liberaal, Liberale Unie
functie(s) in de periode 1884-1904: lid Tweede Kamer, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië
Personalia
voornamen (roepnaam)
Willem
titulatuur en naam
W. Rooseboom Willem
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 9 maart 1843
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 6 maart 1920
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal
Hoofdfuncties/beroepen
- tweede luitenant, bataillon mineurs en sappeurs te Utrecht en Gorinchem, van 1861 tot 1864
- officier der genie (o.a. te Terneuzen), van 1864 tot oktober 1874
- adjunct-chef en adjunct van de divisiecommandant, Generale Staf te Arnhem, van 1 oktober 1874 tot 1 november 1875
- docent KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1 november 1875 tot november 1884
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 22 mei 1885 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 juni 1885 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 5 juli 1890 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1890 tot 15 september 1891 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- directeur tweede afdeling, Hogere Krijgsschool te 's-Gravenhage, van 1 oktober 1891 tot 1 mei 1894
- sous-chef van de Generale Staf, van 1 mei 1894 tot 1 september 1897
- commandant Stelling van Amsterdam en bevelhebber eerste militaire afdeling (Amsterdam), van 1 september 1897 tot juli 1899
- Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indië, van 3 oktober 1899 tot 1 oktober 1904 (benoemd bij K.B. van 30 mei 1899)
officiersrangen
- tweede luitenant der genie, van 1 augustus 1861 tot 1 mei 1864
- eerste luitenant der genie, van 1 mei 1864 tot 1 juni 1872
- kapitein der genie, van 1 juni 1872 tot 1 juni 1885
- majoor der genie b.d., van 1 juni 1885 tot 1 augustus 1890
- luitenant-kolonel der genie b.d., van 1 augustus 1890 tot 31 maart 1894
- kolonel der genie, van 31 maart 1894 tot 1 mei 1897
- generaal-majoor der genie, van 1 mei 1897 tot 1 juli 1899
- luitenant-generaal b.d., vanaf 1 juli 1899
Nevenfuncties
- redacteur "Militair Blad", omstreeks 1881
- medewerker "De Militaire Spectator", "De Gids" en "Vragen des Tijds"
- lid Staatscommissie ter voorbereiding van de dienstplichtwet (Staatscommissie-Bergansius), van juni 1888 tot 1890
- lid Staatscommissie inzake de approviandering der stelling van Amsterdam, 1904
- voorzitter Staatscommissie reorganisatie van de zeemacht in Nederlands-Indië, van 3 augustus 1906 tot 22 mei 1908
- voorzitter College van Curatoren Nederlandsch-Indische bestuursacademie te Leiden, vanaf 1 april 1907
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk VIII (Oorlog) 1891 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
Opleiding
hoger beroepsonderwijs
- officiersopleiding KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1857 tot juli 1861
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer regelmatig over militaire zaken, marine-aangelegenheden en koloniën
- Nam in 1886 en 1887 actief deel aan de discussies over herziening van de Grondwet, met name wat hoofdstuk VIII (defensie) betrof
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1889 tot de minderheid van 17 liberalen die vóór de wijziging van de Lager-onderwijswet van het kabinet-Mackay stemde
- Behoorde in 1891 tot de 14 leden die voor een (verworpen) voorstel-Van der Feltz stemden om de behandeling van de ontwerp-Krijgswet voort te zetten en daarmee door te gaan tot de verkiezingen
Wetenswaardigheden
algemeen
- In 1885 en 1890 waren tussentijdse verkiezingen nodig, nadat hij was bevorderd tot respectievelijk majoor en luitenant-kolonel
- Was de eerste militair in bijna zestig jaar die tot Gouverneur-Generaal werd benoemd
- Tijdens zijn bewind als Gouverneur-Generaal werden de stelling op de hoogvlakte van Bandoeng en de verdedigingswerken bij Batavia verbeterd. Een algehele reorganisatie van de Indische defensie slaagde echter niet.
- Nam ontslag, omdat zijn verhouding met minister Idenburg te wensen overliet en omdat hij in tegenstelling tot de minister via een militair optreden een einde wilde maken aan de op Bali (in het rijkje Tabanan) bestaande weduwenverbranding.
uit de privésfeer
- Zijn vader was gemeenteraadslid in Ede
verkiezingen
- Werd in 1880 bij een tussentijdse verkiezing in het district Leiden verslagen voor J.H. Donner (a.r.)
- Versloeg in 1884 bij de algemene verkiezingen in het district Arnhem na herstemming A. baron Schimmelpenninck van der Oye (a.r.). Hij kreeg 22 stemmen meer dan zijn tegenstander.
- Werd in 1886 samen met Ph.W. van der Sleyden in de eerste stemmingsronde gekozen. Zij versloegen met gering verschil A. baron Schimmelpenninck van der Oye en R. Melvil baron van Lynden (beiden a.r.)
- Werd in 1887 samen met Ph.W. van der Sleyden in de eerste stemmingsronde gekozen. Zij versloegen A. baron Schimmelpenninck van der Oye en R. Melvil baron van Lynden (beiden a.r.)
- Werd in 1888 gekozen in de districten Arnhem en Rotterdam en nam zitting voor Arnhem. Versloeg in Arnhem R. Melvil baron van Lynden (a.r.) en in het district Rotterdam onder anderen J.M. Voorhoeve (a.r.), J.C.M.F.H. Maschek (a.r.) en J.P.Th. van Nunen (r.k.).
- Was in 1891 geen kandidaat meer
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
Henri Raloff (pseudoniem)
woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Laan Copes van Cattenburch 52, omstreeks 1915
ridderorden
Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 31 augustus 1902
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Is Nederland verdedigbaar?" (1871)
- "Neerlands staatkunde tegenover Duitschland" (1872)
- "Over de levende strijdkrachten" (1875)
- "De theorie van het schot der handvuurwapens" (1878)
- "Ontwerp van wet tot regeling van de nationale militie en schutterij" (1879)
- "Het hedendaagsche Gerecht. Gerechtsvormen der Infanterie, Cavallerie en Artillerie" (1880), 2 delen
- "De sluier opgelicht" (1882)
- "Het prinsesje" (1884)
- "De Grondwet toegelicht uit de gewisselde stukken in beide Kamers der Staten-Generaal" (1888)
- "Een tiran in de tweede helft der negentiende eeuw" (historische schets, 1895)
literatuur/documentatie
- C. Fasseur, "Rooseboom, Willem (1843-1920)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 500
- Ned. Patriciaat, 1920, 1950
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Zeist, 25 juli 1867 (echtgenote overleden 22 maart 1898)
- gehuwd (tweede huwelijk) te 's-Gravenhage, 20 juli 1899
echtgeno(o)t(e)/partner
M.J. Escher, Maria Johanna
2e echtgeno(o)t(e)/partner
N. Pit, Nanny
kinderen
- 1 zoon en 2 dochters (uit eerste huwelijk)
- 1 zoon (uit tweede huwelijk)
vader
J. Rooseboom, Jacob
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 17 augustus 1803
beroep vader
- koopman
- bankier te Amsterdam
moeder
F.F. Waller, Fernandina Frederika (derde echtgenote vader)
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 23 februari 1813
