CPN
functie(s) in de periode 1945-1966: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK
Personalia
voornamen (roepnaam)
Saul (Paul)
titulatuur en naam
S. de Groot Saul (Paul)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 19 juli 1899
overlijdensplaats en -datum
Bussum, 3 augustus 1986
levensbeschouwing
- Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch) (opgevoed, maar al snel ongodsdienstig)
- geen godsdienst
Partij/stroming
partij(en)
- Communistische Partij van België, vanaf 1921
- CPH (Communistische Partij Holland), van 1926 tot februari 1927
- CPH (Communistische Partij Holland), van juni 1928 tot 1935
- CPN (Communistische Partij van Nederland), vanaf 1935
- lid "Vereniging Vrienden van de Waarheid", 1945
Hoofdfuncties/beroepen
- leerling-diamantbewerker in fabriek te Antwerpen, van 1912 tot 1914
- sigarenmaker te Amsterdam, van 1914 tot 1916
- diamantbewerker te Antwerpen, van 1916 tot 1923
- diamantbewerker te Hanau am Main (Dld.), van 1923 tot 1924
- diamantbewerker in de Franse Jura, van 1924 tot 1926
- diamantbewerker firma Bosboom te Amsterdam, van 1926 tot 1930
- secretaris CPH/CPN, van 1930 tot april 1938 (bezoldigd)
- algemeen secretaris partijbestuur CPN, vanaf april 1938 (bezoldigd)
- hoofdredacteur illegale CPN-krant "De Waarheid", van november 1940 tot 1943
- algemeen secretaris partijbestuur CPN, van 23 juli 1945 tot 1 september 1962
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 november 1945 tot 1 februari 1966
- hoofdredacteur dagblad "De Waarheid", van januari 1948 tot juli 1948
- fractievoorzitter CPN Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 april 1958 tot 15 december 1963
- voorzitter CPN, van 1 september 1962 tot januari 1968
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid partijbestuur Communistische Partij van België
- lid politiek Bureau Communistische Partij van België
- redacteur halfmaandelijkse CPH-blad "De Eenheid", van 1927 tot 1928
- lid afdelingsbestuur CPH, van 1928 tot 1930
- lid partijbestuur CPH, vanaf februari 1930
- lid politiek bureau CPH/CPN, vanaf 1930
- leider Rode Vakbewegings-Oppositie, vanaf 1931
- permanent vertegenwoordiger van de CPH bij het Uitvoerend Comité van de Komintern te Moskou, van maart 1934 tot juli 1934
- hoofdredacteur CPN-partijkrant "Het Volksdagblad", van 1938 tot 1940
- lid driemanschap dat de illegale partijleiding van de CPN vormde, van 15 mei 1940 tot 1943
- hoofdredacteur CPN-krant "De Waarheid", editie Twente, vanaf 27 april 1945
- politiek leider CPN, van 6 mei 1945 tot 15 december 1963
- directeur Instituut voor Politiek en Sociaal Onderzoek, wetenschappelijk instituut CPN, tot januari 1978
- erelid partijbestuur CPN, van januari 1968 tot januari 1978
lijsttrekkerschappen
- lijsttrekker CPN Tweede Kamerverkiezingen 1959
- lijsttrekker CPN Tweede Kamerverkiezingen 1963
Nevenfuncties
- lid bondsraad Algemene Belgische Diamantbewerkersbond
- lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot november 1945
Opleiding
primair onderwijs
- lagere school te Antwerpen
cursussen
- talenstudie van Frans en Engels, van 1912 tot 1914 (avondonderwijs)
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer behalve over het algemene regeringsbeleid vooral over sociale zaken, was echter geen actief Kamerlid
- Diende in 1950 een motie van afkeuring in tegen het beleid ten aanzien van Indonesië en de Nederlands-Indonesische unie. De motie kreeg alleen steun van de CPN-fractie.
- Interpelleerde op 23 juni 1955 de ministers Zijlstra en Suurhoff over de toestand in de diamantindustrie
- Interpelleerde op 7 juni 1961 minister Van Rooy over wijziging van de regels voor het gedifferentieerde loonbeleid
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in 1945 naar voren geschoven als communistische ministerskandidaat, voor de post voedselvoorziening
- Leidde in maart 1953 een CPN-delegatie die de bijzetting van Stalin in Moskou bijwoonde
- Hem werd op 3 oktober 1961 het woord ontnomen, toen hij tijdens de algemene politieke beschouwingen generaal Speidel, de opperbevelhebber van de NAVO, een oorlogsmisdadiger had genoemd en weigerde die woorden terug te nemen
uit de privésfeer
- Werd in 1923 België uitgewezen in verband met communistische agitatie naar aanleiding van de bezetting van het Ruhrgebied
- Zijn vrouw en dochter werden in Gorssel gearresteerd en daarna via Westerbork naar vernietiginskamp Auschwitz gevoerd en in 1942 vermoord. Hijzelf ontkwam.
- Zat tot 15 oktober 1942 ondergedoken te Gorssel (Gld.) en daarna in 1943-mei 1945 te Zwolle.
- Sprak enigszins met een Vlaams accent
- Zijn vader trouwde als weduwnaar met de zus van zijn eerste echtgenote
anekdotes en citaten
- Noemde in de jaren na de destalinisatie van 1956 Sovjet-leider Chroestjov de 'knoeichef'
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Stalin aan de Amstel" (bijnaam)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Antwerpen, tot 1914 (jeugdjaren)
- Antwerpen, van 1916 tot 1923 (België uitgewezen)
- Amsterdam, vanaf 16 februari 1926
- Amsterdam, Amstellaan 9/III, van 6 juli 1937 tot 25 april 1939
- Amsterdam, Marathonweg 49/II, van 25 april 1939 tot 19 januari 1946
- Amsterdam, Gaaspstraat 46/I, van 19 januari 1946 tot 4 februari 1964
- Amsterdam, Palestrinastraat 7hs, van 4 februari 1964 tot 1 mei 1969
- Amsterdam, Walmolen 18, van 1 mei 1969 tot 28 maart 1978
- Zeist, Anna Paulownastraat 130, 28 maart 1978
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Algemene Belgische Diamantbewerkersbond, vanaf 1916
- lid Socialistische Jonge Wacht te België, vanaf 1917
- lid ANDB (Algemeene Nederlandsche Diamantbewerkers Bond), vanaf 1926
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"De dertiger jaren: herinneringen en overpeinzingen" 2 delen (1965-1967)
literatuur/documentatie
- G. Harmsen, "Groot, Saul de", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VII, 69
- A.A. de Jonge, "Groot, Saul de (1899-1986)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 219
- I. Cornelissen, "Paul de Groot, Staatsvijand nr. 1" (1996)
- J.W. Stutje, "De man die de weg wees. Leven en werk van Paul de Groot 1899-1986" (Amsterdam, 2000)
Biografisch Woordenboek(en)
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Antwerpen, 28 december 1920 (echtgenote vermoord in Auschwitz juli 1942)
- gehuwd (tweede huwelijk), 6 november 1951
echtgeno(o)t(e)/partner
S. Borzykowska, Szajndla (Sally)
2e echtgeno(o)t(e)/partner
E.B.W. de Jong, Eke Bouchina Wilhelmina
kinderen
1 dochter (uit eerste huwelijk; vermoord in vernietigingskamp)
vader
J. de Groot, Jacob
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 22 januari 1860
beroep vader
diamantbewerker
moeder
R. Sealtiel, Rachel (weduwe van Wolf van Beetz)
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 17 juli 1865
beroep grootvader (moederskant)
loopknecht
