S. (Simon) de la Bella Jr.

S. de la Bella
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Socialistische vakbondsbestuurder en senator, die in 1935 mede-auteur was van het 'Plan van de Arbeid'. Zoon van diamantbewerker. Was aanvankelijk kantoorbeambte en bestuurder van de Bond van kantoorpersoneel. Werd daarna penningmeester en secretaris van het NVV en stond aan de wieg van uitgeverij De Arbeiderspers. In 1935 tot Eerste Kamerlid gekozen voor de SDAP en daar interpelleerde hij spoedig de regering over de verlaging van de werklozensteun. Wist in 1939 het kapitaal van de vakbond in veiligheid te stellen. Werd in 1942 vermoord in een Duits vernietigingskamp, nadat hij in 1940 vergeefs had geprobeerd naar Engeland uit te wijken en na een mislukte zelfmoordpoging.

SDAP
functie(s) in de periode 1935-1942: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Simon (Simon)

titulatuur en naam

S. de la Bella jr. Simon (Simon)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 28 oktober 1889

overlijdensplaats en -datum

Dachau (Dld.), 11 juli 1942

levensbeschouwing

Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch)

Partij/stroming

partij(en)

SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • jongste bediende expeditiekantoor
  • kantoorbeambte transportfirma "I. Tas"
  • medewerker emaillefabriek "Gelria"
  • chef de bureau NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), vanaf september 1917
  • notulist bestuursvergaderingen NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), vanaf 1919
  • tweede voorzitter Algemene Nederlandse Bond van Handels- en Kantoorbedienden, afdeling Amsterdam, van april 1919 tot februari 1920
  • voorzitter Algemene Nederlandse Bond van Handels- en Kantoorbedienden, afdeling Amsterdam, van februari 1920 tot juni 1921
  • lid bestuur Algemene Nederlandse Bond van Handels- en Kantoorbedienden, afdeling Amsterdam, van juni 1921 tot oktober 1923
  • lid bondsbestuur NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van juni 1921 tot januari 1930
  • penningmeester en tweede secretaris NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van 1 juli 1924 tot januari 1930
  • secretaris-penningmeester NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van januari 1930 tot september 1936
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1935 tot 11 juli 1942
  • tweede voorzitter NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van september 1936 tot 16 juli 1940 (uit zijn functie gezet door de Duitsers)

gevangenschap/internering

  • gevangenschap Huis van Bewaring te Amsterdam (Weteringschans), van 20 juli 1940 tot januari 1942 (werd op 17 oktober gearresteerd)
  • gevangenschap gevangenis Schloss Hartheim, van 28 januari 1942 tot 11 juli 1942
  • gevangenschap concentratiekamp Dachau, 11 juli 1942

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid SDAP-commissie actie en propaganda tegen extremisme (Commissie van Vijf), vanaf 1933
  • lid commissie tot herziening van het beginselprogramma, 1935
  • lid Centrale-Plancommissie SDAP, vanaf augustus 1935
  • vicefractievoorzitter SDAP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 1937 tot 11 juli 1942

Nevenfuncties

  • lid bestuur IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), van 1925 tot 1928
  • voorzitter IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), van 1928 tot 1932
  • lid College van Toezicht, bedoeld in art. 119 der Ziektewet, van 1 augustus 1929 tot 11 juli 1942
  • gedelegeerd lid Raad van Commissarissen N.V. "De Arbeiderspers", vanaf 1929
  • voorzitter Coöperatieraad
  • plaatsvervangend lid Hoge Raad van Arbeid, omstreeks 1931 en nog in 1938
  • lid bestuur Nijverheidsorganisatie TNO, vanaf 1932 (nog in 1938)
  • lid vaste commissie ex art. 8 van de Wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van ondernemersovereenkomsten 1935, omstreeks 1938
  • lid vaste commissie bedoeld in art. 7 der Bedrijfsvergunningenwet 1938, van 1938 tot 1940
  • lid Kerncommissie-Industrie, Bedrijfsradenwet, omstreeks 1938
  • lid Permanente Commissie der Rijksverzekeringsbank, omstreeks 1938
  • lid Generale Raad van het IVV (Internationaal Vakverbond)
  • lid Levensmiddelendistributieraad, vanaf december 1939

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 september 1937 tot 22 december 1937
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 19 december 1939 tot 2 april 1940

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Amsterdam

cursussen

  • zelfstudie

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder economische zaken, landbouw en waterstaat van de SDAP-Eerste Kamerfractie
  • Interpelleerde op 10 september 1936 minister Slingenberg over de aangekondigde wijziging van de regeling betreffende de steunverlening en de werkverschaffing

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1938 tot de drie SDAP-Eerste Kamerleden die vasthielden aan het ontwapeningsstandpunt en op grond daarvan tegen de begroting van Defensie stemden

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Trachtte na zijn gevangenneming in 1940 enkele malen zelfmoord te plegen
  • Overleed in Dachau (vermoord in de gaskamer of overleden aan longontsteking)

verkiezingen

  • In 1935 en 1937 gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam, Amstel 224, omstreeks 1939
  • Amsterdam, Niersstraat 29/I

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid NVWG (Nederlandsche Vereeniging voor Waardevast Geld), van 1934 tot 1936 (lobbyclub vóór devaluatie van de gulden)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Ordening van theorie naar practijk" (1937)
  • "De organisatie der werkgevers en haar strijd tegen de arbeidenden klasse" (1925)
  • "De steunbeweging voor de textielarbeiders" (1932)

literatuur/documentatie

  • B. Reinalda, "Bella, Simon de la", in: "Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland", deel VII, 5
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Zaandam, 25 november 1914

echtgeno(o)t(e)/partner

H. van Zuiden, Hinderientje (Riek)

kinderen

1 dochter

vader

A.S. de la Bella, Aron Samuel

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 28 februari 1853

beroep vader

  • boekhouder
  • diamantklover

moeder

C. van Vriesland, Cato

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 19 mei 1853

beroep grootvader (moederskant)

banketbakker