Rooms-Katholieken, Algemeene Bond (RKSP)
functie(s) in de periode 1901-1915: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Octave François Augustin Marie (Octaaf)
titulatuur en naam
Jhr.Mr. O.F.A.M. van Nispen tot Sevenaer Octave François Augustin Marie (Octaaf)
geboorteplaats en -datum
Arnhem, 2 oktober 1867
overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 30 oktober 1956
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
stroming(en)
R.K. (Rooms-Katholieken)
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur te Arnhem, van 1893 tot 1896
- advocaat en procureur te Nijmegen, van 1900 tot 1911
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 29 november 1915 (voor het kiesdistrict Nijmegen)
- voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1912 tot 16 september 1913
- buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister in tijdelijke en bijzondere zending bij de Pauselijke Stoel te Rome, van december 1915 tot 1 mei 1926
- buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Wenen, van 1 juni 1926 tot 1 maart 1928
- buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Brussel, van 1 maart 1928 tot 16 september 1933 (tevens geaccrediteerd bij het Hof van Luxemburg)
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter Algemeene Bond van Roomsch-Katholieken kiesvereenigingen, van 1915 tot december 1915
Nevenfuncties
- voorzitter Stichtingscomité Katholieke Sociale Actie, van 4 mei 1904 tot juli 1905
- lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Heemskerk), van 2 mei 1910 tot 15 mei 1912
- lid bestuur Vereeniging ten behoeve van RK Marinepersoneel, omstreeks 1911
- lid Commissie van Toezicht op de bijzondere leerstoelen en de bijzondere universiteiten, vanaf 20 december 1913
- lid hoofdbestuur ANV (Algemeen Nederlandsch Verbond), omstreeks 1915
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1909 tot november 1909
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1910 tot november 1910
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor het wetsontwerp Nieuwe regeling van het auteursrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van maart 1912 tot juli 1912
- voorzitter Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1912 tot 16 september 1913
- voorzitter Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1912 tot 16 september 1913
- voorzitter lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1913 tot januari 1914
- voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1915 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
lid diocesaan comité tot huldiging te Rome van Z.H. Leo XIII t.g.v. 25-jarig pauselijk jubilieum (voorjaar 1902)
Opleiding
voortgezet onderwijs
academische studie
- rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 23 september 1886 tot 19 december 1892
- studie Universiteit te Rijssel
- studie Universiteit te Freiburg
- studie Universiteit te Wenen
- studie Universiteit te Cambridge, vanaf 1896
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer veelal over verkeersvraagstukken, landbouw, buitenlandse zaken en justitiële onderwerpen
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1906 tot de 10 katholieken die vóór de begroting van Oorlog van minister Staal stemden
- Behoorde in 1912 tot de minderheid van de Katholieken die tegen een begrotingswijziging stemde i.v.m. de bouw van een pantserschip. Verwerping van het voorstel leidde tot het aftreden van minister Wentholt.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in de jaren 1909-1912 als tweede kandidaat op de voordracht gezet voor het Tweede Kamervoorzitterschap
- Werd op 17 september 1912 als eerste kandidaat op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap geplaatst. Op hem werden 50 van de 83 stemmen uitgebracht. H. Goeman Borgesius kreeg 20 stemmen en H.L. Drucker zeven.
- Leidde in de zitting 1912/1913 als Kamervoorzitter hoofdzakelijk de vergaderingen overdag en liet vanwege zijn gezondheid het leiden van de avondvergaderingen over aan ondervoorzitter De Geer.
- Werd in de jaren 1913-1915 als derde kandidaat op de voordracht gezet voor het Tweede Kamervoorzitterschap
- Werd in 1921 benoemd tot lid van de (eventuele) Raad van Voogdij voor het geval Juliana als minderjarige tot het koningschap zou worden geroepen
- In 1925 werden zonder succes pogingen ondernomen hem tot Commissaris van de Koningin in Gelderland of Overijssel benoemd te krijgen
uit de privésfeer
- Zijn zus Rose was gehuwd met een zoon van jhr. J.B.A.J.M. Verheyen, Tweede en Eerste Kamerlid
- Zijn vader was lid van Provinciale Staten van Gelderland en gemeenteraadslid in Nijmegen
verkiezingen
- Versloeg in 1901 in het district Nijmegen H.P. de Wilde (vdb)
- Versloeg in 1905 A.H. Gerhard (sdap)
- Versloeg in 1909 F.U. Schmidt (sdap)
- Versloeg in 1913 J.E.W. Duys (sdap)
niet-aanvaarde politieke functies
- lid Raad van State, 1917
- kabinetsformateur, 1918 (geweigerd vanwege gezondheid)
- minister van Buitenlandse Zaken, 1918 (geweigerd vanwege gezondheid)
- minister van Buitenlandse Zaken, maart 1927 (geweigerd vanwege gezondheid)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Nijmegen, omstreeks 1908
- Rome, omstreeks 1917
- Wenen
- Brussel
- Wassenaar
ridderorden
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1913
- Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 30 augustus 1933
buitenlandse onderscheidingen
Pius-orde, 9 augustus 1926 (pauselijke orde)
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Het Waterschap van den Ouden IJsel" (dissertatie, 1892)
literatuur/documentatie
- Onze Afgevaardigden, 1901, 1905, 1909 en 1913
- G. Puchinger, "Colijn en het einde van de coalitie", deel 2, 129-130
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Hertogenbosch, 19 juli 1910
echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. M.M.E. Serraris, Mathilde Marie Eulalie
kinderen
kinderloos
vader
Jhr.Mr. F.X.G.M. van Nispen tot Sevenaer, Franciscus Xaverius Gerhardus Maria
geboorteplaats en/of -datum
Zevenaar, 9 juni 1832
beroep vader
kantonrechter te Nijmegen
moeder
Jkvr. M.Ch.H.C. van Nispen tot Pannerden, Maria Christina Hubertina Cecilia
geboorteplaats en/of -datum
Zevenaar, 3 oktober 1833
broers en zusters
3 zussen en 1 broer
familierelaties
