Dr. A.J. (Bart) Verbrugh

A.J. Verbrugh
bron: Beeldbank Nationaal Archief

GPV-voorman. Scheikundige die werkzaam was in Nederlands-Indië en tijdens de Japanse bezetting in een kamp zat. Na de oorlog leraar fysische chemie aan een HTS in Dordrecht en later adjunct-directeur van die school. Jarenlang secretaris van het GPV. Kwam in 1971 als tweede GPV'er naast Jongeling in de Tweede Kamer en volgde hem in 1977 op als fractieleider. Had minder 'het gehoor' van de Kamer dan zijn veel bekendere voorganger. Hoffelijke afgevaardigde, die veelvuldig aan debatten deelnam. Maakte in 1967-1971 deel uit van de Staatscommissie-Cals/Donner.

GPV
functie(s) in de periode 1971-1981: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Albertus Johannes (Bart)

titulatuur en naam

Dr. A.J. Verbrugh Albertus Johannes (Bart)

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 19 juli 1916

overlijdensplaats en -datum

Dordrecht, 5 februari 2003

levensbeschouwing

  • geen godsdienst/christelijk-historisch opgevoed
  • Gereformeerd, van 1936 tot 1946
  • Gereformeerd (Vrijgemaakt), vanaf 1946

Partij/stroming

partij(en)

GPV (Gereformeerd Politiek Verbond)

Hoofdfuncties/beroepen

  • research-chemicus, proefstation West-Java van de Rubber-stichting te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1940 tot 1946
  • leraar fysische scheikunde en atoomfysica, Middelbare (later Hogere) Technische School te Dordrecht, van 1947 tot 1971
  • adjunct-directeur, Hogere Technische School te Dordrecht, van 1958 tot 1966
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 10 juni 1981
  • fractievoorzitter GPV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 mei 1977 tot 26 mei 1981 (eenmansfractie)

gevangenschap/internering

geïnterneerd (tijdens Japanse bezetting)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid regionaal bestuur GPV
  • penningmeester GPV, van 1953 tot 1959
  • lid Generale Verbondsraad GPV, van 1958 tot maart 1992
  • lid curatorium Groen van Prinsterer-stichting, vanaf 1959
  • algemeen secretaris GPV, van 30 januari 1960 tot 30 maart 1973
  • waarnemend secretaris GPV, van 1 april 1973 tot 31 juli 1973
  • eindredacteur "Ons Politeuma", nationaal-gereformeerd staatkundig tijdschrift ten dienste van het GPV en de Groen van Prinsterer Stichting, van 24 januari 1976 tot 2 juli 1976
  • politiek leider GPV, van 25 mei 1977 tot 26 mei 1981
  • voorzitter curatorium Groen van Prinsterer-stichting, tot 1981
  • adviserend lid curatorium Groen van Prinsterer-stichting
  • adviserend lid Generale Verbondsraad GPV
  • erelid Generale Verbondsraad GPV, 25 april 1992

lijsttrekkerschappen

  • lijsttrekker GPV Tweede Kamerverkiezingen 1977

Nevenfuncties

  • waarnemend voorzitter Stichting Nationale Christelijke politiek
  • lid Staatscommissie van advies inzake de Grondwet en de Kieswet (Staatscommissie-Cals/Donner), van 26 augustus 1967 tot 29 maart 1971
  • deeltijd-leraar fysische scheikunde en atoomfysica, Hogere Technische School te Dordrecht, van 1971 tot augustus 1981
  • lid Adviescommissie voor vreemdelingenzaken, van 1981 tot 1986

afgeleide functies, presidia etc.

voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet op het wetenschappelijk onderwijs voor de krijgsmacht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 5 april 1978 tot 10 juni 1981

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. lagere school

voortgezet onderwijs

  • h.b.s.-b

academische studie

  • fysische scheikunde, Rijksuniversiteit Leiden, tot 1 december 1937

promotie

  • wiskunde en natuurwetenschappen, Rijksuniversiteit Leiden, 7 juli 1939

Activiteiten

als parlementariër

  • Interpelleerde op 18 juni 1974 minister Vredeling en staatssecretaris Stemerdink over bezuinigingen op de defensie-uitgaven
  • Voerde in oktober 1974 het woord bij de algemene politieke beschouwingen over de begroting 1975
  • Diende in 1979 samen met H.G. Abma (SGP) het initiatiefwetsvoorstel levensbescherming menselijke vrucht in. Dit voorstel werd in 1980 door de Tweede Kamer verworpen.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in de jaren vijftig lijsttrekker van het GPV bij de Statenverkiezingen in Zuid-Holland
  • Zette zich net als zijn voorganger Jongeling sterk in voor de rechten van het volk van West-Irian (voormalig Nederlands-Nieuw-Guinea)
  • Bepleitte een dialoog met het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime, was voorstander van erkenning van de zgn. 'thuislanden' (zoals Transkei) en van culturele scheiding tussen blanken en zwarten in Zuid-Afrika, en stond afwijzend tegenover anti-apartheidsactivisten zoals bisschop Tutu.
  • Kwam op 8 maart 1979 tijdens het debat over het mogelijke NSB-lidmaatschap van Luns in conflict met PvdA-fractievoorzitter Den Uyl toen hij een vergelijking trok tussen de SDAP en de NSB in 1933. Volgens hem had de SDAP zich ten goede en de NSB zich ten kwade ontwikkeld. Den Uyl noemde die vergelijking 'schandelijk'.
  • Werd op 12 februari 2003 in de Tweede Kamer herdacht

uit de privésfeer

  • Had een slecht gezichtsvermogen
  • Zijn moeder overleed 27 februari 1927. Zijn vader hertrouwde in 1928.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, omstreeks 1939
  • Nederlands-Indië, van 1940 tot 1946
  • Dordrecht, Bankastraat, vanaf 1947
  • Dordrecht, Oranjelaan 97, van 1958 tot 2003

ridderorden

Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1982

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Uitdovingsgrenzen van stationnaire vlammen en explosiegrenzen" (dissertatie, 1939)
  • "Vrij politiek tractaat" (1948)
  • "Is Europese federatievorming raadzaam?" (1951)
  • "Politieke richtlijnen van het GPV" (1959)
  • "Elementaire inleiding tot de Fysische Scheikunde" (1953-1955, 2 delen)
  • "De politieke partijen in Nederland" (1959, 1962, 1963, 3 delen)
  • "Hoe wij verkiezen" (1966) (met preambule met toelichting op het program van richtlijnen voor de nationaal-gereformeerde politiek van het GPV)
  • "Autarkie of subsidie" (1972)
  • "Een wettige standaard voor de geldeenheid (Anker van de Maatschappij)" (1973)
  • "Universeel en Antirevolutionair", deel I (1980) (toelichting bij de richtlijnen program van richtlijnen voor de nationaal-gereformeerde, dat is universeel-christelijke en antirevolutionaire politiek)
  • "Universeel en Antirevolutionair", deel II (1983)
  • "Universeel en Antirevolutionair", deel III (1985)
  • "Een vrije kerk/vrije staat" (1988)
  • "Nederland in Europa: deelstaat of vrij koninkrijk" (1988)
  • "Nederlandse levensstijl en taal in het verenigende Europa" (1991)
  • "Jong zijn, oud worden. scheppende leiding in een periode vanaf ca. 1920" (autobiografie, 2002)
  • een overzicht van zijn bibliografie is te vinden in "Politiek Mozaïek", Uitgeverij De Vuurbaak BV, 1992, pp. 181-210

literatuur/documentatie

Roel Leentvaar, "Albertus Johannes Verbrugh", in: Dordts Biografisch Woordenboek (digitaal) (2017)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te 's-Gravenhage, 17 november 1939 (echtgenote overleden 1 februari 1986)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Rotterdam-Hillergersberg, 3 april 1987

echtgeno(o)t(e)/partner

J.C. Schell, Jeannette Cornelia (Netty)

2e echtgeno(o)t(e)/partner

A. van Helden, Anneke (weduwe van Willem van der Ziel)

kinderen

2 zoons

vader

B.J. Verbrugh, Bernard Johannes

geboorteplaats en/of -datum

Muntok (Ned.-Indië), 23 mei 1871

beroep vader

officier der militaire administratie (kolonel)

moeder

C. van Waarde, Catharina

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 8 april 1883

stiefmoeder

G.A. Loling, Gerardina Albertina

beroep grootvader (vaderskant)

officier (kapitein) KNIL