Gekroonde Valk" te Amsterdam)

moeder

M.W. Backer, Maria Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 15 augustus 1783

beroep grootvader (vaderskant)

  • bierbrouwer
  • handelaar en reder

beroep grootvader (moederskant)

raad en schepen van Amsterdam

familierelaties