Jhr.Mr. V.E.L. (Victor) de Stuers

V.E.L. de Stuers
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Katholiek Tweede Kamerlid en cultuurbeschermer. Zoon van een hoge KNIL-officier en Indisch bestuurder. Was aanvankelijk advocaat, maar is waarschijnlijk nooit in de rechtbank opgetreden. Kaartte via het Gids-artikel 'Nederland op zijn smalst' de verwaarlozing van de Nederlandse monumenten aan. Als chef van de afdeling Kunsten op Binnenlandse Zaken streed hij vanaf 1875 voor behoud en restauratie van gebouwen op het Binnenhof. Kwam in 1901 via het district Weert in de Tweede Kamer. Stelde daar, tot ongenoegen van zijn geestverwanten, de Nederlandse wandaden tijdens de Atjeh-oorlog openlijk aan de kaak. Gehandicapt door voetjicht.

Rooms-Katholieken, Algemeene Bond (RKSP)
functie(s) in de periode 1901-1916: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Victor Eugène Louis (Victor)

titulatuur en naam

Jhr.Mr. V.E.L. de Stuers Victor Eugène Louis (Victor)

geboorteplaats en -datum

Maastricht, 20 oktober 1843

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 21 maart 1916

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

stroming(en)

R.K. (Rooms-Katholieken)

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat bij de Hoge Raad der Nederlanden te 's-Gravenhage, van 16 juli 1869 tot 1 juli 1875
  • chef afdeling Kunsten en Wetenschappen (rang: referendaris), ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1 juli 1875 tot 15 oktober 1901
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 december 1901 tot 16 september 1913 (voor het kiesdistrict Weert)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 februari 1914 tot 21 maart 1916 (voor het kiesdistrict Weert)

Nevenfuncties

  • lid en secretaris College van Rijksadviseurs voor de Monumenten van Geschiedenis en Kunst, van 8 maart 1874 tot 1880
  • lid hoofdbestuur Vereeniging tot bevordering van fabrieks- en handwerksnijverheid in Nederland, omstreeks 1876
  • lid bestuur Ambachtsschool te 's-Gravenhage, omstreeks 1876
  • voorzitter examencommissie Middelbaar Onderwijs Tekenen, vanaf 1878
  • lid commissie voor de vervaardiging en ruiling van reproductiën van kunstvoorwerpen, omstreeks 1890
  • ondervoorzitter Rijkscommissie tot het opmaken van een inventaris en eene beschrijving van de Nederlandse monumenten, van 1903 tot 1916

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IX (Waterstaat) 1911 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk V (Binnenlandse Zaken) 1913 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

erevoorzitter Vereeniging "Arti et Industriae" te 's-Gravenhage

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Athenaeum te Maastricht, van 1855 tot 23 juli 1861 (summa cum laude)

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 28 september 1861 tot 29 juni 1869

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer vooral over kunsten, volksgezondheid en binnenlandse zaken. Ook militaire aangelegenheden en koloniën hadden zijn belangstelling.
  • Bekritiseerde jaarlijks bij de behandeling van de begroting van Koloniën in scherpe bewoordingen het optreden van het Nederlandse gezag in Atjeh. Kwam hierdoor in conflict met zijn geestverwanten.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1909 tot de minderheid van de katholieken die tegen de motie-Aalberse stemde, waarin om invoering van een tienurige werkdag werd gevraagd
  • Stemde in 1911 als enige Katholiek tegen het wetsvoorstel tot wijziging van de Militiewet (verplichtingen ten aanzien van de militie)
  • Behoorde in 1912 tot de vijf leden van de Katholieken die tegen de (verworpen) ontwerp-Bakkerswet van minister Talma stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Sprak in de Tweede Kamer vanwege voetjicht waaraan hij leed vaak niet vanaf het spreekgestoelte, maar vanaf zijn eigen zitplaats
  • Werd tot het schrijven van het artikel "Holland op zijn smalst" (De Gids 1873) 'geïnspireerd' toen hij in het South Kensington Museum te Londen (nu Victoria & Albert Museum) het oxaal uit de Sint Jan van Den Bosch zag. Hij verbleef in 1872 in Londen op uitnodiging van zijn broer Alphonse, die daar regeringsattaché was. Wierp zich steeds op als pleitbezorger van kunst in het algemeen.

uit de privésfeer

  • Maakte als student in 1865 de houtskooltekeningen op de muur langs de wenteltrap van het academiegebouw in Leiden: de zgn. Gradus ad Parnassum
  • Zijn vader was raadslid in Maastricht en gedeputeerde van Limburg
  • Een oom van hem, F.V.H.A. ridder de Stuers, was net als zijn vader, generaal van het Oost-Indisch Leger. Hij was gehuwd met een dochter van H.M. baron de Kock.
  • In 1861 is op de begraafplaats aan de Tongerseweg in Maastricht een grafmonument opgericht voor de familie De Stuers, waarop ook een gedenkschrift voor de in 1916 overleden Victor is te vinden

anekdotes en citaten

  • Stuurde in 1914 de aan hem gezonden vrijkaart voor de spoorwegen terug, met de opmerking dat hij geen douceurtjes aannam van personen of maatschappijen welke hij geroepen kon worden te controleren.

verkiezingen

  • Versloeg in 1901 in het kiesdistrict Weert B.J. Hulshof (rk), burgemeester van Bergen op Zoom
  • Werd in 1905, 1909 en 1913 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Maastricht, Brusselsestraat
  • 's-Gravenhage, Parkstraat 32, vanaf 1869
  • Vorden, landgoed De Wiersse (landgoed)

ridderorden

Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, oktober 1913

overige onderscheidingen en prijzen

gouden medaille prijsvraag Rijksuniversiteit te Groningen, 1869 (voor dissertatie)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Historisch Genootschap te Utrecht

hobby's

verzamelen van kunst

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De verhouding der volksvertegenwoordiger tot hunne kiezers" (dissertatie, 1869)
  • "Holland op zijn smalst", in: "De Gids", november 1873

literatuur/documentatie

  • J.A.C. Tillema, "Victor de Stuers: Ideeën van een individualist" (1982)
  • "Victor de Stuers: Referendaris zonder vrees en blaam. Catalogus tentoonstelling KB/ARA" (1985)
  • Th.H. Lunsingh Scheurleer, "Stuers, Jhr. Victor Eugène Louis de (1843-1916)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 566
  • J. Bervoets, "Victor de Stuers: kunstenaar op een referendarisstoel", in: Binnenlands Bestuur Management 1992/4
  • J. Perry, "Ons fatsoen als natie: Victor de Stuers 1843-1916" (2004)
  • Onze Afgevaardigden, 1901, 1905, 1909 en 1913

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 30 mei 1893

echtgeno(o)t(e)/partner

A.C. gravin van Limburg Stirum, Aurelia Carolina

kinderen

1 dochter

vader

H.J.J.L. ridder de Stuers, Hubert Jean Joseph Lambert

geboorteplaats en/of -datum

Roermond, 16 november 1788

beroep vader

officier (luitenant-generaal van het Oost-Indisch Leger, resident van Sumatra's westkust, luitenant-generaal en gedeputeerde van Limburg)

moeder

H.J.C. Beyens, Hortense Josephine Constance (tweede echtgenote)

geboorteplaats en/of -datum

Brussel, 20 november 1814

broers en zusters

2 broers

beroep grootvader (vaderskant)

momboir-fiscaal in Oostenrijkse Rijksdienst

familierelaties