Prof.Mr. J.W.M. (Hans) Engels

Rechtsgeleerde van D66-huize die als wetenschapper en politicus in de voetstappen van zijn leermeester Jan Vis stapte. Was docent staatsrecht en later bijzonder hoogleraar gemeenterecht/gemeentekunde (Thorbecke-leerstoel) in Leiden en bijzonder hoogleraar 'rechten decentrale overheden' (Oppenheim-leerstoeel) in Groningen. Kwam in 2004 in de Eerste Kamer en werd in 2010 fractievoorzitter, een functie die hij in 2018-2019 nog eens bekleedde. Sprak veelvuldig in debatten over binnenlands bestuur en constitutioneel bestel, maar ook over justitiële onderwerpen, zorg en integratie. Was voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin. Van september 2018 tot 1 januari 2021 was hij waarnemend burgemeester van Loppersum.

D66
functie(s) in de periode 2004-2019: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johannes Wilhelmus Maria (Hans)

titulatuur en naam

Prof.Mr. J.W.M. Engels Johannes Wilhelmus Maria (Hans)

geboorteplaats en -datum

Emmeloord (Noordoostpolder), 21 augustus 1951

Partij/stroming

partij(en)

D66 (Democraten 66), vanaf 1988

Hoofdfuncties/beroepen

werkzaam bij een planologisch adviesbureau
universitair hoofddocent staatsrecht, Rijksuniversiteit Groningen, van 1980 tot 1 juni 2017
lid gemeenteraad van Eelde, van 1 januari 1990 tot januari 1998
wethouder (van bestuurlijke aangelegenheden, financiën en ruimtelijke ordening) van Eelde, van januari 1991 tot januari 1998 (tevens locoburgemeester)
lid gemeenteraad van Tynaarlo, van januari 1998 tot januari 1999
lid Provinciale Staten van Drenthe, van 13 april 1999 tot september 2004
bijzonder hoogleraar gemeenterecht/gemeentekunde (Thorbecke-leerstoel), Universiteit Leiden, van 2001 tot 1 januari 2014
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 september 2004 tot 11 juni 2019
fractievoorzitter D66 Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 22 juni 2010 tot 7 juni 2011
bijzonder hoogleraar 'recht decentrale overheden' (Oppenheim-leerstoel), Rijksuniversiteit Groningen, van 1 januari 2014 tot 1 juni 2018
fractievoorzitter D66 Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 26 juni 2018 tot 11 juni 2019
waarnemend burgemeester van Loppersum, van 1 oktober 2018 tot 1 februari 2021

Partijpolitieke functies

voorzitter D66 afdeling Eelde, van 1988 tot 1990
fractievoorzitter D66 gemeenteraad van Eelde, van 1990 tot 1991
fractievoorzitter D66 gemeenteraad van Tynaarlo, van 1998 tot 1999
fractievoorzitter D66 Provinciale Staten van Drenthe, van april 1999 tot september 2004
fractiesecretaris D66 Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 12 juni 2007 tot 22 juni 2010
vicefractievoorzitter D66 Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 12 juni 2007 tot 22 juni 2010
vicefractievoorzitter D66 Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 juni 2011 tot 26 juni 2018

Nevenfuncties

huidige

voorzitter Raad van Commissarissen IFG (Investeringsfonds Groningen), vanaf 1 juni 2015
voorzitter Raad van Commissarissen N.V. Port of Harlingen, vanaf november 2017

facultair projectleider Duaal Leren
plaatsvervangend voorzitter CBE
secretaris-penningmeester Stichting Onderzoek Gemeenten
rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te Groningen, van 1988 tot 2004
rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te Assen, van 1988 tot 2004
voorzitter Raad van Commissarissen Rabobank Noord-Drenthe
hoofdredacteur "Jurisprudentie Gemeenten", van 1 januari 2002 tot 1 januari 2019
adviseur Nationale Conventie (staatkundige vernieuwing), van januari 2006 tot november 2006
vicevoorzitter VNG-commissie Gemeentewet en Grondwet, van januari 2007 tot juni 2007
voorzitter Raad van Commissarissen Rabobank Assen Noord-Drenthe, van januari 2007 tot 1 januari 2019
voorzitter commissie Rechtsbescherming, Provincie Groningen, van 1 mei 2007 tot 1 januari 2017
redacteur tijdschrift "Bestuurswetenschappen", van 1 januari 2009 tot 1 juli 2018
informateur collegevorming gemeente Arnhem, maart 2014
voorzitter adviescommissie werking art. 57 van de Grondwet, van 21 april 2023 tot 15 juni 2024

afgeleide functies, presidia etc.

voorzitter bijzondere commissie voor de JBZ-raad (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 14 september 2004 tot 13 juni 2007
lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 22 juni 2010 tot 7 juni 2011
voorzitter vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 juni 2011 tot 11 juni 2019
voorzitter gemeenschappelijke commissie voor het voorbereidend onderzoek van de wetsvoorstellen inzake het regentschap en de voogdij (Verenigde Vergadering), van 29 oktober 2013 tot 3 december 2013
plaatsvervangend voorzitter tijdelijke commissie werkwijze (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 27 september 2016 tot 11 juli 2017
lid parlementaire begeleidingscommissie Staatscommissie parlementair stelsel (Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 november 2017 tot november 2018
lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 26 juni 2018 tot 11 juni 2019
vicevoorzitter vaste commissie voor Koninkrijksrelaties (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 25 september 2018 tot 11 juni 2019

Opleiding

academische studie

Nederlands recht: publiekrecht, Rijksuniversiteit Groningen, tot 1977

promotie

rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Groningen, 10 december 1987

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

Promoveerde bij de hoogleraren A.M. Donner en J.J. Vis

verkiezingen

Werd in 2007 dankzij voorkeurstemmen herkozen als Eerste Kamerlid. In de Staten van Groningen, Zuid-Holland en Limburg brachten leden hun stem op hem uit.

ridderorden

Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 4 juni 2019

militaire dienst

dienstplichtig militair, 43ste Pantserinfanterie bataljon, van 15 maart 1971 tot 15 augustus 1972

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Minister zonder portefeuille (dissertatie, 1987)
"Constitutionele rechtspraak" (met A.H.M. Dölle, 1989)
"De rechtsstaat herdacht" (red., 1989)
"Het recht van initiatief" (samen met N. Knol, 1994)
"Staatsrechtconferentie 2003: De ontwikkeling en toekomst van de vertegenwoordigende democratie" (red., met M. Nap, 2004)
"Eigenstandig of zelfstandig: de gekozen burgemeester in dualistisch en constitutioneel perspectief" (oratie, 2003)
"De ontwikkeling en toekomst van de vertegenwoordigende democratie" (met anderen, 2004)
"De bestuurlijke organisatie van Nederland" (met R. Fraanje, 2013)