VVD
functie(s) in de periode 1974-1989: lid Tweede Kamer, staatssecretaris
Personalia
voornamen (roepnaam)
Albert Jan (Albert-Jan)
titulatuur en naam
A.J. Evenhuis Albert Jan (Albert-Jan)
geboorteplaats en -datum
Noord-Sleen (gem. Sleen), 8 december 1941
overlijdensplaats en -datum
Doetinchem, 13 januari 2011
Partij/stroming
partij(en)
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1966
Hoofdfuncties/beroepen
- onderwijzer lagere school te Emmen, van 1966 tot 1968
- docent geschiedenis, Rijks Pedagogische Academie te Meppel, van 1968 tot 1 januari 1974
- lid Provinciale Staten van Drenthe, van 3 juni 1970 tot 2 juni 1982
- waarnemend adjunct-directeur, Pedagogische Academie te Meppel, van 1973 tot december 1973
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 december 1973 tot 14 juli 1986
- staatssecretaris van Economische zaken (onder meer belast met midden- en kleinbedrijf, binnenlandse handel, consumentenbeleid en toerisme), van 14 juli 1986 tot 30 juni 1989
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris belast met 1. de aangelegenheden betreffende het midden- en kleinbedrijf, daaronder begrepen de integratie van aangelegenheden in het totale regeringsbeleid; 2. de aangelegenheden betreffende de zelfstandigen in het midden- en kleinbedrijf; 3. aangelegenheden betreffende de binnenlandse handel, het ambacht en de dienstverlening; 4. aangelegenheden betreffende het toerisme; 5. aangelegenheden betreffende het ijkwezen; 6. aangelegenheden betreffende het accountantswezen; 7. de institutionele aangelegenheden betreffende de kamers van koophandel en fabrieken voor Nederland; 8. aangelegenheden betreffende de industriële eigendom; 9. de aangelegenheden met betrekking tot de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie; 10. betreffende de consumenten- en consumptie-aangelegenheden, daaronder begrepen de interdepartementale coördinerende taak; 11. de aangelegenheden betreffende mededinging en fusies; 12. de toepassing Regeling herstelfinanciering 1984 ten aanzien van kleine of middelgrote ondernemingen; 13. de toepassing van het instrumentarium van het regionaal-economisch beleid (m.u.v. artikel 5, derd lid Investeringspremieregeling regionale projecten 1986); 14. de aangelegenheden betreffende het prijsbeleid, m.u.v. het algemeen prijsbeleid en het energieprijsbeleid; 15. de aangelegenheden betreffende de economische verdedigingsvoorbereiding; 16. de aangelegenheden betreffende de militaire productie in Nederland en de aangelegenheden betreffende de Nederlandse industriële betrokkenheid bij de aanschaffing van defensiematerieel in het buitenland (voor zover dit van geval tot geval aan hem werd toevertrouwd).
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter JOVD (Jongeren-Organisatie "Vrijheid en Democratie"), district Noord
- vicevoorzitter Politiek JOVD
- lid hoofdbestuur VVD, van 1970 tot 1982
- lid VVD-studiecommissie Noorden van het Land, 1972
- fractievoorzitter VVD Provinciale Staten van Drenthe, van 1975 tot 1982
- voorzitter commissie onderwijs VVD-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal
- vicefractievoorzitter VVD Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 oktober 1982 tot 25 mei 1986
Nevenfuncties
- diverse bestuursfuncties in onderwijsorganisaties
- docent bijscholingscursus voor MAVO- en HAVO-leraren, Vereniging Openbaar Onderwijs
- lid hoofdbestuur Vereniging Openbaar Onderwijs
- lid bestuur APS (Algemeen Pedagogisch Studiecentrum), van 1972 tot 1978
- vicepresident Ligue Internationale de l'Education et de la Culture Populaire, tot 1978
- lid Raad van Commissarissen "Wels Beheer" B.V. Drachten, omstreeks februari 1985
- lid bestuursraad Rijkshogeschool te Groningen, vanaf januari 1990
- voorzitter klankbordgroep "Pilots Ondernemingshuizen", vanaf mei 1991
- voorzitter AFN (Audiovisuele Federatie Nederland), vanaf september 1991
- voorzitter stuurgroep gelijke behandeling mannen en vrouwen in arbeid, omstreeks 1993
- voorzitter werkgroep Toerisme, ISP (Integraal Structuurplan Noorden des Lands), vanaf 1 januari 1991 (deeltijdbaan)
afgeleide functies, presidia etc.
- ondervoorzitter bijzondere commissie voor de Waddenzee (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 8 februari 1976 tot november 1982
- ondervoorzitter bijzondere commissie voor de Nota Landelijke Gebieden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 juni 1977 tot mei 1982
- voorzitter bijzondere commissie voor het Integraal Structuurplan Noorden des Lands (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 10 mei 1979 tot 14 juli 1986
- plaatsvervangend lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 juni 1981 tot 15 september 1981
- voorzitter vaste commissie voor Defensie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1 december 1982 tot 14 juli 1986
Opleiding
voortgezet onderwijs
hoger beroepsonderwijs
- Kweekschool voor onderwijzers, Rijkskweekschool te Coevorden, tot juni 1962
- M.O.-geschiedenis, COCMA (Centrale OpleidingsCursussen Middelbare Akten) te Utrecht
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer met name bezig met (voortgezet) onderwijs, binnenlandse zaken, defensie en regionaal economisch beleid
- Interpelleerde op 15 februari 1977 minister Van Kemenade over de toekomst van het vak maatschappijleer
- Interpelleerde op 18 april 1977 minister Van Kemenade over een brief over het stichten van een aantal nieuwe lerarenopleidingen
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- In 1987 verwierp de Eerste Kamer met 40 tegen 23 stemmen een door hem verdedigd wetsvoorstel over voorzieningen met betrekking tot verticale prijsbinding en minimumprijzen (tegen stemden CDA, VVD, SGP, GPV, RPF)
- Bracht in 1987 de Nota "Ruim baan voor het midden- en kleinbedrijf" uit. De overheid moet vooral voorwaardenscheppend zijn voor het bevorderen van de oprichting, instandhouding en groei van levensvatbare MKB-ondernemingen. Het MKB kan zo bijdragen aan de algemene doelstellingen van economische groei en werkgelegenheid. In alle relevante onderdelen van het overheidsbeleid moet rekening worden gehouden met het MKB (integratiebeleid). Speciale aandacht moet er zijn voor kennisbevordering en financiering. Er komt een MKB-actieplan en een interdepartementale projectgroep. (20.324)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1987 de Waarborgwet 1986 (Stb. 39) tot stand. Hiermee werd de Dienst van de Waarborg, voorheen ondergebracht bij de belastingdienst, geprivatiseerd. Het wetsvoorstel was in 1985 ingediend door staatssecretaris Van Zeil. (19.372)
- Bracht in 1987 een nieuwe Octrooiwet (Stb. 316) tot stand. Onder meer de toepassing van het verdrag inzake het Europees octrooi voor de gemeenschappelijke markt wordt daardoor gewaarborgd. Het wetsvoorstel was in 1985 ingediend door staatssecretaris Van Zeil. De wet werd in 1993 vervangen door de Rijksoctrooiwet 1993. (19.131)
- Bracht in 1988 samen met staatssecretaris Dees de Tabakswet (Stb. 342) tot stand, die het roken in openbare gebouwen beperkt, vooral ter bescherming van de niet-roker. Op de verpakkingen van tabaksproducten komen waarschuwingen te staan over de mogelijke schadelijkheid voor de gezondheid. Radio- en televisiereclame voor tabaksproducten wordt verboden. Verkoop van tabaksproducten in de gezondheidszorg, instellingen van maatschappelijke dienstverlening, sportkantines en scholen wordt eveneens verboden. Het wetsvoorstel was in 1984 ingediend door de staatssecretarissen Van der Reijden en Van Zeil. (18.749)
- Bracht in 1988 de Wet privatisering dienst van het IJkwezen (Stb. 627) tot stand. In het kader van het afstoten van overheidstaken en een beter bedrijfseconomisch beheer wordt het IJkwezen verzelfstandigd. De overheid behoudt wel de eindverantwoordelijkheid voor de keuring. (19.630)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Maakte in 1982 deel uit van de werkgroep-B (o.l.v. Deetman) die tijdens de kabinetsformatie (kabinet-Lubbers I) de paragraaf welzijn, media en onderwijs van het regeerakkoord voorbereidde
- Moest aftreden als staatssecretaris, omdat hij in de ogen van de Tweede Kamer een onjuist antwoord had gegeven op de vraag van het D66-Kamerlid Engwirda of hij een lening van f 225.000 had afgesloten met het bedrijf Giethoorn Beheer BV. Hij meldde dat de lening voor z'n zwager was afgesloten. NRC Handelsblad onthulde dat de lening ook voor Evenhuis zelf bedoeld was. Het bedrijf (de eigenaar was de achterbuurman van Evenhuis) had in 1987 een investeringssubsidie gehad waardoor een vermoeden van belangenverstrengeling bestond. Werd in verband met deze zaak in 1997 samen met zijn zwager en met de oud-directeur van de Groningse Kredietbank gedagvaard door de rechtbank in Groningen en in hoger beroep in februari 1999 door het gerechtshof te Leeuwarden vrijgesproken van oplichting. Hij werd alleen veroordeeld tot een boete van f 50.000 wegens belastingfraude. Zag in 1989 vanwege deze affaire af van een hernieuwde kandidatuur voor de Tweede Kamer.
- Trachtte in 1991 tevergeefs een plek te krijgen op de VVD-kandidatenlijst voor de Eerste Kamer
uit de privésfeer
- Zijn echtgenote was wethouder van Meppel en burgemeester van Rolde en van Wisch, en waarnemend burgemeester van Berkelland en van Vlist
woonplaats(en)/adres(sen)
- Meppel, Zuiderlaan 135, omstreeks 1973
- Meppel, Vincent van Goghlaan 6, omstreeks 1976 (nog in 1986)
- Rolde, Etstoel 23, omstreeks 1990
- Sinderen (Gld.)
ridderorden
Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 20 november 1989
overige onderscheidingen en prijzen
persprijs Gronings-Drentse journalistenvereniging, 19 januari 1990
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Harm Harkema, "'Ik ben best tevreden met mezelf'", Nieuwsblad van het Noorden, 4 maart 1989
- Mark Kranenburg, "Ritselaar en regelaar", NRC Handelsblad, 29 juni 1989
- H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
- Trouw, 21 december 1989
- J. Franssen, "In memoriam Albert Jan Evenhuis (1941-2011)", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2011, 139
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd
echtgeno(o)t(e)/partner
A.Z. Meppelink, Aaltina Zwaantina
beroep echtgeno(o)t(e)/partner
- wethouder van Meppel, van 1978 tot 1990
- burgemeester van Rolde, vanaf 16 oktober 1991
kinderen
2 kinderen
vader
W. Evenhuis, Willem
geboorteplaats en/of -datum
Sleen, 21 september 1910
moeder
G. Wilting, Grietje
geboorteplaats en/of -datum
Dalen, 10 december 1911
broers en zusters
5 broers en/of zusters (zelf de oudste)
beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer
beroep grootvader (moederskant)
landbouwer
