W. (Wiebe) van der Sluis

W. van der Sluis
bron: Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed"

In Friesland geboren boerenzoon die na propagandist van de SDAP in Overijssel te zijn geweest Tweede Kamerlid werd. In het interbellum de landbouwdeskundige van de SDAP. Stond bekend als een goed spreker. Antimilitarist en drankbestrijder. In 1926 door minister Kan benoemd tot burgemeester van Goor en daarmee één van de eerste socialistische burgemeesters. Was een voorbeeld van een burgemeester in oorlogstijd.

SDAP, PvdA
functie(s) in de periode 1922-1946: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Wiebe (Wiebe)

titulatuur en naam

W. van der Sluis Wiebe (Wiebe)

geboorteplaats en -datum

Hemrik (gem. Opsterland), 30 december 1881

overlijdensplaats en -datum

Almelo, 16 september 1963

levensbeschouwing

  • Hervormd (opgevoed)
  • geen godsdienst

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1909 tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzer Openbare lagere school te Lippenhuizen (Frl.), van 1901 tot 1906
  • onderwijzer Openbare lagere school (nr. 7) te Amsterdam, van 1906 tot 1919 (benoemd in november 1905)
  • propagandist SDAP in Overijssel, van 1919 tot 1925
  • lid Provinciale Staten van Overijssel, van 3 juli 1923 tot 1 september 1941
  • lid gemeenteraad van Almelo, van 4 september 1923 tot 1 mei 1926
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 4 juni 1946
  • burgemeester van Goor, van 1 mei 1926 tot 1 januari 1947
  • lid Provinciale Staten van Overijssel, van juni 1946 tot 1947

Partijpolitieke functies

overzicht

  • voorzitter SDAP afdeling Watergraafsmeer, van 1917 tot 1919
  • lid partijbestuur SDAP, van 1924 tot 1925

lijsttrekkerschappen

  • lijstaanvoerder SDAP Tweede Kamerverkiezingen 1933 (in de kieskring Zwolle)
  • lijstaanvoerder SDAP Tweede Kamerverkiezingen 1937 (in de kieskringen Nijmegen, Arnhem en Zwolle)

Nevenfuncties

  • landbouwkundig medewerker, dagblad "Het Volk"
  • lid Staatscommissie inzake bodemprijzen/productiekosten in de land- en tuinbouw (Staatscommissie-Deckers/Ebels), van 15 december 1927 tot augustus 1933

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • onderwijzersopleiding (L.O.-akte), Rijkskweekschool te Maastricht, van 1897 tot april 1901
  • L.O.-akte gymnastiek, tot oktober 1899

Activiteiten

als parlementariër

  • Was landbouw-woordvoerder van de SDAP-Tweede Kamerfractie
  • Diende in 1932 met vier fractiegenoten een initiatiefvoorstel in tot wijziging van de Pachtwet. Dit voorstel, dat gelijk was aan het in 1931 door de Eerste Kamer verworpen regeringsvoorstel werd, na totstandkoming van de Crisis-Pachtwet, ingetrokken.
  • Interpelleerde in 1937 minister Deckers over het landbouwcrisisbeleid van de regering met betrekking tot de noodtoestand in het pluimveebedrijf

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1930 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) amendement-Lingbeek stemde om de voorgestelde benoembaarheid van geestelijken tot raadslid etc. te schrappen

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Minister Kan bevorderde zijn benoeming tot burgemeester van Goor. Koningin Wilhelmina wilde aanvankelijk het benoemingsbesluit niet tekenen.
  • Toen de gemeenteraad in 1926 in meerderheid besloot op Koninginnedag niet de vlag uit te steken, verzette hij zich daar niet tegen. Dat leidde tot Kamervragen.
  • Omdat hij zich soms kritisch uitliet over bijvoorbeeld het leger werd er soms op aangedrongen hem niet te herbenoemen als burgemeester. Omdat hij als een kundig en onpartijdig burgemeester bekend stond, werd aan dat verzoeken geen gehoor gegeven.
  • Bleef in de oorlog ook na invoering door de Duitsers van het leidersprincipe aan als burgemeester en werd hiervoor na de oorlog door zijn eigen partij bekritiseerd. De voormalige illegaliteit deelde die kritiek niet, omdat hij het verzet steeds had ondersteund.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Almelo, Rietstraat 45, omstreeks 1925
  • Goor, Van Kollaan, omstreeks 1926 (nog in 1933)

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel III, 79
  • D. Hillenius, "Vlagincident, Wiebe van der Sluis, Zuivering", in: VNG-Magazine, 3 en 17 nov. en 1 dec. 2000

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Beetsterzwaag, 8 mei 1908

echtgeno(o)t(e)/partner

B. Hoogeveen, Bontje

kinderen

1 dochter

vader

J. van der Sluis Jzn., Jacob

geboorteplaats en/of -datum

Wijnjeterp (grietenij Opsterland), 24 januari 1850

beroep vader

  • boer
  • landarbeider (door de landbouwcrisis van de jaren 1880)

moeder

R.J. de Boer, Rinskjen Jans

geboorteplaats en/of -datum

Hemrik (grietenij Opsterland), 5 mei 1846

broers en zusters

2 zussen (was zelf de middelste)