Drs. J.F. (Jaap) Scherpenhuizen

J.F. Scherpenhuizen
bron: Fotobureau Stokvis

Groningse liberaal, die woordvoerder ruimtelijke ordening en verkeer was van de VVD-fractie. Aanvankelijk leraar en daarna in Duitsland en Groningen werkzaam bij diensten op het gebied van stadsvernieuwing. Maakte zich in zijn eerste periode als Kamerlid, samen met zijn eveneens uit het noorden afkomstige fractiegenoot Evenhuis, sterk voor de economische ontwikkeling van het Noorden. Zij kregen spoedig de koosnaam: 'het duo Evenscherp'. In het kabinet-Lubbers I als staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat verantwoordelijk voor de PTT. Had een groot aandeel in de overgang van de directie van dat bedrijf naar Groningen. Keerde in 1986 terug in de Kamer en maakte deel uit van de enquêtecommissie bouwsubsidies.

VVD
functie(s) in de periode 1973-1989: lid Tweede Kamer, staatssecretaris

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jaap Frederik (Jaap)

titulatuur en naam

Drs. J.F. Scherpenhuizen Jaap Frederik (Jaap)

geboorteplaats en -datum

Groningen, 18 april 1934

overlijdensplaats en -datum

Aduarderzijl (gem. Winsum), 2 september 2012

Partij/stroming

partij(en)

VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1964

Hoofdfuncties/beroepen

  • leraar aardrijkskunde, "Stedelijk Gymnasium" te Assen, vanaf 1965
  • medewerker "Deutscher Verband für Wohnungswesen in Städtebau" te Keulen
  • chef afdeling onderzoek en documentatie, Dienst stadsontwikkeling en volkshuisvesting, gemeente Groningen, van 1969 tot januari 1973
  • lid Provinciale Staten van Groningen, van 3 juni 1970 tot juli 1976
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 januari 1973 tot 7 november 1982
  • staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat (belast met aangelegenheden inzake de PTT, het KNMI, verkeersveiligheid en goederenvervoer), van 8 november 1982 tot 14 juli 1986
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juni 1986 tot 14 september 1989

Partijpolitieke functies

overzicht

  • voorzitter VVD afdeling Groningen, van juni 1969 tot januari 1973
  • lid VVD-studiecommissie Noorden van het Land, 1972

lijsttrekkerschappen

  • lijsttrekker VVD Provinciale Statenverkiezingen in Groningen, 1974

Nevenfuncties

  • lid hoofdbestuur Nederlandse Bond van Gemeente-ambtenaren, omstreeks 1973
  • lid bestuur Novib, omstreeks 1973
  • lid commissie inspraak, RARO (Raad van Advies voor de Ruimtellijke Ordening)
  • bijzonder ambtenaar burgerlijke stand te Ezinge (Gr.), omstreeks oktober 1986 (nog in 1989)
  • voorzitter commissie planologie, Landbouwschap
  • voorzitter jurykanaal '85, omstreeks oktober 1986
  • lid algemeen bestuur, Stichting Galerie Osingastate te Langweer, omstreeks april 1989
  • lid algemeen bestuur, Stichting Galerie Allersmaborg te Ezinge, omstreeks april 1989
  • voorzitter Stichting Vrienden van Rottumeroog en Rottumerplaat

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota's Landschapsparken en Nationale Parken en de Relatienota (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 maart 1975 tot 8 november 1982
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota situering nieuwe terreinen voor militaire doeleinden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 september 1976 tot 8 november 1982
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Goedkeuring Verdrag inzake verontreiniging door andere stoffen dan olie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 10 mei 1978 tot oktober 1979
  • voorzitter bijzondere commissie voor het Integraal Structuurplan Noorden des Lands (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 december 1986 tot 14 september 1989
  • lid parlementaire enquêtecommissie bouwsubsidies (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 26 november 1986 tot 14 september 1989

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

lid Comité van aanbeveling jeugdverkeersclub Nederland, omstreeks oktober 1986 (nog in 1989)

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • h.b.s., "Heijmans College" te Groningen

academische studie

  • sociale geografie: planologie, Rijksuniversiteit Groningen, tot 23 november 1965

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich als Tweede Kamerlid onder meer bezig met ruimtelijke ordening, regionaal-economisch beleid en verkeer en waterstaat

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1973 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een amendement-Goudsmit stemde waardoor aan een verdachte moet worden meegedeeld dat hij tijdens de voorlopige hechtenis recht heeft om te zwijgen
  • Behoorde in 1977 tot de negen leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel over invoering van de zomertijd stemden
  • Behoorde in 1981 tot de elf leden van zijn fractie die tegen een (aangenomen) motie-Van der Hek/Ter Beek stemden over het niet leveren van ontwerpen en/of onderdelen ten behoeve van kerncentrales aan Taiwan

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Speelde als staatssecretaris die verantwoordelijk was voor de PTT een belangrijke rol bij de definitieve overgang van de centrale directie van de PTT van Den Haag naar Groningen.
  • Was in 1983 tweede ondertekenaar van de Medianota van het (eerste) kabinet-Lubbers (18.035)
  • Bracht in 1983 het Nationaal Plan Verkeersveiligheid (NPV) uit. Prioriteiten zijn onder meer versterking van de samenwerking van lagere overheden met particuliere organisaties en het stimuleren van verkeersveilgheidsactiviteiten op alle overheidsniveaus; verkeerseducatie en versterking van de postitie van de kwetsbaarste verkeersdeelnemers. Er komt verplichte zijreflectie voor fietsen en het voornemen bestaat om de autogordel op de achterbank op termijn verplicht te stellen. In totaal werden 130 maatregelen voorgesteld. (18.195)
  • Bracht in 1984 een reactie uit op het rapport van de Commissie-Swarttouw over Taak en Functie van PTT met betrekking tot informatie- en telecommunicatietechnologie. Het PTT-monopolie voor randapparatuur (zoals telefoons) zal geleidelijk worden opgeheven, waardoor concurrentie mogelijk wordt. De PTT mag deelnemingen aangaan met andere bedrijven voor de introductie en exploitatie van nieuwe diensten en apparatuur en de financiële mogelijkheden daarvoor worden verruimd. (17.370)
  • Besloot in 1984 op basis van het rapport van de stuurgroep-Zoutendijk steun te geven aan invoering van Viditel, een interactieve openbare videotex-dienst van de PTT (18.368)
  • Bracht in 1984 een brief uit over het regeringsstandpunt ten aanzien van het rapport Alcohol en Verkeer van de Permanente Contactgroep voor de Verkeersveiligheid. De aanbevelingen: matiging van het alcoholgebruik in het algemeen, ontmoediging van alcoholgebruik bij deelname aan het verkeer, verbetering van het rendement van opsporingsactiviteiten en verbetering van het rendement van activiteiten op het gebied van strafvordering en straftoemeting zullen worden uitgewerkt door stuur- en werkgroepen. (18.497)

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1985 een wijziging van de Wet sloopregeling binnenvaart tot stand, waardoor die wet een permanent karakter kreeg. Het wetsvoorstel was in 1982 ingediend door staatssecretaris Van der Doef. (17.323)
  • Bracht in 1986 een wijziging (Stb. 389) van de Wegenverkeerswet tot stand inzake de verlenging van de geldigheidsduur van rijbewijzen en de decentralisatie van afgifte daarvan. De continue geldigheid van het rijbewijs eindigt bij het 70e levensjaar; verlenging van rijbewijzen wordt een gemeentelijke in plaats van provinciale aangelegenheid. (16.972)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Dreigde in 1986 aanvankelijk op een onverkiesbare plaats te worden gezet, maar kwam uiteindelijk met steun van oud-fractieleider Wiegel en partijvoorzitter Kamminga op plaats 23.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Groningen, Beethovenlaan 12, omstreeks 1970 (nog in 1973)
  • Feerwerd-Aduarderzijl, Zijlsterweg 14, omstreeks 1976 (nog in 1989)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 26 augustus 1986

hobby's

  • fokken van 'Groninger Meeuwen' (oud hoenderras)
  • hockey (actief als speler)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Groningen, 21 mei 1966

echtgeno(o)t(e)/partner

H. Verboom, Hillie

vader

A. Scherpenhuizen, Anno

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 27 februari 1907

beroep vader

reder

moeder

H.A. Camping, Henderika Aaltje

geboorteplaats en/of -datum

Slochteren, 3 december 1909

beroep grootvader (vaderskant)

koopman

beroep grootvader (moederskant)

hotelhouder