SGP
functie(s) in de periode 1963-1987: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK
Personalia
voornamen (roepnaam)
Hette Gerrit (Hette)
titulatuur en naam
H.G. Abma Hette Gerrit (Hette)
geboorteplaats en -datum
Wouterswoude (gem. Dantumadeel), 23 januari 1917
overlijdensplaats en -datum
Putten, 2 januari 1992
levensbeschouwing
Hervormd (lid Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk)
Partij/stroming
partij(en)
- CHU (Christelijk-Historische Unie) (van huis uit)
- SGP (Staatkundig Gereformeerde Partij), vanaf 1952
Hoofdfuncties/beroepen
- kandidaat-predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Ede, van 1940 tot 24 augustus 1941
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Driesum (Frl.), van 31 augustus 1941 tot 27 augustus 1944
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te IJsselstein (Utr.), van 3 september 1944 tot 4 juli 1948
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Rotterdam-Delfshaven, van 11 juli 1948 tot 23 mei 1955
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Monster (Z.H.), van 31 mei 1955 tot 30 augustus 1959
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Putten (Gld.), van 6 september 1959 tot 31 juli 1963
- emeritus predikant Nederlandse Hervormde Kerk (met uitoefenen van preekbevoegdheid), vanaf 31 juli 1963
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 31 juli 1963 tot 10 juni 1981
- lid gemeenteraad van Gouda, van 6 september 1966 tot 1 januari 1970
- fractievoorzitter SGP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 april 1971 tot 24 mei 1981
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 1981 tot 3 juni 1986
- fractievoorzitter SGP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 juni 1981 tot 27 mei 1986
- lid gemeenteraad van Putten, van 7 september 1982 tot april 1987 (gezamenlijke fractie van RPF en SGP)
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid regionaal bestuur SGP
- lid hoofdbestuur SGP, van 1956 tot februari 1985
- voorzitter SGP, van 13 februari 1961 tot 23 februari 1985
- hoofdredacteur weekblad "De Banier", van januari 1969 tot 1986
- politiek leider SGP, van 29 april 1971 tot 26 mei 1981
lijsttrekkerschappen
- lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1971, van 27 februari 1971 tot 28 april 1971
- lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1972, van 2 oktober 1972 tot 29 november 1972
- lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1977, van 12 februari 1977 tot 25 mei 1977
Nevenfuncties
- docent tweewekelijkse catecheten-cursus
- lid bestuur scholengemeenschap "De Driestar" te Gouda
- lid bestuur Landelijke Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs
- voorzitter Nederlandse Hervormde Bond voor Inwendige Zending, omstreeks 1970
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet bijzondere opneming psychiatrische ziekenhuizen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 5 april 1978 tot 10 juni 1981
- voorzitter bijzondere commissie voor het voorstel van wet van het lid Beckers-de Bruijn inzake dierenbeschermingsbepalingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 april 1978 tot 10 juni 1981
- lid bijzondere commissie van onderzoek naar de kennis, die personen hadden van het oorlogsverleden van mr. W. Aantjes en de wijze waarop deze kennis was verkregen en gehanteerd werd (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1978 tot augustus 1979
- lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 1 juni 1981 tot 27 mei 1986
Opleiding
primair onderwijs
- Prot.Chr. lagere school te Ede (Gld.)
- Prot.Chr. lagere school te Polsbroek (Utr.)
voortgezet onderwijs
- gymnasium, "Christelijk Lyceum" te Arnhem, tot 18 juni 1937
academische studie
- theologie, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1937 tot 7 mei 1941 (proponentsexamen november 1940)
Activiteiten
als parlementariër
- Was in de Tweede Kamer onder meer woordvoerder voor binnenlandse zaken, justitie, onderwijs, volksgezondheid en aangelegenheden op het gebied van cultuur en maatschappelijke werk
- Interpelleerde op 14 mei 1974 minister Van Agt over het verschijnsel burgerlijke ongehoorzaamheid
- Diende in 1979 samen met A.J. Verbrugh (GPV) een initiatiefwetsvoorstel in inzake levensbescherming van de menselijke vrucht. Dit voorstel werd in 1980 in de Tweede Kamer verworpen.
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1986 in tegenstelling tot zijn fractiegenoot Barendregt vóór het wetsvoorstel tot opheffing van het Openbaar Lichaam Rijnmond
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd op 2 juli toegelaten als Tweede Kamerlid, maar pas op 31 juli beëdigd.
- Aanvankelijk maakte de Hervormde kerk bezwaar dat hij zijn predikantsambt ook als Kamerlid (parttime) zou blijven uitoefenen. Uiteindelijk werd hierin in 1964 toegestemd.
- Leidde sinds 1985 de politieke groepering Gereformeerde Gezindte Putten (GGP) die samenwerkte met de RPF en die daarmee inging tegen de lijn van SGP-kiesvereniging Putten
- Werd op 21 januari 1992 in de Tweede Kamer herdacht. Namens het kabinet sprak daarbij minister De Vries.
uit de privésfeer
- Hij kwam door zijn schoonvader dominee H.A. Leenmans, die lid was van het hoofdbestuur van de SGP, in de politiek
- Nam in december 1969 ontslag als raadslid omdat dit niet langer was te combineren met het Kamerwerk
verkiezingen
- Werd in 1981 door Groep IV (Zuid-Holland) tot Eerste Kamerlid gekozen
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"De Dominee"
woonplaats(en)/adres(sen)
- Wouterswoude (Frl.), van 23 januari 1917 tot 1922
- Polsbroek
- Ede
- Driesum
- IJsselstein
- Rotterdam-Delfshaven
- Monster, van augustus 1955 tot september 1959
- Putten (Gld.), van september 1959 tot 1963
- Gouda, Dercksenlaan 2, omstreeks 1966 (nog in 1972)
- Putten (Gld.), Kerkstraat 150, van 1974 tot 2 januari 1992
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 20 april 1976
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 27 april 1984
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De Rotssteen" (1955)
- "Waarheid, wijsheid en leven" (bundel Prof. Severijn, 1956)
- "Na dit leven" (1961)
- "Esther" (1965)
- "Tien woorden ethiek" (1980)
- "Zin van het leven" ("s-Gravenhage, z.j.)
- "Gewoon hervormd" (1972)
- "Scherp van de snede" (1972)
- "Religie van het belijden" (1973)
- "Vast en zeker" (1974)
- "Het hoge woord" (1976)
literatuur/documentatie
- F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
- K. van der Malen, "Een dominee uit de politiek. Zij die gaan: ds. H.G. Abma", NRC Handelsblad, 21 april 1981
- G. Holdijk (red.), "Dominee in de politiek. Het Tweede-Kamerlidmaatschap van Ds. H.G. Abma, 1963-1981" (1982)
- Friesch Dagblad, 23 augustus 1986
- "H.G. Abma 1917-1992; Dominee en politicus", NRC Handelsblad, 3 januari 1992
- "'Ook in de politiek bleef ik me altijd dominee voelen'. H.G. Abma 1917-1992", Trouw, 4 januari 1992
- W. Slagter, "Abma, Hette Gerrit (1917-1992)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 3
- W. Fieret e.a., "Tot welzijn van heel het volk, SGP-partijredes van ds. H.G. Abma" (Den Haag, 2002)
- H.A. van Dolder-de Wit, "Levend in het werk des Heeren. Ds. Hette Gerrit Abma (1917-1992) predikant en parlementariër" (2006) (met bijdragen van dr.ir. J. van der Graaf en mr. G. Holdijk)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
particulier archief in familiebezit
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Ede, 23 augustus 1941
echtgeno(o)t(e)/partner
J.H. Leenmans, Johanna Hendrina (Jo)
kinderen
2 zoons en 1 dochter (en 1 jong overleden zoon)
vader
G. Abma, Gerrit
geboorteplaats en/of -datum
Kubaard (gem. Hennaarderadeel), 22 januari 1887
beroep vader
hoofdonderwijzer
moeder
A. Kool, Annigje
geboorteplaats en/of -datum
Oudega (gem. Hemelumer Oldeferd), 26 januari 1887
broers en zusters
2 broers/zussen
beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer
beroep grootvader (moederskant)
landarbeider in loondienst
