Mr. J.A.N. Patijn

J.A.N. Patijn
bron: Persoonlijkheden

Steile regent die onder Colijn enige jaren minister van Buitenlandse Zaken was. Behoorde tot een politiek-bestuurlijke dynastie; zijn vader was Commissaris van de Koningin, een broer was Tweede Kamerlid. Begon zijn loopbaan in de diplomatie en werd daarna ambtenaar onder Talma en burgemeester van Leeuwarden en Den Haag. In 1931 gezant in het Italië van Mussolini, die hij bewonderde, en in 1936 in Brussel. Trad als minister van Buitenlandse Zaken erg solistisch op en had weinig respect voor het parlement. Bewonderde Colijn zeer en gold - overigens ten onrechte - als diens 'marionet'. Kunstzinnig man, liefhebber van letteren en muziek; tamelijk eigenzinnig en autoritair.

partijloze liberaal
functie(s) in de periode 1937-1939: minister, burgemeester van 's-Gravenhage

Inhoud

  1. Personalia
  2. Hoofdfuncties/beroepen
  3. Nevenfuncties
  4. Opleiding
  5. Activiteiten
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jacob Adriaan Nicolaas

titulatuur en naam

Mr. J.A.N. Patijn Jacob Adriaan Nicolaas

geboorteplaats en -datum

Rotterdam, 9 februari 1873

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 13 juli 1961

levensbeschouwing

Hervormd

Hoofdfuncties/beroepen

  • attaché Nederlands gezantschap te Parijs, van 1898 tot 1902
  • assistent juridisch adviseur van het Koninkrijk Siam te Parijs, van 1898 tot 1899
  • juridisch adviseur van het Koninkrijk Siam te Bangkok, van 1899 tot 1902
  • secretaris Mijnraad, van 16 juni 1902 tot 1 oktober 1903
  • chef afdeling gemeentebedrijven (rang: commies), secretarie gemeente 's-Gravenhage, van 1 juni 1903 tot 1 september 1908
  • ambtenaar (rang: hoofdcommies, later referendaris) afdeling Arbeidersverzekering, ministerie van Landbouw, Nijverheid en Handel, van 1 september 1908 tot 1 oktober 1911
  • burgemeester van Leeuwarden, van 1 oktober 1911 tot 30 september 1918
  • rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te Leeuwarden, van 1 december 1912 tot 1 oktober 1918
  • burgemeester van 's-Gravenhage, van 30 september 1918 tot 1 oktober 1930 (benoemd bij K.B. van 24 september 1918)
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Rome, van 21 februari 1931 tot 15 augustus 1936
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Brussel, van 15 augustus 1936 tot 1 oktober 1937
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 4 oktober 1937 tot 10 augustus 1939 (benoemd bij K.B. van 10 september 1937)
  • ambteloos, vanaf augustus 1939

Nevenfuncties

  • adjunct-rijkscommissaris Maatschappij tot Exploitatie der Staatsspoorwegen, omstreeks 1915
  • adjunct-rijkscommissaris H.IJ.S.M. (Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij), omstreeks 1915
  • lid Commissie van Toezicht Koninklijk Conservatorium voor muziek te 's-Gravenhage, vanaf 1918
  • voorzitter Zuiveringsadviescommissie, van april 1945 tot 1950

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

lid erecomité nationale en internationale zangwedstrijd "Liedertafel Crescendo" te 's-Gravenhage, 1928

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • "Gymnasium Haganum" te 's-Gravenhage, tot juni 1892

academische studie

  • rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 28 september 1892 tot 25 november 1897

postacademisch onderwijs

  • studie "Ecole libre des sciences politiques" te Parijs

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Zette zich als minister in voor verbetering van de relatie met het Italië van Mussolini. Stemde in 1938 in met de Italiaanse eis om in de geloofsbrieven van de Nederlandse gezant in Rome ook de titel keizer van Ethiopië op te nemen, waarmee de Italiaanse bezetting van dat land feitelijk werd erkend.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Weigerde in 1926 een formatie-opdracht
  • Riep als burgemeester van Den Haag na de mislukte revolutiepoging van Troelstra in november 1918 op tot een pro-Oranje-demonstratie
  • Stemde in 1937 pas in tweede instantie toe om minister van Buitenlandse Zaken te worden en werd dat pas per 4 oktober.

uit de privésfeer

  • Was eind jaren dertig sympatisant van de Oxford-beweging (morele herbewapening)
  • Zijn beide echtgenotes waren nichten van elkaar

anekdotes en citaten

  • Als burgemeester van Den Haag die, volgens wethouder Drees, zelf in het groen woonde, wilde hij in februari 1923 het met moeite bevochten raadsbesluit voor de aanleg van het Zuiderpark voordragen voor schorsing door de Kroon, omdat de uitgave onverantwoord zou zijn en niet in het algemeen belang. Door het overlijden van zijn vrouw verspeelde hij de daarvoor geldende termijn, waardoor het raadsbesluit onherroepelijk werd.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Leeuwarden, Tweebaksmarkt, van 1911 tot 1918
  • 's-Gravenhage, Lange Voorhout 38, omstreeks 1938
  • 's-Gravenhage, Sophialaan 2, omstreeks 1956

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1921
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 30 augustus 1939

overige onderscheidingen en prijzen

Grootofficier in de Huisorde van Oranje, 2 augustus 1929

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Nieuwe of Litteraire Sociëteit "De Witte" te 's-Gravenhage

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Zondagswetgeving" (dissertatie, 1897)
  • artikelen in "De Economist" en het "Sociaal Weekblad"

literatuur/documentatie

  • A.E. Kersten, "Patijn, Jacob Adriaan Nicolaas (1873-1961)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 452
  • H.A.M. Klemann, "Colijns marionet op het Plein", in: D. Hellema e.a. (red.), "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken in de twintigste eeuw" (1999)
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • Wie is dat? 1938
  • Ned. Patriciaat, 1964

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te 's-Gravenhage, 24 september 1903 (echtgenote overleden 24 februari 1923)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Laren (N.H.), 17 september 1924

echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. R. van Doorn, Rudolphine

2e echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. E.W.M. de Brauw, Elisabeth Wilhelmina Malvina

kinderen

kinderloos (beide huwelijken)

vader

Mr. J.G. Patijn, Jacob Gerard

geboorteplaats en/of -datum

Wadenoijen (Gld.), 7 april 1836

moeder

A.J.C. Veeren, Adriana Jacoba Clazina

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 14 september 1836

broers en zusters

2 broers en 1 zus

beroep grootvader (vaderskant)

predikant

beroep grootvader (moederskant)

burgemeester van Zuilen

familierelaties