Dr. A.M. (André) Donner

A.M. Donner
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Vooraanstaand staatsrechtgeleerde uit een bekend gereformeerd geslacht van juristen. Hoogleraar aan de Vrije Universiteit en daarna rechter in het Europese Hof van Justitie. Leidde met Cals in de jaren zestig een grondwetscommissie en onderzocht in 1976 samen met Peschar en Holtrop de Lockheedaffaire. Bewerkte het door Van der Pot geschreven gezaghebbende leerboek over staatsrecht. Zijn vader en zoon waren minister.

functie(s) in de periode 1958-1979: rechter Europees Hof van Justitie

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Andreas Matthias (André)

titulatuur en naam

Dr. A.M. Donner Andreas Matthias (André)

geboorteplaats en -datum

Rotterdam, 15 januari 1918

overlijdensplaats en -datum

Amersfoort, 24 augustus 1992

levensbeschouwing

Gereformeerd

Partij/stroming

partij(en)

  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 11 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • medewerker Bureau "Schoolraad voor Scholen met de Bijbel", van 1941 tot april 1942
  • directeur Adviesbureau voor Onderwijsrecht, van april 1942 tot mei 1945 (ondersteuning van het Schoolverzet)
  • hoogleraar algemene staatsleer, staats- en administratief recht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1 september 1945 tot 1 oktober 1958
  • rechter Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te Luxemburg, van 1 oktober 1958 tot 29 maart 1979 (geïnstalleerd 7 oktober)
  • hoogleraar staatsrecht, Rijksuniversiteit Groningen, van 1 januari 1979 tot 1984 (ambtsaanvaarding 10 april 1979)
  • lid Europees Hof voor de Rechten van de Mens te Straatsburg, van 1984 tot 1987

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid ARP-Commissie voor Buitenlandse politiek, omstreeks 1948
  • voorzitter Centrale Commissie van het College van Advies ARP, omstreeks 1955
  • lid commissies, Wetenschappelijk Instituut voor het CDA

Nevenfuncties

  • lid bestuur Nederlandse Studentenfederatie, van 1940 tot 1941
  • voorzitter Vereniging van Administratief Recht, vanaf 1949
  • lid Staatscommissie inzake herziening van de Grondwet (Staatscommissie-Van Schaik), van 17 april 1950 tot 6 januari 1954
  • voorzitter Bond van Christelijke VHMO (Voortgezet Hoger- en Middelbaar Onderwijs), vanaf 1953
  • ondervoorzitter en lid Staatscommissie inzake het kiesstelsel en wettelijke regeling der politieke partijen (Staatscommissie-Teulings), van februari 1953 tot december 1958
  • lid Staatscommissie inzake nadere Grondwetswijziging betreffende de buitenlandse betrekkingen (Staatscommissie-Kranenburg), van 1 oktober 1954 tot 1955
  • lid Onderwijsraad, van 1 januari 1956 tot 1 juli 1958
  • lid Commissie van Advies inzake overheidsstichtingen (Commissie-Van der Grinten), van april 1956 tot 1958
  • lid Commissie herziening Comptabiliteitswet (Commissie-Simons), van 27 juni 1956 tot 7 september 1960
  • ondervoorzitter Onderwijsraad, van 1 juli 1958 tot 1 april 1959
  • voorzitter/lid Staatscommissie van Advies inzake de Grondwet en de Kieswet (Staatscommissie-Cals/Donner), van 26 augustus 1967 tot 29 maart 1971
  • voorzitter Commissie van Drie inzake de Lockheedaffaire, van 9 februari 1976 tot 12 augustus 1976
  • lid Commissie wettelijke regeling stakingsrecht voor overheidspersoneel (Commissie-Toxopeus), van september 1979 tot 1 mei 1980
  • voorzitter KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), van 1981 tot 1984

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Montessorischool
  • Christelijk Gymnasium te 's-Gravenhage, tot juni 1936

academische studie

  • Nederlands recht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 18 september 1936 tot 20 oktober 1939 (cum laude)

promotie

  • rechtsgeleerdheid, Vrije Universiteit te Amsterdam, 24 oktober 1941 (cum laude)

eredoctoraten

  • rechten, Katholieke Universiteit van Leuven, 1961
  • rechten, Universiteit van Edingburgh, 1980
  • rechten, Universiteit van Freiburg, 1980

Wetenswaardigheden

niet-aanvaarde politieke functies

  • minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, september 1956 (tijdens formatie-De Gaay Fortman)
  • minister van Overzeese Rijksdelen, oktober 1956 (tijdens informatie-Burger)
  • minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, juli 1963
  • minister van Justitie, juli 1971

ridderorden

  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 maart 1971
  • Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, juli 1979

buitenlandse onderscheidingen

enkele buitenlandse onderscheidingen

overige onderscheidingen en prijzen

Thorbecke-penning, 1978

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid oratorische vereniging I.U.M.B.O.
  • lid KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), afdeling Letterkunde, vanaf 1 februari 1959

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De rechtskracht van administratieve beschikkingen" (dissertatie, 1941)
  • "Nederlands Bestuursrecht" (1953, herzien 1966)
  • "Over de term 'welvaartsstaat'" (1957)
  • "Zijn de traditionele vormen en begrippen van bestuursrecht toereikend...?" (samen met I. Samkalden, 1960)
  • "De plaats der Staten-Generaal in het hedendaagse staatsrecht" (1961)
  • "Individuele rechtsbescherming in de Europese Gemeenschappen" (1964)
  • "Le juge national et le droit communautaire" (1966)
  • "Iets over kiesstelsels" (1967)
  • "Bestendig en wederkerig" (inaugurele rede, 1979)
  • "Over vredesbeleid" (1981)
  • "Problemen van wetgeving" (redactie, met W.F. de Gaay Fortman, 1982)
  • "Werkt de rechtsstaatsidee bureaucratie in de hand?" (1984)
  • "Burgerlijke ongehoorzaamheid" (1985)
  • "Tussen het echte en het gemaakte: uit de geschriften van prof.mr. A.M. Donner" (1986)
  • "Wie maakt de geschiedenis?" (1987)
  • "Handboek van het Nederlandse staatsrecht" (bewerkingen van het handboek van C.W. van der Pot)

literatuur/documentatie

  • Willem Breedveld, "A.M. Donner 1918-1992", Trouw, 28 augustus 1992
  • Frits Groeneveld, "A.M. Donner 1918-1992; Grootmeester in het staatsrecht", NRC Handelsblad, 28 augustus 1992
  • J. van der Hoeven, "Levensbericht van Andreas Matthias Donner", in "Levensberichten en herdenkingen" (1993), 15-20

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Bilthoven, 1946

echtgeno(o)t(e)/partner

D.A. Mulder, Dina Antonia (Dien)

kinderen

3 zoons en 6 dochters

vader

J. Donner, Jan

geboorteplaats en/of -datum

Assen, 3 februari 1891

moeder

G.W. van den Burg, Golida Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum

Amersfoort, 27 november 1890

familierelaties