Jhr.Mr. G.J.Th. Beelaerts van Blokland

Negentiende-eeuws politicus, gezant en Tweede Kamervoorzitter na de winst van de rechtse coalitie in 1888. Telg uit een geslacht van Dordtse regenten; orthodox protestant. Was ambtenaar op Justitie en enkele malen Tweede Kamerlid voor de antirevolutionairen. Trad tamelijk zelfstandig op, waarbij hij tot de conservatieve vleugel kon worden gerekend. Dertien jaar gezant van de Zuid-Afrikaanse Boerenrepubliek; een functie die hij combineerde met het Kamervoorzitterschap. Voelde zich sterk verbonden met de calvinistische nakomelingen van Nederlanders in Zuid-Afrika. Klein en tenger en tamelijk ijdel en deftig. Liet zich als gezant graag met enige luister aandienen bij andere gezanten. Als bekwaam jurist maakte hij deel uit van diverse staatscommissies.

antirevolutionair, Vrij-AR
functie(s) in de periode 1883-1897: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Gerard Jacob Theodoor

titulatuur en naam

Jhr.Mr. G.J.Th. Beelaerts van Blokland Gerard Jacob Theodoor

geboorteplaats en -datum

Rotterdam, 12 januari 1843

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 14 maart 1897

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd: orthodox

Partij/stroming

stroming(en)

antirevolutionair (conservatieve vleugel)
anti-Takkiaan, 1894
vrij-antirevolutionair, vanaf 1896

Hoofdfuncties/beroepen

ambtenaar tweede afdeling (rang: adjunct-commies, vanaf 1872 commies), ministerie van Justitie, van 28 april 1869 tot 1 augustus 1876
chef afdeling burgerlijk en handelsrecht, rechterlijke organisatie etc. (rang: referendaris), ministerie van Justitie, van 1 augustus 1876 tot 17 september 1883
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1883 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Tiel)
minister-resident van de Zuid-Afrikaanse Republiek (Transvaal) bij alle hoven, uitgezonderd die van het Verenigd Koninkrijk, van 14 oktober 1884 tot 28 augustus 1890
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Tiel)
lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 7 juli 1886 tot 6 juli 1892 (voor het kiesdistrict Delft)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Tiel)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Tiel)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Steenwijk)
voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 mei 1888 tot 15 september 1891 (benoemd bij K.B. van 3 mei 1888)
buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister van de Zuid-Afrikaanse Republiek (Transvaal) bij alle hoven, uitgezonderd die van het Verenigd Koninkrijk, van 28 augustus 1890 tot 14 maart 1897
voorzitter antirevolutionaire Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 oktober 1891 tot 20 september 1892
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 mei 1894 tot 14 maart 1897 (voor het kiesdistrict Delft)

Partijpolitieke functies

overzicht

tweede secretaris antirevolutionaire Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1883 tot maart 1888

Nevenfuncties

lid hoofdcommissie Vereeniging "Talitha Kumi", protestantse vereniging voor verwaarloosde en verlaten meisjes te Zetten, omstreeks 1890
lid hoofddirectie Geneeskundig gesticht voor minderjarige idioten te 's-Gravenhage
adjunct-secretaris Vereeniging voor de hervorming en codificatie van Internationaal Recht
adjunct-secretaris Staatscommissie voor de samenstelling van een Wetboek van Strafrecht, van maart 1871 tot augustus 1875
lid Staatscommissie inzake de herziening van de Wet betreffende het Staatstoezicht op Krankzinningen, omstreeks 1876
secretaris en lid Staatscommissie voor de herziening der faillissementswet (Staatscommissie-Kist), van 22 november 1879 tot 28 februari 1887
lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Heemskerk), van 11 mei 1883 tot 18 maart 1885
secretaris/lid Vereeniging voor de hervorming en codificatie van Internationaal Recht
lid Staatscommissie inzake de werkliedenverzekering (Staatscommissie-Pijnacker Hordijk), van juli 1895 tot augustus 1898

afgeleide functies, presidia etc.

lid Gemengde Commissie voor de Stenographie (namens de Tweede Kamer), van 24 november 1884 tot maart 1888
voorzitter Gemengde Commissie voor de Stenographie (Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1885 tot maart 1888
lid parlementaire enquêtecommissie naar de toestand in fabrieken en werkplaatsen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 1886 tot 1887
voorzitter Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 mei 1888 tot 15 september 1891
voorzitter Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 mei 1888 tot 15 september 1891
lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 september 1891 tot 14 maart 1897
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1892 tot november 1892
voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1893 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

Opleiding

primair onderwijs

lagere school te Rotterdam
lagere school te 's-Gravenhage

academische studie

Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 4 september 1862 tot 29 mei 1868

Activiteiten

als parlementariër

Sprak in de Tweede Kamer onder meer over buitenlandse zaken, koloniale aangelegenheden, handel en waterstaat
Interpelleerde in 1892 minister Tak van Poortvliet over het invoeren van een nationale klokkentijd. Was voorstander van een landelijke wettelijke tijd.
In 1895 aanvaardde de Tweede Kamer een door hem ingediende motie waarin om een wettelijke regeling van de tijd werd gevraagd

opvallend stemgedrag

In 1887 stemden hij en A. baron van Dedem bij de eerste lezing van de grondwetsherziening als enigen van rechts vóór hoofdstuk I, eerste afdeling (troonopvolging). Stemde bij de tweede lezing tegen de hoofdstukken III (Staten-Generaal) en IV (provincie- en gemeentebesturen).
Hoewel hij anti-Takkiaan was, stemde hij in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten

Wetenswaardigheden

algemeen

Vertegenwoordigde de Boerenrepubliek 'Transvaal' in Den Haag, Parijs, Berlijn en Lissabon. Trad verder op als adviseur van Nederlanders die zich in Zuid-Afrika wilden vestigen.
Versloeg op 2 mei 1888 bij het opmaken van de voordracht voor het voorzitterschap E.J.J.B. Cremers. Hij kreeg in de eerste stemronde 47 stemmen, tegen 38 voor Cremers.

uit de privésfeer

Zijn jongste zoon was burgemeester van Vollenhove (1924-1926)
Een zoon van hem was gehuwd met een dochter van J.P. Havelaar, minister en Tweede en Eerste Kamerlid
Zijn vader was gemeenteraadslid in Rotterdam
Overleed aan het eind van de ochtenddienst in de Willemskerk

verkiezingen

Werd in 1879 in het district Tiel verslagen door W.H. de Beaufort (lib.)
Versloeg in 1883 in het district Tiel W.H. de Beaufort (lib.). Werd in het district Delft in de eerste ronde verslagen door A.H.M. van Berckel (rk) en A.E.J. Modderman (lib.).
Werd bij de algemene verkiezingen in 1884, 1886 en 1887 samen met F.W.J. baron van Aylva van Pallandt in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstanders waren de liberalen H.J. Dijckmeester (1884, 1886), C. Pijnacker Hordijk (1884), P. Rink (1886 en 1887) en M. Tydeman (1887).
Werd in 1888 in het district Tiel verslagen door H.J. Dijckmeester (lib.) en in het district Druten door F.J.M.A. Reekers (rk). Versloeg bij naverkiezingen in het district Steenwijk W.H. de Beaufort (lib.).
Versloeg in 1891 in het district Steenwijk J. Meesters (lib.)
Werd in 1894 na herstemming verslagen door J. Meesters (lib.).
Versloeg in 1894 bij een naverkiezing in het district Delft W.H.H. Boers (lib.) en H.A. van der Velde (a.r.-takkiaan)

niet-aanvaarde politieke functies

Werd verschillende malen aangezocht voor een professoraat en ministerschap (onder meer in 1879, 1883 en 1888)

woonplaats(en)/adres(sen)

Rotterdam, tot 1860
's-Gravenhage, Koninginnegracht 9/62, van 1860 tot 14 maart 1897

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De onschendbaarheid der Wet" (dissertatie, 1868)

literatuur/documentatie

F. Netscher, "In en om de Tweede Kamer. Parlementaire portretten en schetsen" (1889)
Levensbericht door J.H. Hora Siccama, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1899/00, p. 197
"Dagboeken en aantekeningen van Willem Hendrik de Beaufort 1874-1918", uitgegeven door J.P. de Valk en M. van Faassen, RGP kleine serie 74, band 2 (1993), p. 1023
Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 273

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Driebergen, 15 juli 1870

echtgeno(o)t(e)/partner

J.M. Kneppelhout van Sterkenburg, Johanna Maria

kinderen

4 zoons en 2 dochters

vader

Jhr.Mr. F.W.A. Beelaerts van Blokland, Frans Willem Anne

geboorteplaats en/of -datum

Kaapstad, 6 oktober 1810

beroep vader

rechter (vicepresident van het Provinciaal Gerechtshof van Zuid-Holland)

moeder

M.J. Mersen Senn van Basel, Magdalena Jacoba

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 18 maart 1816

familierelaties

Vader van jhr. F. Beelaerts van Blokland, minister en vicepresident Raad van State
Vader van jhr. J. Beelaerts van Blokland, Eerste Kamerlid
Vader van jhr. W.A. Beelaerts van Blokland, griffier Eerste Kamer
Kleinzoon van jhr. G. Beelaerts van Blokland, minister, staatsraad en Tweede Kamerlid