CPN
functie(s) in de periode 1945-1948: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK
Personalia
voornamen (roepnaam)
Anthoon Johan (Anton)
titulatuur en naam
A.J. Koejemans Anthoon Johan (Anton)
opmerkingen over de naam en/of titel
roepnaam voor vrienden: 'Koej'
geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 20 april 1903
doopplaats en -datum
Amsterdam, 23 maart 1958 (gedoopt als doopsgezinde)
overlijdensplaats en -datum
Trier (Dld.), 14 juni 1982
levensbeschouwing
- Hervormd (opgevoed)
- geen godsdienst, tot 23 maart 1958
- Doopsgezind, vanaf 23 maart 1958
Partij/stroming
partij(en)
- CPH (Communistische Partij Holland), van 1920 tot 1935
- CPN (Communistische Partij van Nederland), van 1935 tot oktober 1955 (opgezegd)
Hoofdfuncties/beroepen
- jongste bediende in de oliehandel, van 1918 tot 1919
- leerling-klerk Nederlandsche Spoorwegen te Zutphen, vanaf 1919
- beambte Nederlandsche Spoorwegen te Rotterdam, tot 1925
- kantoorbediende op klein exportkantoor, van 1925 tot 1928
- bezoldigd lid redactie "De Tribune", van 1928 tot 19 april 1937
- lid redactie "Het Volksdagblad", van 19 april 1937 tot 15 mei 1940
- exploitant boekwinkel en leesbibliotheek Overamstelstraat te Amsterdam, vanaf mei 1940
- lid redactie dagblad "De Waarheid", van 1943 tot november 1943 (illegale krant)
- hoofdredacteur dagblad "De Waarheid", van november 1943 tot 10 januari 1948 (tijdens de bezetting illegale krant)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 november 1945 tot 24 februari 1948
- lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 19 juni 1946 tot januari 1948
- fractievoorzitter CPN Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 24 februari 1948
- medewerker uitgeverij "Pegasus" te Amsterdam, van 1948 tot 1953 (ontslagen)
- exploitant leesbibliotheek, Rijnstraat te Amsterdam, vanaf 1953
Partijpolitieke functies
overzicht
- secretaris CPH afdeling Zutphen, van 1920 tot 1921
- secretaris CPH afdeling Rotterdam, van 1926 tot 1929
- lid leiding illegale CPN, van november 1943 tot mei 1945
- lid perscommissie van de 'linkersectie' der illegaliteit (tijdens de Duitse bezetting)
- lid partijbestuur CPN, van 1944 tot december 1947
- lid Politiek Bureau CPN, vanaf juli 1945
- lid bestuur CPN afdeling Amsterdam, van 1948 tot 1952
Nevenfuncties
- lid dagelijks bestuur Nederlandse Journalistenkring, van 1945 tot 1948
- lid kerkeraad doopsgezinde gemeente te Amsterdam
- lid vredesgroep, doopsgezinde gemeente te Amsterdam
- lid historische kring, doopsgezinde gemeente te Amsterdam
- eindredacteur "In dit Amsterdam: Maandblad van de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam"
Opleiding
voortgezet onderwijs
- driejarige h.b.s. te Rotterdam
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Eerste Kamer over uiteenlopende onderwerpen (o.a. Grondwetsherziening, defensie, Indische aangelegenheden, onderwijs en perswezen)
- Interpelleerde op 11 oktober 1946 minister Fiévez over het toenemend aantal dodelijke ongelukken bij militaire oefeningen
Wetenswaardigheden
algemeen
- In 1929 werd hij veroordeeld tot 7 weken gevangenisstraf n.a.v. een opruiende rede voor bootwerkers in Zaandam
- In 1947 opende CPN-leider De Groot de aanval op Koejemans. In december 1947 werd hij tijdelijk en op 10 januari 1948 definitief van al zijn bestuursfuncties ontheven. Hem werd verweten "neiging tot burgerlijk individualisme" te hebben vertoond. Koejemans was voorstander van een open dialoog met sociaaldemocraten.
- Werd op 29 juni 1948 met acht andere CPN-bestuursleden door het Amsterdamse Gerechtshof in hoger beroep vrijgesproken vanwege een beledigende publicatie en een beledigende karikatuur van Beel in september 1946 in 'De Waarheid'
uit de privésfeer
- Zijn moeder overleed in januari 1919
verkiezingen
- Werd in 1946 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
woonplaats(en)/adres(sen)
Amsterdam, Gijsbrecht van Amstelstraat 29 boven, omstreeks 1945 (nog in 1948)
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Van 'ja' tot 'amen'" (autobiografie, 1961)
- "Jezus in Magnitogorsk: een bijdrage tot de dialoog tussen bijbels geloof en communisme" (1964)
- "Doperse ketterijen" (1965)
- "David Wijnkoop: Een mens in de strijd voor het socialisme" (1967)
- "God in Berlijn: ontmoetingen met christenen, joden en communisten in de Duitse Democratische Republiek" (1973)
- "Over de Amerikaanse kultuur : opstellen en reportages (1906-1932)" (1980)
literatuur/documentatie
- J.M. Welcker, "Koejemans, Anthoon Johan", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel IV, 107
- A.A. de Jonge, "Koejemans, Anthoon Johan (1903-1982)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 340
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 14 maart 1960
echtgeno(o)t(e)/partner
S.W. Schäffer, Sophia Willemina
stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
2 dochters (buitenechtelijk?)
vader
H.J. Koejemans, Hendrik Johannes
geboorteplaats en/of -datum
Rotterdam, 8 mei 1869
beroep vader
- magazijnbediende en telefoonbeambte PTT
- instrumentmaker
moeder
D.H. Kiers, Dirkje Hendrika
geboorteplaats en/of -datum
Vlaardingen, 8 maart 1871
stiefmoeder
G. van der Giessen, Gerritje
beroep grootvader (vaderskant)
huisschilder
beroep grootvader (moederskant)
kleermaker