VVD
functie(s) in de periode 1971-2014: lid Tweede Kamer, staatssecretaris, minister, lid Europese Commissie
Personalia
voornamen (roepnaam)
Neelie (Neelie)
titulatuur en naam
Dr. N. Kroes Neelie (Neelie)
opmerkingen over de naam en/of titel
- Drs. N. Smit-Kroes, van 5 juni 1965 tot juli 1991 (tijdens haar eerste huwelijk)
- Dr. N. Kroes (nadat haar op 26 september 2014 een eredoctoraat was verleend)
geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 19 juli 1941
levensbeschouwing
Hervormd: vrijzinnig
Partij/stroming
partij(en)
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie)
Hoofdfuncties/beroepen
- lid Raad van Bestuur zwaartransportbedrijf "ZwaTra", 1965
- wetenschappelijk medewerker economie, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1965 tot 1971
- lid gemeenteraad van Rotterdam, van 1 september 1970 tot 28 april 1972
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 augustus 1971 tot 28 december 1977
- lid gemeenteraad van Rotterdam, van 8 november 1973 tot 2 september 1974
- lid gemeenteraad van Rotterdam, van 15 september 1977 tot 28 december 1977
- staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat (onder meer belast met PTT-zaken en vervoersaangelegenheden), van 28 december 1977 tot 11 september 1981
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 augustus 1981 tot 4 november 1982
- minister van Verkeer en Waterstaat, van 4 november 1982 tot 7 november 1989
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juni 1986 tot 14 juli 1986
- president "Nijenrode", Universiteit voor bedrijfskunde, van 1 juni 1991 tot 2000
- lid Europese Commissie, belast met mededinging, van 22 november 2004 tot 10 februari 2010 (Commissie-Barroso I)
- lid en vicevoorzitter Europese Commissie, belast met de digitale agenda, van 10 februari 2010 tot 1 november 2014 (Commissie-Barroso II)
- speciaal ambassadeur (parttime) voor start-ups (aantrekken van startende innovatieve ondernemingen uit het buitenland), van 2014 tot 2016
- adviseur Bank of America "Merrill Lynch", vanaf april 2015
- adviseur bestuur One Young World Den Haag
- lid Public Policy Advisory Board of Uber, van 2016 tot 2018
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris belast met 1. aangelegenheden behorende tot het werkterrein van a. het Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie, b. de Rijksluchtvaartdienst, c. het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut; 2. nationale en internationale aangelegenheden betreffende het goederenvervoer over de rail, langs de weg en over de binnenwateren, m.u.v. aangelegenheden van sociale aard betreffende het railvervoer; 3. andere van geval tot geval toe te wijzen aangelegenheden.
Partijpolitieke functies
overzicht
- erelid VVD, vanaf 29 november 2014
vorige
- lid bestuur Prof.Mr. B.M. Teldersstichting in Zuid-Holland
- lid bestuur Organisatie Vrouwen in de VVD
- lid Raad van Advies en Steun Prof.Mr. B.M. Teldersstichting
Nevenfuncties
huidige
- adviseur Bank of America Merrill Lynch, vanaf 2015
- lid bestuur Rijksmuseumfonds, vanaf april 2015
- lid Board of Directors Salesforce, vanaf 2016
- voorzitter Stichting Little Bitz, vanaf 2017
- adviseur Impraise BV, vanaf 2018
- president Raad van Toezicht The Social Medwork BV, vanaf 2018
- lid adviesraad Council The American European Community Association (AECA), vanaf 2018
vorige
- lid Kamer van Koophandel te Rotterdam, van januari 1968 tot december 1977
- lid hoofdbestuur Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel
- lid Universiteitsraad, Erasmusuniversiteit te Rotterdam
- voorzitter sectie Verkeer en Vervoer, KVO (Koninklijk Verbond van Ondernemers)
- voorzitter Stichting vakopleiding schoonheidsverzorgend bedrijf
- lid Raad van Commissarissen "Royal Nederland Verzekering Maatschappij"
- voorzitter commissie Werkende Vrouw
- lid adviescommissie Nedex
- lid Commissie Structuuronderzoek Wegvervoer
- lid financiële commissie, NOB (Nederlandse Ondernemers Beroepsvervoer)
- lid Raad van Commissarissen N.V. "Bank MeesPierson", van 7 januari 1982 tot 4 november 1982
- lid Raad van Commissarissen N.V. "Allianz Nederland Schadeverzekering", van 21 april 1982 tot 4 november 1982
- lid Raad van Commisssarissen Beleggingsmaatschappij "Willemsbruggen" B.V., van 9 juni 1982 tot 4 november 1982
- lid Raad van Commissarissen "Alstom Signalering" B.V., van 13 mei 1982 tot 4 november 1982
- lid Stichting ZOEV (Zestienhoven Open En Vooruit), van 1982 tot 1983
- lid Raad van Commissarissen ICL Benelux B.V., van 1 februari 1982 tot 1 november 1982
- voorzitter jury Zakenvrouw van het jaar, van 1987 tot 1990
- lid bestuur Stichting Nieuwe Delftse Poort (financiering metalen kunstwerken) te Rotterdam, van 1989 tot 1998
- covoorzitter EU-adviescommissie inzake de Europese vervoersproblematiek Group Transport 2000 Plus, van 1989 tot 1991
- lid Raad van Commissarissen N.V. Ballast Nedam, van 1 januari 1990 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen N.V. NIB (Nationale Investeringsbank), van januari 1990 tot 1991
- lid Raad van Commissarissen N.V. ABP-PGGM Capital Holdings, van 1990 tot 2002
- voorzitter Raad van Commissarissen N.V. "Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden", van 1990 tot 1993
- voorzitter Raad van Commissarissen N.V. "Newtron Holding" te Amsterdam, van 24 september 1990 tot 21 januari 1991
- voorzitter Stichting Prioriteit Newtron Holding, van 24 september 1990 tot 19 januari 1991
- lid Raad van Commissarissen "Brambles Industries" Ltd., van 1990 tot 2001
- voorzitter Raad van Advies Stichting Mentorscope, vanaf november 1990
- lid Stichting Albert Heijn Leerstoel voor Distributiekunde, vanaf 1991
- voorzitter Raad van Commissarissen N.V. NIB (Nationale Investeringsbank), van 1991 tot 2002 (later NIB Capital Bank)
- voorzitter Raad van bestuur Kunsthal te Rotterdam, van 1991 tot december 2000 (ontslag genomen)
- secretaris Stichting Nicolaas Witsen (projecten overheidshervorming in Oost-Europa), van 1991 tot 2000
- vicevoorzitter Vereniging Nederland Distributieland, van april 1991 tot 1995
- lid Raad van Commissarissen McDonald's Nederland, van september 1991 tot 1999
- lid commissie van onafhankelijke deskundigen onderzoek ambtelijk functioneren ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, van 18 oktober 1991 tot 22 mei 1992
- lid Raad van Commissarissen "Johnson Wax Europlant" B.V. te Mijdrecht, van 1991 tot 1993
- lid Raad van Commissarissen "NSK Management" B.V., van 1991 tot 10 september 2004
- lid Raad van Commissarissen "Total Raffinaderij Nederland" B.V., van 1991 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen N.V. "Koninklijke P en O Nedlloyd", van 1992 tot 16 april 2002
- lid Raad van Commissarissen "Groeneveld Transport Efficiency" B.V., van 1992 tot 1994
- lid Raad van Commissarissen "H.J. Groeneveld Beheer" B.V., van 1992 tot 1994
- lid Raad van Toezicht Stichting Verzekeringskamer, van 1 september 1992 tot 26 augustus 1996
- lid Raad van Commissarissen Holding "Grabolsky & Poort" B.V., van 1993 tot 1996
- lid Raad van Commissarissen "Digital Equipment" B.V., van september 1993 tot 1994
- lid Raad van Commissarissen KPN Factors I B.V., van 1993 tot 1997
- lid bestuur Stichting tot Beheeer van de Prioriteitsaandelen "A VIB" N.V., van 1994 tot 21 juni 2004
- lid Raad van Commissarissen "VIB Management" B.V., van 1994 tot 1997
- lid Raad van Commissarissen N.V. "New Skies Satellites", van 1994 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen N.V. Corio, van 1994 tot september 2004
- lid Raad voor Natuurbeheer, vanaf 19 mei 1994
- voorzitter Netherlands Marine Consortium B.V. (samenwerkingsverband van Ballast Nedam, Hollandse Signaal en Koninklijke Schelde), van 1994 tot 1999
- lid Raad van Commissarissen NCM (Nederlands Credietverzekering Maatschappij), van 1995 tot 2001
- voorzitter Stichting Nederland Distributieland, van 1995 tot 1997
- adviseur Arcadis Infra B.V., van 1996 tot 1998
- lid Raad van Advies "PriceWaterhouseCoopers", van 1996 tot 2002
- lid bestuur Stichting Nyfer, van 1996 tot 2000
- lid bestuur Stichting Rochester-Nijenrode, van 1996 tot 2000
- lid Adviesraad Internationale Vraagstukken, lid commissie Europese Integratie, van 1997 tot 2002
- lid bestuur Stichting International Human Resources Development VNO-NCW, vanaf 1997
- lid bestuur Stichting Nijenrode Onderwijsvoorzieningen, van 1999 tot 2000
- voorzitter Stichting Poets of all Nations, van 1997 tot 1 september 2004
- lid bestuur Stichting Friends of Nelson Mandela Children's Fund, van 1999 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen "Port Support Internationaal" B.V., van 1999 tot 2003
- lid Raad van Commissarissen "Lucent Technologies Nederland" B.V., vanaf 1999
- secretaris Stichting Administratiekantoor NCM (Nederlands Credietverzekering Maatschappij) Holding, vanaf 2000
- voorzitter bestuur "Het Rembrandthuis", van maart 2000 tot 1 september 2004
- non-executive director Mint Holdings (investeringsmaatschappij), van 4 juni 2000 tot 1 oktober 2009 (Kroes had in 2002 moeten zijn uitgeschreven bij Mint Holdings)
- non-executive board member MMO2 (Brits telecombedrijf), van 2001 tot 1 september 2004
- voorzitter Raad van Commissarissen N.V. "Meyer Monitor", van 2002 tot september 2004
- lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Spoorwegen, van juni 2002 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen "Fondel Finance", van 2002 tot 2003
- voorzitter Raad van Toezicht TBS-kliniek "De Kijvelanden", tot 2003
- lid Raad van Advies Nederlands Instituut voor Marketing
- niet-uitvoerend lid Raad van Bestuur N.V. "Koninklijke P en O Nedlloyd", van 16 april 2002 tot 1 september 2004
- lid High Level Group on the trans-European Network, van 2002 tot 2003
- lid Board of Trustees ProLogis International Inc., van 2002 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen "Thales Nederland" B.V., van 2003 tot 1 september 2004
- lid Raad van Commissarissen "AB Volvo Group", van 2003 tot 1 september 2004
- voorzitter Overlegorgaan Waterbeheer en Noordzee-aangelegenheden, tot 2004
- lid Raad van Bestuur Wereld Kanker Onderzoek Fonds, van 2003 tot 1 september 2004
- voorzitter NLO (Nederlands Luchtvaart Overleg), van oktober 2003 tot 1 september 2004
- lid Raad van Bestuur Stichting Assurances KLM, van 19 juli 2004 tot 1 september 2004
- voorzitter Raad van Bestuur Delta Psychiatrisch Ziekenhuis (DeltaBouman Geestelijke Gezondheidszorg), tot 1 september 2004
- columnist "Het Financieele Dagblad", vanaf 1 juni 2012
afgeleide functies, presidia etc.
ondervoorzitter vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 15 oktober 1974 tot 22 december 1977
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
- ambassadeur Vrouwenhart, vanaf 2018
- ambassadeur Prinses Maxima Centrum, 2017
- lid Comité van Aanbeveling AMREF Flying Doctors
Opleiding
primair onderwijs
- Prot.Chr. lagere school te Rotterdam
voortgezet onderwijs
- h.b.s.-a, Christelijke middelbare school te Rotterdam, tot 1958
academische studie
- economie, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1958 tot 1965
eredoctoraten
- eredoctoraat Universiteit van Hull (VK), 1989
- eredoctoraat Open Universiteit, 26 september 2014 (vanwege haar bijdrage aan de digitale agenda en online academisch onderwijs)
- eredoctoraat Universiteit Twente, 25 november 2016
Activiteiten
als parlementariër
- Was onderwijs-woordvoerster van de VVD-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder vooral bezig met verkeer en waterstaat (met name goederenvervoer) en daarnaast met handelspolitiek.
- Interpelleerde op 6 maart 1975 staatssecretaris Veerman over de plaats van vestiging van het Centraal Opleidings-Instituut voor Sportleiders
- Interpelleerde op 25 maart 1976 minister Van Kemenade over het vooruitlopen op het overleg met de Tweede Kamer over de nota participatie-onderwijs
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1973 tot de vier leden van haar fractie die tegen een (aangenomen) amendement-Van der Sanden stemden, waardoor de mogelijkheid van het intrekken of opschorten van zendtijd bleef bestaan. Dit was voor Roethof en Voogd reden het door hen verdedigde initiatiefwetsvoorstel in te trekken.
- Behoorde in 1975 tot de minderheid van haar fractie die vóór een amendement-Dolman stemde om WAO-uitkeringen van gehuwde vrouwen voortaan met een lager tarief in de IB te belasten. Het amendement werd met met 69 tegen 68 stemmen aangenomen.
- Behoorde in 1976 tot de helft van haar fractie die tegen het wetsvoorstel Instelling van een Onderwijsplanbureau stemde
- Behoorde in 1977 tot de negen leden van haar fractie die tegen het wetsvoorstel over invoering van de zomertijd stemden
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Voerde 1 april 1978 een nieuw Rijtijdenbesluit in, waardoor het begrip 'diensttijd' werd ingevoerd. Deze mag tien uur per dag bedragen. Er komt een gemiddelde vijfdaagse werkweek. Maximaal zesmaal per twee weken mag een diensttijd tussen 1.00 uur en 5.00 uur liggen. Er komt een vakbekwaamheidsvereiste voor chauffeurs van autobussen en zware vrachtwagens.
- Bracht in 1979 samen met minister Beelaerts van Blokland het Structuurschema Burgerluchtvaartterreinen uit. Er komt vooralsnog geen tweede nationale luchthaven; de optie van een tweede luchthaven in de Markerwaard wordt wel opengehouden. Ter verbetering van Schiphol als nationale luchthaven en om geluidhinder te verminderen, zal er een (gedraaide) vierde baan worden aangelegd. Deze zal de westelijke noord-zuidbaan vervangen. Luchthaven Rotterdam blijft gehandhaafd vanwege het belang voor de zuidelijke Randstad en voor de kleine luchtvaart. De hoofdbaan van luchthaven Eelde wordt verlengd, maar de taak van dat vliegveld blijft beperkt. (15.880)
- Was in het eerste kabinet-Van Agt als staatssecretaris eerstverantwoordelijke voor het eerder genomen besluit tot verplaatsing van de Centrale Directie van de PTT naar het Noorden. Verdedigde dit beleid in maart 1980 samen met staatssecretaris Koning met succes in de Tweede Kamer, waarbij de Kamer erop aandrong gedwongen ontslagen zoveel mogelijk te voorkomen. (12.831, nr. 34)
- Loodste in 1981 de Binnenschepenwet door de Tweede Kamer (staatssecretaris Van der Doef bracht het wetsvoorstel in het Staatsblad) (13.978)
- Voerde als minister van Verkeer en Waterstaat diverse tariefsverhogingen in het openbaar vervoer door
- Bracht in 1983 de Nota controle openbaar vervoer uit. Hierin wordt structurele aanpak van zwart en grijs rijden geschetst. Er zal geëxperimenteerd worden met een gedifferentieerd instapregime en steeksproefgewijze ritconroles (met name in metro's), er komen extra kaartcontroleurs, de sancties worden verhoogd en er komt studie naar machineleesbare kaartjes. (17.883)
- Was in 1984 samen met staatssecretaris Scherpenhuizen verantwoordelijk voor een besluit om tot 1990 nog eens 1200 PTT-ambtenaren over te plaatsen naar Groningen. De hoofddirecties Post en Telecommunicatie zouden in Den Haag blijven. (12.831, nr. 56)
- Bereikte in 1984 overeenstemming met de gemeente Rotterdam over de aanleg van de Willemsspoortunnel onder de Nieuwe Maas ter vervanging van twee spoorbruggen
- Bracht in 1985 een visie uit over de verhouding Rijksoverheid-NS, waarbij een eerste aanzet werd gegeven voor de verzelfstandiging van de Nederlandse Spoorwegen (18.986)
- Nam in 1986 het besluit de Markerwaard vooralsnog niet in te polderen vanwege het ontbreken van verantwoorde financiering
- Bracht in 1987 samen met minister Nijpels een notitie uit over fosfaatbeperkende maatregelen voor de Nederlandse oppervlaktewateren. Er komt onder meer een convenant met de wasmiddelenfabrikanten over beperking van het gebruik van fosfaten. (20.342)
- Bracht in 1987 het Bereikbaarheidsplan Randstad uit. In april 1987 was een Projectgroep Mobiliteitsscenario Randstad ingesteld. Het Bereikbaarheidsplan ging uit van verhoging van de motorrijtuigenbelasting en extra geld voor openbaar vervoer en projecten om de grote steden, zoals de aanleg van vier tunnels (Coentunnel, Wijkertunnel, tunnel onder de Noord en tweede Beneluxtunnel). Op termijn moest elektronische tolheffing worden ingevoerd. (20.389)
- Bracht in 1987 samen met minister Korthals Altes de Nota Rijsnelheden uit. Daarin werd verhoging van de maximumsnelheid op ruim 80 procent van de snelwegen van 100 naar 120 km per uur aangekondigd. De handhaving ervan moet effectief en geloofwaardig zijn. De snelheidsverhoging ging per 1 mei 1988 in. (20.366)
- Bracht in 1988 de Nota Verkeer en Vervoer uit. Het doel van het verkeersbeleid wordt het verbeteren van de bereikbaarheid voor het zakelijke en goederenvervoer over de weg. Verder moet de groei van het autoverkeer in de spits worden beperkt door de invoering van rekeningrijden met behulp van elektronische tolheffing. De uitstoot van schadelijke stoffen door verkeer moet worden verminderd. Om de bereikbaarheid te vergroten komen er nieuwe wegen en worden bestaande wegen verbreed. In werkgebieden moeten er parkeerheffingen komen. Er komen extra financiële middelen naast die welke al voor het Bereikbaarheidsplan Randstad beschikbaar waren. (20.922)
- Nam in 1988 het besluit de Nieuwe Waterweg af te sluiten met een Stormvloedkering. Het rijk nam hiervan niet de financiering op zich, maar dit werd overgelaten aan waterschappen en lagere overheden (o.a. Rijnmond). (20.317, nr. 9)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1978 een wet (Stb. 293) tot wijziging van de Luchtvaartwet tot stand met betrekking tot de werk- en rusttijden van stuurhutpersoneel van burgerluchtvaartuigen. Het wetsvoorstel was in 1977 ingediend door staatssecretaris Van Hulten. (14.304)
- Bracht in 1978 samen met minister Ginjaar en staatssecretaris Van Eekelen een wijziging van de Luchtvaartwet in het Staatsblad (Stb. 354), waarbij nadere regels werden gesteld voor de aanwijzing van luchtvaartterreinen. Bij die aanwijzing moet rekening worden gehouden met planologische aspecten en met aanwezige bebouwing en voorts moet inspraak van belanghebbenden gewaarborgd zijn. Het wetsvoorstel was in 1974 ingediend door de ministers Westerterp, Vredeling, Gruijters en Vorrink en in 1977 in de Tweede Kamer verdedigd door Westerterp, Stemerdink en Vorrink. (13.130)
- Bracht in 1978 de Wet grensoverschrijdend vervoer aan bederf onderhevige voedingsmiddelen (Stb. 430) tot stand. Deze wet geeft uitvoering aan een in 1970 te Genève tot stand gekomen verdrag (ATP). Er worden regels gesteld aan de wijze waarop levensmiddelen moeten worden vervoerd. Zo moet keuring van het vervoermiddel plaatsvinden. Het wetsvoorstel was in 1976 ingediend door staatssecretaris Van Hulten. (14.414)
- Bracht in 1983 als minister van Verkeer en Waterstaat samen met minister Winsemius de Wet voorkoming verontreiniging door schepen (Stb. 683) tot stand. Hiermee wordt voor Nederland uitvoering gegeven aan het in 1973 in Londen gesloten Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen. Het lozen van schadelijke stof in zee wordt (grotendeels) verboden en schepen moeten zo zijn uitgerust dan onbedoelde lozing wordt voorkomen. Onbedoelde lozing moet onmiddellijk worden gemeld door de kapitein. Op overtreding van de wet staat een boete. Het wetsvoorstel was in 1982 ingediend door minister Zeevalking en staatssecretaris Lambers-Hacquebard. (17.320)
- Bracht in 1984 de Wet vervoersvoorwaarden openbaar vervoer (Stb. 108) tot stand. Deze stelde uniforme regels vast ten behoeve van reizigers in het openbaar vervoer over voorzieningen, tarieven, betalingsverplichtingen en vervoerbewijzen. (17.813)
- Bracht in 1985 samen met minister Ruding de Postbankwet (Stb. 510) en de Personeelswet Postbank NV (Stb. 511) tot stand. Hiermee werden de Postcheque- en Girodienst en Rijkspostspaarbank samengevoegd tot een commerciële bank. De Postbank moest zich vooral richten op de binnenlandse markt en zich zoveel mogelijk van branchevreemde activiteiten onthouden. De werkgelegenheid voor de betrokken PTT-werknemers werd gegarandeerd. (18.347)
- Bracht in 1987 de Wet Personenvervoer (Stb. 175) tot stand, die regels bevat over de financiering en bestuurlijke verantwoordelijkheden voor openbaar vervoer, busvervoer en taxivervoer. De wet beoogt betere afstemming tussen lokaal en interlokaal vervoer, grotere vrijheid voor het bedrijfsleven, handhaving van duurzame voorzieningen bij het openbaar personenvervoer en het geven van grotere verantwoordelijkheid aan lokale overheden. De Wet Autovervoer Personen en Wet vervoersvoorwaarden openbaar vervoer worden ingetrokken. (18.985)
- Bracht in 1987 samen met minister Korthals Altes een wijziging (Stb. 315) van de Wegenverkeerswet tot stand, waarbij de ademanalyse wordt ingevoerd. Hiermee moet rijden onder invloed van sterke drank verder worden tegengegaan. De ademanalyse vervangt grotendeels de omslachtiger bloedproef. Een weggebruiker is verplicht tot de ademproef; weigering - tenzij op medische gronden - is strafbaar. (19.285)
- Bracht in 1988 de Wet Overeenkomst binnenlandse openbaar personenvervoer (Stb. 118) tot stand. De wet regelt de civielrechtelijke gevolgen van een vervoersovereenkomst, met name de aansprakelijkheid. Het wetsvoorstel was in 1982 ingediend door minister Zeevalking. (17.650)
- Bracht in 1988 de Scheepvaartverkeerswet (Stb. 352) tot stand, waarin regels staan over de veiligheid van de scheepvaart in de Nederlandse binnenwateren en op zee. De wet bevat een verkeersreglementering voor scheepvaart (verkeerstekens, verkeersaanwijzingen) en regelingen inzake het loodsen van zeeschepen. De wet inzake voorkoming van aanvaring of aandrijving op openbare wateren, de wet tot regeling van het bakenwezen op openbare wateren en de Zeeaanvaringswet worden ingetrokken. (20.289)
- Bracht in 1988 een nieuwe Loodsenwet (Stb. 353) tot stand, waardoor de uitvoerende taken van de loodsdiensten worden verzelfstandigd. De rijksloodsen en de Rotterdamse havenloodsen worden geïntegreerd. (20.290)
- Bracht in 1988 de Personeelswet PTT (Stb. 519), de Wet op de Telecommunicatievoorzieningen (Stb. 520), de Machtigingswet PTT (Stb. 521) en een nieuwe Postwet (Stb. 522) tot stand vanwege de verzelfstandiging van het Staatsbedrijf der PTT. De Machtigingswet PTT verleent de verzelfstandigde PTT de exclusieve concessie tot aanleg, onderhoud en exploitatie van de telecommunicatie-infrastructuur. De Wet op de Telecommunicatievoorzieningen bepaalt dat de concessiehouder moet zorgdragen voor voldoende capaciteit en kwaliteit. De concessiehouder moet een aantal diensten m.b.t. het directe transport (telefoon- en datatransport) verzorgen. Tegen vergoeding moet het gebruik van de vaste verbindingen aan een ieder ter beschikking worden gesteld. De Telegraaf- en Telefoonwet 1904 en de Postwet 1954 worden ingetrokken. (20.371 & 20.368 & 20.369 & 20.370)
- Bracht in 1988 een wet (Stb. 676) tot wijziging van de Waterstaatswet 1900 tot stand, waardoor de overdracht van beheer en onderhoud van waterstaatswerken niet meer bij formele wet hoeft te geschieden, indien er overeenstemming is tussen het Rijk en de andere betrokken partij (19.639)
- Bracht in 1989 de Wet voorzieningen privatisering Staatsvissershavenbedrijf tot stand. De werkzaamheden van het staatsbedrijf gaan over op de N.V. Zeehaven IJmuiden. (20.896)
- Bracht in 1989 de Wet op de Waterhuishouding (Stb. 285) tot stand. Deze bepaalt dat ten minste eenmaal in de tien jaren een beleidsnota voor de waterhuishouding moet worden vastgesteld, waarin de beginselen en doeleinden van het beleid staan. Daarnaast moet er een Rijksplan komen waarin onder meer de functies van de oppervlaktewateren worden aangeduid en de wijze waarop het beheer hiervan wordt uitgevoerd. Ook de provincies moeten plannen en beheersplannen vaststellen. In een zgn. Waterakkoord regelen de waterbeheerders hun onderlinge verhouding ten aanzien van het te voeren kwantiteitsbeheer, waarbij zij rekening moeten houden met de Rijks en provinciale plannen. Het wetsvoorstel was in 1982 ingediend door minister Zeevalking. (17.367)
op het gebied van de EU
- Trad krachtig op tegen bedrijven die zich schuldig maken aan kartelvorming en deelde daarbij fikse boetes uit. Het bekendste bedrijf daarbij was Microsoft, dat weigerde om te voldoen aan de eisen van de Europese Commissie inzake informatieverstrekking, zodat concurrenten kunnen aansluiten op het besturingsprogramma Windows.
- Startte in februari 2005 een onderzoek naar de hoge tarieven die telecombedrijven rekenen voor internationale gesprekken met de mobiele telefoon (roaming)
- Startte in maart 2005 een onderzoek naar de financiering van publieke omroepen in Duitsland, Ierland en Nederland; rondde in april 2005 onderzoeken af naar financiering van publieke omroepen in Frankrijk, Spanje en Italië; rondde in maart 2006 het onderzoek naar de financiering van de Portugese publieke omroep af; in juni 2006 werd bepaald dat de Nederlandse publieke omroep 80 miljoen euro moet terugbetalen aan de Staat; de diverse EU-lidstaten voerden verschillende veranderingen door in het financieringssysteem
- Bracht in juni 2005 een hervorming tot stand in de wijze waarop staatssteun beoordeeld wordt, waarbij de beoordelingscriteria door de Europese Commissie duidelijker en transparanter worden geformuleerd; bracht in juli 2005 nieuwe regelgeving tot stand voor staatssteun aan openbare dienstverleners, die bepaalt dat de Europese Commissie staatssteun tot 30 miljoen euro aan kleine dienstverleners (transport naar eilanden, kleine vliegvelden, onderwijs, gezondheidszorg, sociale woningbouw) niet meer zal controleren; Organiseerde in september 2005 een openbare raadpleging om de staatssteunregels voor innovatiebevorderende projecten te verbeteren; formuleerde in december 2005 nieuwe regels voor staatssteun aan arme regio's, voor de periode 2007-2013; versoepelde in juli 2006 de regels voor staatssteun aan startende ondernemingen in het Midden- en Kleinbedrijf, de drempel voor steungeld werd verhoogd van 1 naar 1,5 miljoen euro; vereenvoudigde in oktober 2006 de staatssteunregels voor de ontwikkeling van achtergebleven regio's ('block exemption regulation for regional investment aid'); verruimde in december 2006 de mogelijkheid tot het verlenen van relatief beperkte overheidssubsidies zonder Brusselse toestemming - het plafond werd verruimd van 100.000 naar 200.000 euro over een periode van drie jaar, ook bankgaranties tot 1,5 miljoen euro vergen geen Brussels fiat meer
- Trad in september 2005 op tegen ongeoorloofde staatssteun, onder meer door Italië te dagen voor het Hof van Justitie en rondde moeizame onderhandelingen over Duitse staatssteun aan Landesbanken af
- Bracht in september 2005 een mededeling uit over concurrentie in de commerciële dienstverlening, Kroes spoorde lidstaten aan om commerciële dienstverleners uit andere EU-lidstaten (bijvoorbeeld advocaten of architecten) meer toegang te verlenen op de nationale markt
- Lanceerde in november 2005 een voorstel om de prijsbepalingen voor 'interlining' door tariefconferenties van de internationale bijeenkomst van luchtvaartmaatschappijen IATA per 1 januari 2007 af te schaffen
- Verbeterde in december 2005 de toegang tot fusie- en karteldossiers, waarmee rechten van zowel klagers en aangeklaagden worden vergroot
- Lanceerde in december 2005 een openbare raadpleging (Groenboek) over de wijze waarop gedupeerden van kartelvorming of misbruik van monopoliepositie schadeloos gesteld kunnen worden
- Lanceerde in december 2005 een openbare raadpleging over een herziening van de toepassing van EU-wetgeving tegen marktmisbruik door dominante marktpartijen
- Presenteerde in maart 2006 plannen voor stimulering van snelle breedbandverbindingen in Europa ("Breedband voor allen"), door soepele staatssteunregels te hanteren voor de aanleg van breedbandinternet in minder bevolkte regio's
- Wijzigde in september 2006 de EU-wetgeving volgens welke bedrijven worden vrijgesteld van een boete wanneer zij hun deelname aan een kartel onthullen (per 8 december 2006)
- Presenteerde in oktober 2007 plannen voor een versnelde procedure waarbij bedrijven die de kartelregels hebben overtreden een schikking met de Commissie kunnen treffen. Voorwaarde is wel dat de bedrijven toegeven verantwoordelijk te zijn voor de overtreding
- Presenteerde in mei 2008 plannen om de regels voor staatsgarantie te vereenvoudigen. De regels worden transparanter om sneller en eenvoudiger te kunnen bepalen of een bepaalde staatsgarantie valt onder staatssteun of niet.
- Speelde in 2008 en 2009 een belangrijke rol bij het tijdelijk toestaan van staatssteun aan in problemen gekomen financiële instellingen. Stelde daarbij als voorwaarde dat deze instellingen geen voordeel mochten behalen uit de staatssteun ten opzichte van niet-ondersteunde instellingen.
- Presenteerde in 2010 een programma voor haar digitale beleid. Doelen daarvan zijn gemakkelijker toegang voor burgers tot online diensten, aanpassing van de regelgeving op het gebied van auteursrechten en licentieverlening, en vereenvoudiging van elektronische betalingen, facturering en geschillenbeslechting. In 2020 moet iedereen in de EU kunnen beschikken over internet met een snelheid van 30 megabits per seconde of meer.
- Kwam in 2013 met voorstellen om tot één Europese telecommarkt te komen. Hierdoor moeten bedrijven en burgers kunnen beschikken over snel en betrouwbaar internet en moeten hoge roamingkosten buiten het eigen land verdwijnen. Roaming (verandering van netwerk) moet vanaf 2013 geleidelijk worden afgeschaft.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Legde op 13 november 1984 voorafgaand aan een Tweede Kamerdebat over de PTT-spreiding een verklaring af, waarin zij in forse woorden uithaalde naar haar partijgenoot Henk Vonhoff (commissaris van de Koningin in Groningen). Die had haar ervan beticht deloyaal en onbetrouwbaar te zijn geweest. Vonhoff meende - ten onrechte - dat zij in het kabinet afspraken over de komst van de PTT-directie naar Groningen had geschonden.
- Kwam in 1996 in opspraak door de TCR-affaire. In 1997 verweet een Kamercommissie haar dat zij als minister het bedrijf Tankercleaning Rotterdam subsidie had verleend voor het opzetten van een havenontvangstinstallatie voor chemisch afval, terwijl dit bedrijf toen al werd verdacht van illegale lozingen en andere ontduikingen van milieuregels.
- Tijdens haar aanstellingshoorzitting voor het Europees Parlement als eurocommissaris mededinging plaatsten Europarlementariërs vraagtekens bij haar onafhankelijkheid, gezien het grote aantal commissariaten dat zij bekleedde. Zij beloofde dat zij de behandeling van concurrentiegeschillen zou delegeren aan collega's als het een bedrijfstak betrof waar zij in het verleden een commissariaat vervulde.
- Was al vanaf 12 augustus 2004 kandidaat-lid van de Europese Commissie. Aantreding per 1 november werd verhinderd, omdat het Europees Parlement de commissie wegstemde.
- Op 22 september 2016 brachten Het Financieele Dagblad en en Trouw het nieuws naar buiten dat Kroes een functie bij Mint Holdings, een bedrijf op de Bahama's, niet had gemeld voor zij toetrad tot de Europese Commissie. Kroes stelde dat zij door een administratieve fout niet in 2002 maar pas in 2009 was uitgeschreven als niet-uitvoerend bestuurder. Kroes erkende dat zij formeel de gedragsregels had geschonden, maar de Europese Commissie aanvaardde die uitleg.
- De Europese Commissie berispte haar in december 2016 over het niet melden van haar inkomen over 2015. Het ten onrechte uitgekeerde deel van haar toelage werd teruggevorderd.
- Het antifraudebureau OLAF concludeerde in 2023 dat zij geen Europese regels over lobbyen had overtreden. Een jaar eerder was zij evan beschuldigd in 2015 te hebben gelobbyt voor het Amerikaanse techbedrijf Uber, hoewel zij pas een jaar ervoor was afgetreden als Eurocommissaris.
verkiezingen
- In 1982 en 1986 nummer 2 op de VVD-kandidatenlijst bij de Tweede Kamerverkiezingen
niet-aanvaarde politieke functies
- minister van Defensie, september 1988 (na aftreden van minister Van Eekelen)
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
- Steely Neelie (bijnaam in de Britse pers)
- Nickel Neelie (bijnaam in de Britse pers)
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 26 oktober 1981
- Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 20 november 1989
- Ridder-Grootkruis in de Orde van Oranje-Nassau, 19 november 2015
overige onderscheidingen en prijzen
- legpenning met oorkonde Vereniging Kust- en Oeverwerken
- Wolfert van Borselenpenning, gemeente Rotterdam
- penning van verdienste, Algemeen Verbond Bouwbedrijf, 27 februari 1990
- Schilthuispenning, voor aan het waterstaatsrecht bewezen diensten, 20 februari 1992
- International Road Federation Man of the Year-award, 17 mei 1993
- Aletta Jacobs Prijs 2010, Rijksuniversiteit Groningen, 8 maart 2010
- Vrede van Nijmegen-penning, 7 mei 2014
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid bestuur RVSV (Rotterdamse Vrouwelijke Studenten Vereniging)
- preses RVSV (Rotterdamse Vrouwelijke Studenten Vereniging), omstreeks 1961
hobby's
Publicaties van/over
redevoeringen
Hofstadlezing, 2 maart 2006
literatuur/documentatie
- Bert Bommels, "'Zalige' baan, interview in "Het Parool", 13 januari 1979
- Dick van Rietschoten, "Staatssecretaris met twee gezichten", Het Binnenhof, 20 januari 1979
- "Neelie Smit-Kroes: "'Ik heb geen klagen, ik heb mijn kansen gepakt'", interview met Bibeb, Vrij Nederland, 20 oktober 1979
- "Het Financieele Dagblad", 3 december 1990
- Harm van den Berg en Frederiek Weeda, "Neelie Kroes omzeilde affaires met charme", in: NRC Handelsblad, 7 april 1997
- "Neelie Kroes wil leiden en plannen maken: Niet het zorgzame type", VNO-NCW opinieblad Forum, 3 juli 2003
- Hans Buddingh' en Mark Kranenburg, "Het gaat bij Neelie Kroes nooit om koffiegeld. Nederlandse bestuurder sinds één jaar op de zwaarste post van de eurocommissarissen: Mededinging", in: NRC Handelsblad, 22 december 2005
- Klaas Broekhuizen, "Kroes maakt school in Brussels mijnenveld", in: Financieele Dagblad, 19 december 2005
- Jannetje Koelewijn, "Radicale huismus", NRC Handelsblad, Zaterdag&cetera, 24 en 25 november 2007
- Han Dirk Hessing en Martin Visser, "Harde onderhandelaar, slimme politica", Het Financieele Dagblad, 25 november 2009
- Joep Boerboom, "'Kroes control' in crisistijd. Neelie Kroes, lid van de Europese Commissie (2004-2009)", in: G. Voerman e.a. (red.), "De Nederlandse eurocommissarissen" (2010), 297
- Stan de Jong en Koen Voskuil, "Neelie Kroes. Hoe een Rotterdams meisje de machtigste vrouw van Europa werd" (2011)
- Alies Pegtel, "Neelie. Brave meisjes schrijven zelden geschiedenis" (2014)
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd
kinderen
1 zoon
familierelaties
- Ex-echtgenote van A. Peper, minister en burgemeester
