Thorbeckiaan, liberaal
functie(s) in de periode 1849-1888: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Gijsbertus Martinus
titulatuur en naam
Mr. G.M. van der Linden Gijsbertus Martinus
geboorteplaats en -datum
Dordrecht, 9 september 1812
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 4 april 1888
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal (Thorbeckiaan)
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat te 's-Gravenhage, vanaf 1836
- rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage, van 1 juni 1845 tot 1 januari 1876
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Gouda)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Gouda)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1855 tot 8 januari 1864 (voor het kiesdistrict Almelo)
- landsadvocaat, van 1 januari 1864 tot 4 april 1888
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 februari 1864 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Almelo)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Almelo)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 15 september 1873 (voor het kiesdistrict Almelo)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 november 1878 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Dordrecht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Dordrecht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Dordrecht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Dordrecht)
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid presidium plenaire Liberale Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van april 1883 tot 1884
Nevenfuncties
- deken Orde van Advocaten bij de Hoge Raad der Nederlanden
- vicepresident Indisch Genootschap te 's-Gravenhage
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Gemengde Commissie voor de Stenographie (namens de Tweede Kamer), van maart 1850 tot 26 april 1853
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1850 tot december 1850
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1858 tot november 1858
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1859 tot november 1859
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1861 tot september 1861
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1862 tot februari 1863
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1864 tot mei 1865
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1865 tot november 1865
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van augustus 1866 tot september 1866
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1867 tot januari 1868
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1869 tot februari 1870
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1871 tot juni 1871
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1872 tot februari 1873
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1873 tot september 1873
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1879 tot februari 1880
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1880 tot maart 1881
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk V (Binnenlandse Zaken) 1882 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1884 tot september 1884
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1887 tot november 1887
Opleiding
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Leiden, van 19 april 1830 tot 1 juli 1836
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer met name over justitiële onderwerpen, binnenlandse zaken, financiën en waterstaat
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1860 tegen de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat
- Behoorde in 1861 met Van Eck en Van Bosse tot de liberalen die tegen de ontwerp-Wet op de Raad van State stemden. Hij was tegen de voorgestelde omvang en daarmee gepaardgaande kosten.
- Behoorde in 1866 tot de liberalen die vóór het amendement-Poortman op de ontwerp-Cultuurwet stemden. Door aanneming van dit amendement viel het kabinet-Fransen van de Putte.
- Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
- Behoorde in 1872 tot de 27 leden die vóór artikel 1 stemden van de ontwerp-wet over invoering van een inkomstenbelasting. Verwerping van het artikel was voor minister Blussé reden het wetsontwerp in te trekken.
- Behoorde in 1879 tot de veertien liberalen die zorgden voor verwerping van artikel 1 van de ontwerp-Kanalenwet. Die uitslag was voor minister Tak van Poortvliet reden het wetsvoorstel in te trekken en was de inleiding van de val van het kabinet-Kappeyne.
- Behoorde in 1882 tot de zes liberalen die tegen een afkeurende conclusie van de commissie van rapporteurs over de Indische begroting stemden over het grondbezit van inlanders. Aanneming van deze conclusie was voor minister Van Goltstein reden om af te treden.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in september 1851 als tweede op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet
- Werd in september 1852 als derde op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet
- Sprak de rede uit bij de onthulling van het standbeeld van Thorbecke in Amsterdam
uit de privésfeer
- Bevriend met Thorbecke. Diens zoon Willem werkte op het advocatenkantoor van Van der Linden.
anekdotes en citaten
- In zijn speech bij de onthulling van het standbeeld voor Thorbecke in Amsterdam zei hij: "Thorbecke had vele vijanden, ik zal ze niet opsommen, velen zijn reeds op de weg der vergetelheid geraakt, en anderen zijn bestemd die weg te volgen."
verkiezingen
- Versloeg in 1848 in het district Gouda J.R. Thorbecke na herstemming. Tegenkandidaten in de eerste ronde waren verder onder anderen Æ. baron Mackay (a.r.), A. van Rijckevorsel en D. Donker Curtius.
- Versloeg in 1850 in het district Gouda in de eerste stemmingsronde onder anderen E.C.U. van Doorn (cons.) en Æ. baron Mackay (a.r.)
- Versloeg in 1852 G. Groen van Prinsterer (a.r.) na herstemming
- Werd in 1853 in de eerste stemmingsronde verslagen door jhr. W.M. de Brauw (a.r.) en G. Groen van Prinsterer (a.r.)
- Werd in 1853 bij een naverkiezing in het district Gouda verslagen door M.A.F.H. Hoffmann (cons.)
- Versloeg in 1855 bij een tussentijdse verkiezing in het district Almelo G. graaf Schimmelpenninck (cons.)
- Versloeg in 1858 bij de periodieke verkiezingen S.A. van Hoogstraten (cons.)
- Versloeg in 1862 H. van Loghem (cons.)
- Werd in 1866 bij de periodieke verkiezingen in de eerste stemmingsronde met groot verschil gekozen
- Versloeg in 1866 bij de algemene verkiezingen G.A. Vos de Wael (r.k.) en jhr. J.W. van Loon (a.r.) na herstemming
- Versloeg in 1868 bij de algemene verkiezingen G.A. Vos de Wael (r.k.) na herstemming
- Versloeg in 1869 R.J. graaf Schimmelpenninck van Nijenhuis (cons.)
- Werd in 1873 en 1877 na herstemming verslagen door H.A. Insinger (cons.)
- Versloeg in 1878 bij een tussentijdse verkiezing in het district Dordrecht jhr. A.F. de Savornin Lohman (a.r.)
- Versloeg in 1881 bij de periodieke verkiezingen I. Esser (a.r.)
- Werd in 1884 in de eerste stemmingronde gekozen. Versloeg de antirevolutionairen L.W.Ch. Keuchenius en jhr. A.F. de Savornin Lohman
- Werd in 1886 en 1887 in de eerste stemmingronde gekozen. Versloeg de antirevolutionairen Th. Heemskerk en S. van Velzen jr.
niet-aanvaarde politieke functies
- minister van Justitie, december 1870
woonplaats(en)/adres(sen)
- 's-Gravenhage, 1ste Wagenstraat, omstreeks 1854
- 's-Gravenhage, Groenewegje, omstreeks 1857
- 's-Gravenhage, Westeinde 28, omstreeks 1876
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Thorbeckiaanse "Vereeniging van Constitutionelen", van 22 juli 1854 tot 1856
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Over de gevolgen van ontbinding en sluiting der Kamers van de Staten-Generaal" (brochure, 1852)
literatuur/documentatie
- Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
- Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
- F. Netscher, "In memoriam Mr. G.M. van der Linden", in: "In en om de Tweede Kamer. Parlementaire portretten en schetsen" (1889)
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 916
- Ned. Patriciaat, 1911
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Houten, 18 augustus 1843
echtgeno(o)t(e)/partner
J.H. Wttewaal, Jacoba Henriëtte
kinderen
2 zoons en 2 dochters
vader
A. van der Linden, Adrianus
geboorteplaats en/of -datum
Dordrecht, 12 maart 1779
beroep vader
koopman
moeder
P.W. Heyligers, Petronella Wilhelmina
geboorteplaats en/of -datum
Deventer, 18 juli 1783
broers en zusters
2 broers en 1 zus
beroep grootvader (vaderskant)
houtkoper
familierelaties
