C. van der Voort van Zijp

C. van der Voort van Zijp
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Lange, statige hervormde predikant die vrij onverwacht in 1913 de leiding van de ARP-fractie kreeg. Had in die functie niet veel gezag en werd in 1919 dan ook vervangen door Rutgers. Voor alles 'marineman', die met liefde over onze vloot sprak en thuis een met marineplaten versierde kamer had. Werd later burgemeester van de Utrechtse plattelandsgemeente Maartensdijk. Kwam in de jaren dertig in rechts-nationalistisch vaarwater terecht.

ARP
functie(s) in de periode 1908-1925: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Coenraad

titulatuur en naam

C. van der Voort van Zijp Coenraad

geboorteplaats en -datum

Dordrecht, 8 december 1871

overlijdensplaats en -datum

Utrecht, 28 september 1935

levensbeschouwing

Hervormd: orthodox

Partij/stroming

partij(en)

ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

verwante partij

NSB (in de jaren '30)

Hoofdfuncties/beroepen

  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Vuren en Dalem (Gld.), van 12 maart 1899 tot september 1903
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Doesburg, van september 1903 tot 1 april 1908
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 maart 1908 tot 15 september 1925 (1908-1918 voor het kiesdistrict Tietjerksteradeel)
  • fractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1913 tot 7 oktober 1919
  • burgemeester van Maartensdijk (Utr.), van 1 november 1924 tot 28 september 1935

Partijpolitieke functies

overzicht

  • tweede fractiesecretaris ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1908 tot 18 september 1913
  • secretaris Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van 1913 tot 1918
  • lid ARP-commissie herziening programma en statuten, van juni 1916 tot augustus 1916

Nevenfuncties

  • lid Staatscommissie voor het onderwijs (Staatscommissie-Bos), van 31 december 1913 tot 11 maart 1916
  • eerste secretaris commissie ter voorbereiding van het Tweede Sociaal Congres, vanaf 17 maart 1914
  • lid bestuur centrale commissie voor uitzending van stadskinderen naar het platteland, 1918
  • voorzitter Vlootcommissie, van 24 januari 1922 tot 1 juli 1926
  • voorzitter Nationaal Comité voor het huldeblijk bij het 25-jarig regeringsjubileum, van mei 1922 tot september 1923 (inzamelijk geld voor de restauratie van het praalmonument van Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk te Delft)

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1915 tot juni 1915
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor het voorstel tot grondwettelijke bepalingen inzake het kiesrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaaal), 1916
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1918 tot december 1918
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk VI (Marine) 1921 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor het wetsontwerp Sterkte en samenstelling der zeemacht en aanleg van steunpunten en versterkingen in Nederlands-Indië (Vlootwet) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1921 tot oktober 1923
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk VI (Marine) 1923 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 12 maart 1924 tot 15 september 1925
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk VI (Marine) 1925 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Stedelijk Gymnasium te Dordrecht, tot 1894

academische studie

  • theologie (proponentsexamen), Rijksuniversiteit Utrecht, van september 1894 tot juni 1898

Activiteiten

als parlementariër

  • Was marine-woordvoerder van de ARP in de Tweede Kamer. Sprak ook over havenaangelegenheden (onder andere bij de behandeling van de ontwerp-Stuwadoorswet).
  • Interpelleerde in 1924 minister Van Swaaij over het niet uitvoeren van de havenwerken in Vlissingen

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1909 vóór een motie-Aalberse waarin om een 10-urige werkdag werd gevraagd
  • Stemde in 1912 als enige antirevolutionair tegen een begrotingswijziging i.v.m. de bouw van een pantserschip. Verwerping van het voorstel leidde tot het aftreden van minister Wentholt.
  • Behoorde in 1919 tot de zes leden van zijn fractie die tegen de begroting van Marine van ARP-minister Bijleveld stemden. Verwerping van de begroting leidde tot het aftreden van de minister.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was één van de oprichters van de Nationale Unie, een rechtsautoritaire beweging die aanstuurde op samenwerking van liberalen en confessionelen. Na deze stap vroeg de A.R.-kiesvereniging Tietjerksteradeel hem zijn zetel ter beschikking te stellen.
  • In 1933 stelde Kupers (SDAP) Kamervragen aan minister De Wilde over antisemitische uitlatingen van Van der Voort van Zijp tijdens een vergadering van de NSB.

uit de privésfeer

  • Bij zijn begrafenis was er een NSB-erewacht en waren circa 800 NSB-leden aanwezig. De kist was bedekt met de Oranje-blanje-bleu-vlag.

verkiezingen

  • Werd in 1905 bij de Tweede Kamerverkiezingen in het district Arnhem na herstemming verslagen door P. Rink (ul)
  • Versloeg in 1908 bij een tussentijdse verkiezing in het district Tietjerksteradeel oud-minister P. Rink (ul) en W.H. Vliegen (sdap)
  • Versloeg in 1909 H.J. Romeijn (ul) en W.H. Vliegen (sdap)
  • Versloeg in 1913 J.H. Faber (ul) en W.H. Vliegen (sdap)
  • Versloeg in 1917 M.C. van Wijhe (sdp)

niet-aanvaarde politieke functies

  • minister van Marine, februari 1919 (weigerde een benoeming na het aftreden van minister Naudin ten Cate)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Hilversum, tot 1899
  • Vuren, van 1899 tot 1903
  • Doesburg, van 1903 tot april 1911
  • 's-Gravenhage, Van Boetzelaerlaan 53, van april 1911 tot 1925
  • Maartensdijk, vanaf 1925

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 20 augustus 1920

overige onderscheidingen en prijzen

Commandeur in de Huisorde van Oranje

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Neêrlands Jongelings-Verbond

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Onze Afgevaardigden, 1909 en 1913
  • Ned. Patriciaat, 1928/29

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Geervliet, 21 juli 1899

echtgeno(o)t(e)/partner

J. Saarloos, Jacomijntje

vader

W.B. van Zijp, Willem Bruines

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 8 december 1823

beroep vader

kapitein bij de koopvaardij

moeder

W.F. van Leer, Wilhelmina Francina

geboorteplaats en/of -datum

Dordrecht, 8 augustus 1836

beroep grootvader (vaderskant)

notaris