antirevolutionair, Vrij-AR, CHP, CHU
functie(s) in de periode 1882-1916: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Willem Karel Frederik Pieter (Frederik)
titulatuur en naam
Mr. W.K.F.P. graaf van Bylandt Willem Karel Frederik Pieter (Frederik)
opmerkingen over de naam en/of titel
- Voornamen waren oorspronkelijk: Wilhelm Karl Friedrich Peter
- Wordt vaak vermeld als F.C.W.P. van Bylandt
geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 4 december 1841
overlijdensplaats en -datum
Zeist, 4 juli 1924
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
- ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 1894
- VAR (Vrij-Antirevolutionaire Partij), van 1897 tot 16 april 1903
- CHP (Christelijk-Historische Partij), van 16 april 1903 tot 9 juli 1908
- CHU (Christelijk-Historische Unie), vanaf 9 juli 1908
Hoofdfuncties/beroepen
- attaché bij het gezantschap te Frankfurt, van 1864 tot 1 december 1866
- secretaris van de legatie te Berlijn, van 1 december 1866 tot 1 november 1868
- secretaris van de legatie te Wenen, van 1 november 1868 tot 1 maart 1874
- legatieraad te Londen, van 1 maart 1874 tot 1 februari 1875
- legatieraad te Parijs, van 1 februari 1875 tot 1 oktober 1877
- chef (titel: minister-resident), Kabinet van de minister van Buitenlandse Zaken, van 1 oktober 1877 tot 1 oktober 1879
- minister-resident te Stockholm, tevens geaccrediteerd bij het Hof van Denemarken, van 1 oktober 1879 tot november 1882
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 november 1882 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Amersfoort)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Amersfoort)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Amersfoort)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Amersfoort)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Apeldoorn)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 27 januari 1916 (voor het kiesdistrict Apeldoorn)
- voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 september 1909 tot 15 september 1912
Partijpolitieke functies
overzicht
- penningmeester Vrij-Antirevolutionaire Partij, vanaf 1898
Nevenfuncties
- lid bestuur Asyl Steenbeek, voor boetvaardige gevallen vrouwen te Zetten, omstreeks 1907
- lid Raad van Commissarissen Stoomvaartmaatschappij "Zeeland", omstreeks 1923
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1887 en 1888)
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1895 t/m 1900)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1899 tot maart 1900
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1902 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1904, 1905 en 1906)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1905 tot september 1905
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1906 tot november 1906
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1907 tot april 1907
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1908 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1908 tot februari 1909
- voorzitter Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 september 1909 tot 15 september 1912
- voorzitter Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van augustus 1909 tot september 1912
Opleiding
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 8 september 1858 tot 27 mei 1863
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer onder meer over koloniale aangelegenheden, militaire en buitenlandse zaken
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1901 tot de vier leden die tegen de ontwerp-Woningwet stemden
- In 1907 stemden De Geer, Lohman en hij als enigen van de rechterzijde vóór de (verworpen) begroting van Oorlog
- In 1912 stemden Snoeck Henkemans en hij als enigen van de CHU-fractie vóór een begrotingswijziging i.v.m. de bouw van een pantserschip. Verwerping van het voorstel leidde tot het aftreden van minister Wentholt.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in 1908 genoemd als kandidaat voor het ministerschap op Buitenlandse Zaken
- Versloeg op 22 september 1909 bij het opmaken van de voordracht voor het voorzitterschap H. Goeman Borgesius. Hij kreeg in de eerste stemronde 51 stemmen, tegen 20 voor Goeman Borgesius. H.L. Drucker kreeg acht en P.J. Troelstra vijf stemmen.
- Tijdens zijn Kamervoorzitterschap kwamen enkele incidenten en rumoerige vergaderingen voor. Na een zeer rumoerige vergadering op 30 juni 1911 werd in sommige persorganen gesuggereerd dat hij beter ontslag kon nemen.
- De koningin weigerde in september 1911 de zitting van de Staten-Generaal te openen, vanwege de herbenoeming van de in haar ogen te zwakke Van Bylandt als voorzitter
- Kreeg in 1911 tijdens de eerste vergadering na Prinsjesdag te maken met grote onrust in de Kamer. Op voorstel van De Savornin Lohman werd (na een stemming van rechts tegen links) besloten geen Adres van Antwoord op de troonrede op te stellen. Daarmee kon ook niet - zoals de sociaaldemocraten wensten - worden gesproken over het kiesrecht. Na dit, onder groot tumult genomen besluit, gingen de sociaaldemocraten onder leiding van Schaper over tot obstructie van de werkzaamheden. Zo hield Schaper over alle onderwerpen (ingekomen brieven, regeling van werkzaamheden, berichten van verhindering etc.) redevoeringen. Van Bylandt liet zich toen in de vergadering na enige tijd vanwege ziekte vervangen door ondervoorzitter jhr. O. Van Nispen tot Sevenaer.
- Vooral vanwege de problemen door het optreden van de socialisten werd hij in 1912 opgevolgd door jhr. Van Nispen van Sevenaer. Formeel werden daarvoor gezondheidsredenen aangevoerd. De dagbladen noemden hem na zijn vertrek een beminnelijke, humane en plichtsgetrouwe edelman, die echter niet was opgewassen tegen de zware taak en die niet in staat was om het prestige van de Kamer te handhaven
- Nam in 1916 op advies van zijn huisarts ontslag als Tweede Kamerlid
uit de privésfeer
- Was gehuwd met een kleindochter van J.J. van Westrenen van Sterkenburg, lid Notabelenvergadering
- Een broer van hem was secretaris van prins Frederik
anekdotes en citaten
- In juli 1911 stond na een rumoerig verlopen Tweede Kamerdebat in de krant: "De heer Van Bylandt heeft evenveel verstand van een parlement te presideeren als een kat van de Verelendungs-theorie."
- Nadat hij in 1912 zijn vertrek als Voorzitter (vanwege zijn gezondheid) bekend had gemaakt, spraken nestor F. Lieftinck en minister van Oorlog Colijn in de laatste vergadering onder zijn leiding (9 juli) dankwoorden. Lieftinck sprak van "de altijd humane, welmeenende, trouwe Voorzitter."
verkiezingen
- Versloeg in 1882 bij een tussentijdse verkiezing en in 1883 bij de periodieke verkiezingen in het district Amersfoort K.W. van Gorkom (lib.)
- Werd in 1883 bij de verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Utrecht in de tweede stemmingsronde met 21 tegen 18 stemmen verslagen door C.Th. graaf van Lynden van Sandenburg
- Versloeg in 1884 de liberalen W.H. de Beaufort en K.W. van Gorkum
- Versloeg in 1886 en 1887 de liberalen jhr. J. Huydecoper van Maarseveen en jhr. F.A.R.A. van Ittersum
- Versloeg in 1888 in het district Apeldoorn J.D. van de Velde (lib.) en O.J.H. graaf van Limburg Stirum (cons.)
- Versloeg in 1891 de liberaal H.Ph. de Kanter. Werd samen met jhr. H.M.J. van Asch van Wijck in het district Utrecht als a.r.-kandidaat verslagen.
- Versloeg in 1894 de liberaal jhr. G.W. Mollerus en de takkiaan M.J. Chevallier (a.r.)
- Versloeg in 1897 H.C. van der Houven van Oordt (lib.)
- Versloeg in 1901 H.Ph. de Kanter (ul)
- Versloeg in 1905 jhr. R.A.R. Sandberg tot Essenburg (vl)
- Versloeg in 1909 J. Esmeijer (vdb)
- Versloeg in 1913 J. Esmeijer (vdb) na herstemming
woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Alexanderstraat 21, omstreeks 1915
ridderorden
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1911
- Officier in de Orde van de Eikenkroon
bezit van heerlijkheden
- heer van Melden, Neukirchen en Rheydt
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Het diplomatiek beleid van Hieronymus van Beverningk" (dissertatie, 1863)
literatuur/documentatie
- Mr. Antonio, "Graaf Van Bylandt", Parlementaire Portretten, Nieuwe Reeks CCVIII, De Telegraaf, 25 november 1905
- Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905, 1909 en 1913
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Utrecht, 6 maart 1873 (echtgenote overleden 4 september 1882)
- gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 24 mei 1892
echtgeno(o)t(e)/partner
M.S. van Westrenen, vrouwe van Driebergen, Marie Sophie
2e echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. A.L.A. van Loon, Anna Louisa Agatha
vader
Dr. E.F.H.M. graaf van Bylandt, Ernst Ferdinand Hubert Marcus
geboorteplaats en/of -datum
Obercrüchten (Dld.), 28 maart 1813
beroep vader
arts (o.a. lijfarts van prins Frederik der Nederlanden)
moeder
A.S. Nasse, Auguste Sieglinde
geboorteplaats en/of -datum
Halle a.d. Saale (Dld.), 10 oktober 1817
beroep grootvader (vaderskant)
officier in dienst van de Keurvorst van de Paltz
familierelaties
