Dr. B.J. (Benno) Stokvis

B.J. Stokvis
bron: Nationaal Archief

Advocaat en linkse intellectueel die zes jaar namens de CPN in de Tweede Kamer zat. Was daar onder meer Justitie-woordvoerder en maakte deel uit van de parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945. Was voor de oorlog als letterkundige verbonden aan diverse tijdschriften en schreef enkele boeken. Verdedigde na de muiterij op 'de Zeven Provinciën' Sneevliet. Al in de jaren dertig voorvechter van de rechten van homo's, waarvoor hij zich als advocaat inzette. Publiceerde vijfendertig levensgeschiedenissen van homoseksuelen. Brak later met de CPN. Tussen 1967 en 1975 verzorgde hij de radiorubriek 'Recht en slecht'.

CPN
functie(s) in de periode 1946-1952: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Benno Jules (Benno)

titulatuur en naam

Dr. B.J. Stokvis Benno Jules (Benno)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 23 januari 1901

overlijdensplaats en -datum

Laren (N.H.), 3 januari 1977

levensbeschouwing

geen godsdienst (kwam uit een oorspronkelijk joods gezin)

Partij/stroming

partij(en)

  • CPH (Communistische Partij Holland), van 1934 tot oktober 1952 (sinds 1935 Communistische Partij van Nederland)
  • PvdA (Partij van de Arbeid), van juli 1955 tot 1971
  • DS'70 (Democratisch-Socialisten 1970), vanaf 1971

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat en procureur te Amsterdam, van 1924 tot 1 januari 1977 (onderbroken door zijn Kamerlidmaatschap)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 15 juli 1952

Partijpolitieke functies

overzicht

  • fractiesecretaris CPN Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 juni 1946 tot 15 juli 1952
  • lid federatieraad PvdA, Amsterdam, vanaf 1957

Nevenfuncties

  • medewerker "Die Deutsche Wochenzeitung für die Niederlande", van 1919 tot 1925
  • letterkundige
  • redacteur internationaal maandblad "Boek en Kunst", van 1926 tot 1929
  • lid bestuur Wereldbond voor Sexueele Hervorming, afdeling Nederland
  • adjunct-secretaris Staatscommissie herziening fiscaal strafrechten strafprocesrecht, van 1929 tot 1936
  • lid Staatscommissie onderzoek Grondwetsherziening vanwege hervorming van de staatkundige structuur van het Koninkrijk (Staatscommissie-Beel), van 29 september 1947 tot maart 1948
  • radiospreker in de rubriek "recht en slecht" van de NRU (Nederlandse Radio-Unie), later NOS, van 1967 tot 1975

afgeleide functies, presidia etc.

lid parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 12 november 1947 tot 15 juli 1952

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school te Amsterdam, van 1907 tot 1913

voortgezet onderwijs

  • gymnasium te Amsterdam, van 1913 tot 1918

academische studie

  • Nederlands recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1919 tot 7 april 1924

promotie

  • rechtsgeleerdheid, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, 23 november 1928

Activiteiten

als parlementariër

  • Was justitie-woordvoerder van de CPN-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder onder meer bezig met sociale zaken, onderwijs, binnenlandse zaken en verkeer.
  • Interpelleerde op 22 mei 1951 minister Mulderije over het gratiebeleid ten aanzien van ter dood veroordeelde oorlogsmisdadigers en politieke delinquenten
  • Diende in mei 1952 namens (en medeondertekend door) de gehele CPN-fractie een initiatiefwetsvoorstel in over wettelijke voorzieningen tot instandhouding en bevestiging van de vrede. Het voorstel beoogde strafbaarstelling van oorlogspropaganda. Het voorstel bleef onafgedaan.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was tijdens de Bezetting actief in het verzet. Wist voor circa tweehonderd personen te bewerkstelligen dat de vermelde joodse afstamming in hun papieren ongedaan werd gemaakt. Zo werden zij voor deportatie behoed.
  • Werd in 1952 op een onverkiesbare plaats op de kandidatenlijst gezet vanwege zijn kritiek op de partijleiding en solistische optreden

uit de privésfeer

  • Hij had Joodse voorouders
  • De familie van zijn moeder kwam uit Wit-Rusland

woonplaats(en)/adres(sen)

Amsterdam, Oosteinde 25, omstreeks 1938 (nog in 1956)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Comité ter ondersteuning van Portugese advocaten, 1965

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Lodewijk van Deyssel" (1921)
  • "Wrange vruchten" (1924)
  • "De moord in de Spuistraat" (1926)
  • "Nasporingen omtrent Vincent van Gogh in Brabant" (1926)
  • "Steinlen" (1928)
  • "Rond het misdrijf van frauduleusen invoer" (dissertatie, 1928)
  • "De Rooie" (1928)
  • "Het Proces-Sneevliet" (bewerking samen met H. Sneevliet, 1933)
  • "Homosexualiteit en strafrecht" (1934)
  • "Dagboekbladen van een krankzinnige" (1935)
  • "Een afscheid van dit leven" (1936)
  • "Een liefde op het midden van de levensweg" (1938)
  • "Menschenleed: een reeks van autobiographieën" (verzameling en inleiding, 1939)
  • "De Homosexueelen: 35 autobiographieën" (verzameling en inleiding, 1939)
  • "Contracten, Modellen en Formulieren voor de practijk", 6 delen (1936-1951)
  • "Echtscheiden" (1940)
  • "Meine Mutter" (1946)
  • "Het paard in de literatuur" (1948)
  • "Man en paard" (1950)
  • "Advocaat in oorlogstijd" (1968)
  • "Recht en slecht. Radiobeschouwingen" (z.j.)

literatuur/documentatie

  • Wie is dat? 1956
  • Maurice van Lieshout, "Een buitenstaander getroffen door schrijnend mensenwee: Benno Jules Stokvis (1901-1977)", in: Hans Hafkamp en Maurice van Lieshout (red.), "Pijlen van naamloze liefde: pioniers van de homo-emancipatie", (Amsterdam, 1988), 185-192
  • Ruud Stokvis, "Recht en slecht. Mr. Benno Stokvis 1901-1977" (2019)
  • Hans Warmerdam, "Stokvis, Benno Jules (1901-1977)", in Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (digitale versie)

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

publicaties over en van letterkundigen

biografie

archivalia

archief-B.J. Stokvis, IISG

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 15 juli 1924 (huwelijk ontbonden 18 mei 1936)
  • gehuwd (tweede huwelijk), 14 juni 1947

echtgeno(o)t(e)/partner

Th.R. Bierman, Thérèse Rosette (Thérèse)

2e echtgeno(o)t(e)/partner

M.P.C. Pirée, Maria Paulina Cornelia (Mia)

kinderen

kinderloos (beide huwelijken)

vader

J. Stokvis, Joël (Jules)

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 3 november 1874

beroep vader

  • commissionair
  • boekhandelaar

moeder

M. Ettlinger, Margolia

geboorteplaats en/of -datum

Mohilew (Rusland), 8 september 1870

beroep moeder

concertzangeres

beroep grootvader (vaderskant)

diamantmakelaar