R. (Roel) Stenhuis

R. Stenhuis
bron: Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed"

Vakbondsbestuurder en parlementariër die in Groningen als fabrieksarbeider had gewerkt en in Limburg in de bovengrondse mijnbouw. Temperamentvol agitotor, die in heldere bewoording arbeiders wist te overtuigen. Speelde als zodanig een belangrijke rol bij de opbouw van de vakbeweging. Was enige tijd Eerste Kamerlid en daarna Tweede Kamerlid en viel ook daar op door zijn weinig parlementaire taal. Kwam in de Kamer echter niet goed uit de verf. Was als voorzitter van het NVV voorstander van krachtige samenwerking tussen NVV en SDAP. Kwam later in extreem-rechts milieu terecht.

SDAP
functie(s) in de periode 1923-1929: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Roelof (Roel)

titulatuur en naam

R. Stenhuis Roelof (Roel)

geboorteplaats en -datum

Zuidbroek (Gr.), 26 maart 1885

overlijdensplaats en -datum

Apeldoorn, 13 juni 1963

levensbeschouwing

  • Hervormd (opgevoed)
  • geen godsdienst

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), tot 1928
  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1931 tot 1932
  • OSP (Onafhankelijke Socialistische Partij), van 1932 tot 1933
  • CPH (Communistische Partij Holland), vanaf 1936
  • Zwart (Nationaal) Front, vanaf april 1940

Hoofdfuncties/beroepen

  • schippersknecht, vanaf 1902
  • opperman en fabrieksarbeider strokarton- en aardappelmeelindustrie, tot 1907
  • werkzaam bij Rotterdamse Bestuurdersbond
  • secretaris Nederlandse Vereniging van Fabrieksarbeiders, van augustus 1907 tot 1914
  • voorzitter Nederlandse Vereniging van Fabrieksarbeiders, van 1914 tot 1919
  • voorzitter NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van 24 oktober 1919 tot 16 mei 1928
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1923 tot 1 september 1925
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 17 september 1929
  • kippenfokker te Beekbergen, vanaf 1929

Nevenfuncties

  • vakbondsfunctionaris, vanaf 1905 (naast dagelijkse werk)
  • redacteur "De Fabrieksarbeider", vanaf 1907
  • voorzitter AJC (Arbeiders Jeugd Centrale), 1919
  • lid Hoge Raad van Arbeid, vanaf 1920 (nog in 1928)
  • lid Staatscommissie inzake het Socialisatie-vraagstuk (Staatscommissie-Nolens), van 11 maart 1920 tot 2 april 1927
  • voorzitter IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), van 1924 tot 1928
  • redacteur "De Vlam", vanaf oktober 1928

Opleiding

opleidingen

  • onderwijzersopleiding Normaallessen (volgde gedeeltelijk deze studie)

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder arbeidszaken in de Eerste en Tweede Kamer
  • Interpelleerde als Eerste Kamerlid op 30 april 1925 minister Ruijs de Beerenbrouck over de maatregelen getroffen inzake de werkloosheid

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1926 tot de tien SDAP'ers die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Probeerde in Veendam de strokartonarbeiders te organiseren
  • Probeerde in 1906 in Heerlen op verzoek van Gorter de mijnwerkers te organiseren, maar dit mislukte
  • Poogde in 1926 de SDAP en het NVV samen te laten smelten
  • Dreigde in 1927 tijdens de behandeling van het SDAP-initiatiefwetsvoorstel over ontwapening bijna in handgemeen te komen met de communist De Visser

uit de privésfeer

  • Moest in 1928 vanwege ziekte terugtreden als voorzitter als voorzitter van het NVV
  • Zijn tweede echtgenote was onderwijzeres

verkiezingen

  • Werd in 1916 bij tussentijdse verkiezingen voor de Tweede Kamer in het district Winschoten verslagen door jhr. E.A. van Beresteyn (vd)
  • Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Zuidbroek, tot 1903
  • Veendam, vanaf 1903
  • Amsterdam, W. Beukelszstraat 38, omstreeks 1923
  • Amsterdam, Amstel 224, omstreeks 1925

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid De Zaaijer (jeugdorganisatie SDAP)

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • P. Hoekman, "Stenhuis, Roelof", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel I, 123
  • H.F. Cohen, "Stenhuis, Roelof (1885-1963)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 562

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Veendam, 2 mei 1908 (huwelijk ontbonden 17 maart 1921)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 14 april 1921

echtgeno(o)t(e)/partner

J. Petter, Jantiena

2e echtgeno(o)t(e)/partner

A.W. van der Spiegel, Anna Wouterina

kinderen

1 zoon en 2 dochters (uit eerste huwelijk)

vader

J. Stenhuis, Jan

geboorteplaats en/of -datum

Delfzijl, 18 september 1854

beroep vader

smid en metaalgieter

moeder

L. Ruzius, Lubbertje

geboorteplaats en/of -datum

Zuiderveen (gem. Noordbroek, Gr.), 9 november 1857

broers en zusters

9 broers en/of zusters (zelf de oudste)