CDA
functie(s) in de periode 2017-2022: minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Ferdinand Bernhard Joseph (Ferd)
titulatuur en naam
Mr. F.B.J. Grapperhaus Ferdinand Bernhard Joseph (Ferd)
opmerkingen over de naam en/of titel
Is gepromoveerd, maar voert de doctorstitel niet
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 8 november 1959
Partij/stroming
partij(en)
CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf oktober 2001
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat, vanaf 1994 (gespecialiseerd in arbeidsrecht en insolventierecht)
- partner advocatenkantoor "Schut & Grosheide" te Amsterdam, van 1989 tot 1998
- partner advocatenkantoor "Loeff Claeys Verbeke" te Amsterdam, van 1998 tot 2000
- partner advocatenkantoor "Allen & Overy" te Amsterdam, van 2000 tot 26 oktober 2017
- bestuursvoorzitter "Allen & Overy", van 2015 tot 1 september 2017
- deeltijd-hoogleraar (Europees) arbeidsrecht, Universiteit Maastricht, van 2005 tot 26 oktober 2017
- minister van Justitie en Veiligheid, van 26 oktober 2017 tot 10 januari 2022
- tijdelijk waarnemend minister van Defensie, van 17 september 2021 tot 24 september 2021
- zelfstandig adviseur, FBJG, van 1 juli 2022 tot 1 februari 2023
- lid Raad van Bestuur (tak juridische dienstverlening) Deloitte, vanaf 1 februari 2023
- bijzonder hoogleraar rechtsstaat, samenleving en rechtspraktijk, Erasmus Universiteit Rotterdam, vanaf 1 juni 2023
Partijpolitieke functies
vorige
- lid selectiecommissie CDA-kandidaten gemeenteraad Amsterdam
Nevenfuncties
huidige
- voorzitter Raad van Commissarissen Rode Kruis Ziekenhuis en Brandwondencentrum Beverwijk, vanaf 31 augustus 2022
- voorzitter bestuur Ronald McDonaldhuis te Amsterdam, vanaf december 2022
- voorzitter Raad van Toezicht Cordaid, vanaf april 2024
- voorzitter Raad van Toezicht Universiteit Leiden, vanaf september 2024
vorige
- voorzitter Raad van Toezicht Olympisch Stadion, van 1996 tot 2011
- redacteur "Tijdschrift voor Ondernemingsrecht en Effechtenrecht", van 1997 tot oktober 2017
- kroonlid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1 april 2006 tot 1 juni 2015 (lid dagelijks bestuur)
- lid curatorium VAAN (Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland), van 2007 tot oktober 2017
- lid Raad van Toezicht Kadaster, van 2006 tot 2014
- redacteur "Tijdschrift Recht en Arbeid", vanaf 2008
- voorzitter Monitoring Commissie Governance Principes Verzekeraars, van 2011 tot 2015
- voorzitter Raad van Toezicht Stichting Omroep Muziek (onder andere Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor), van 2012 tot 2015
- lid bestuur Concertgebouwfonds, van 2012 tot 2016
- columnist "Het Financieele Dagblad", van 2014 tot 24 oktober 2017
- voorzitter Raad van Toezicht Stedelijk Museum te Amsterdam, van 1 oktober 2017 tot oktober 2017
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter SER-commissies arbeidsomstandigheden, Bevordering Medezeggenschap, Project Gelijke Behandeling, Arbeids- en Ondernemingsrecht en Toekomst Arbeidsgerelateerde Zorg
Opleiding
voortgezet onderwijs
- gymnasium-a, Aloysius College te 's-Gravenhage, van 1971 tot 1977
academische studie
- Nederlands recht, Universiteit van Amsterdam, van 1977 tot 1984
promotie
- rechtsgeleerdheid, Universiteit van Amsterdam, 7 december 1995
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Gaf in augustus 2019 samen met minister Bruins uitvoering aan het kabinetsvoornemen om te gaan experimenteren met cannabisteelt voor recreatief gebruik in de gesloten coffeeshopketen. Het experiment wordt in tien gemeenten uitgevoerd.
- Kondigde in september 2019, na de moord op advocaat Derk Wiersum, de oprichting van een speciale Narco-brigade aan, die de zware drugsgerelateerde criminaliteit moet gaan aanpakken. Verder dienen inlichtingendiensten ingeschakeld te worden bij de opsporing van in het buitenland verblijvende criminelen.
- Gaf in 2019 de korpschef toestemming vanaf 2021 ca 17.000 agenten uit te rusten met een stroomstootwapen
- Was in januari 2021 eerstverantwoordelijke voor het vanwege oplopende besmettingen met corona instellen van een avondklok. Die werd nadien vijf keer verlengd en in april 2021 beëindigd.
- Vroeg in 2021 de Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzoek te doen naar het stelsel van bewaken en beveiligen. Dit naar aanleiding van de moord op de broer van kroongetuige Nabil B (in 2018), de advocaat Derk Wiersum (eveneens in 2018) en van de journalist Peter R de Vries (in 2021). Zij waren betrokken bij het Marengo-proces tegen de georganiseerde drugscriminaliteit.
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 2018 een wet (Stb. 322) tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering in het Staatsblad over aanpak van computercriminaliteit (computercriminaliteit III). De wetgeving wordt aangepast aan de technologische ontwikkelingen op internet en het gebruik van computers voor communicatie en de verwerking en opslag van gegevens. Politie en justitie mogen heimelijk en op afstand (online) onderzoek doen in computers (pc, mobiele telefoon of server). Opsporingsambtenaren krijgen meer mogelijkheden om verschillende onderzoekshandelingen toe te passen bij de opsporing van ernstige delicten. Zij kunnen bij een zeer ernstig misdrijf (mensenhandel of deelname aan een terroristische organisatie) gegevens ontoegankelijk maken of kopiëren en als het gaat om een ernstig misdrijf communicatie aftappen of observeren. Het wetsvoorstel werd in 2015 ingediend en in 2016 in de Tweede Kamer verdedigd door staatssecretaris Dijkhoff (34.372)
- Bracht in 2018 wetten tot stand die, in samenwerking met Oekraïne, de vervolging en berechting van strafbare feiten rond het neerhalen van vlucht MH17 regelen. De vervolging en berechting zullen in Nederland plaatsvinden volgens de regels van het Nederlandse straf(proces)recht (34.915 & 34.916)
- Bracht in 2018 een wet (Stb. 264) tot stand om in het Wetboek van Strafvordering een recht op bronbescherming bij vrije nieuwsgaring vast te leggen. Journalisten of publicisten hoeven als getuige in een strafzaak geen vragen te beantwoorden over de identiteit van hun bron en de eisen bij huiszoeking worden verzwaard. Het wetsvoorstel was in 2014 ingediend door minister Opstelten. (34.032)
- Bracht in 2018 de Wet ministeriële verantwoordelijkheid en ambtsdelicten leden Staten-Generaal, ministers en staatssecretarissen (Stb. 312) tot stand. Dit is een gemoderniseerde versie van de Wet ministeriële verantwoordelijkheid uit 1855. (34.871)
- Bracht in 2018 een wet (Stb. 338) tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in het Staatsblad over versterking van de strafvorderlijke mogelijkheden om terrorisme te bestrijden. Er komen meer mogelijkheden tot verlenging van de voorlopige hechtenis en voor het afnemen van DNA. Het wetsvoorstel was in 2017 ingediend en in 2018 in de Tweede Kamer verdedigd door minister Blok. (34.746)
- Bracht in 2018 een wet (Stb. 481) tot wijziging van de Opiumwet tot stand. De bevoegdheid van de burgemeester om een zogenaamd drugspand wordt uitgebreid. De bevoegdheid komt er ook voor die gevallen waarin in een pand of woning voorwerpen of stoffen worden aangetroffen die duidelijk bestemd zijn voor het telen of bereiden van drugs, zoals bepaalde apparatuur, chemicaliën en versnijdingsmiddelen. (34.763)
- Bracht in 2019 een wet (Stb. 205) tot stand ter implementatie van een EU-richtlijn over het gebruik van persoonsgegevens van passagiers voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en ernstige criminaliteit (34.861)
- Bracht in 2019 een wet (Stb. 311) herwaardering strafbaarstelling actuele delictsvormen tot stand. Door verhoging van strafmaxima moeten strafbaarstellingen beter aansluiten bij het criminaliteitsbeeld, de maatschappelijke afkeuring en onrust die bepaalde gedragingen veroorzaken en de toenemende maatschappelijke roep om herkenbare erkenning van leed van slachtoffers. Het gaat om delicten als aanzetten tot geweld, haat en discriminatie, bezit van vuurwapens, gebruik van wraakporno en het hinderen van hulpverleners. (35.080)
- Bracht in 2019 een wet (Stb. 413) tot wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 en het Wetboek van Strafrecht tot stand in verband met strafbaarstelling van zeer gevaarlijk rijgedrag en verhoging van de strafmaxima van enkele ernstige verkeersdelicten met het oog op versterking van de verkeershandhaving. (35.086)
- Bracht in 2019 samen met minister Bruins de Wet experiment gesloten coffeeshopketen (Stb. 433) tot stand. Daarmee wordt het mogelijk te experimenteren met het via coffeeshops verhandelen van wiet voor recreatief gebruik. Het gaat daarbij om op kwaliteit gecontroleerde hasjiesj en hennep. Bekeken wordt of de handel uit de criminele sfeer kan worden gehaald. (34.997)
- Bracht in 2020 samen met de ministers De Jonge en Ollongren de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Stb. 441) tot stand. De wet vervangt noodverordeningen met maatregelen ter bestrijding van de verspreiding van het Covid-19-virus. Maatregelen blijven drie maanden van kracht, verlengingsbeslissingen worden aan de Tweede Kamer voorgelegd. (35.526)
- Bracht in 2021 een wet (Stb. 233) tot stand over toevoeging van een kader over het gebruik van geweld door opsporingsambtenaren (politie, Kmar) aan de Wetboeken van Strafrecht en van Strafvordering. Er komt een uitsluitingsgrond voor gebruik van geweld binnen de geweldsinstructie, een strafbaarstelling van overtreding van die instructie en een kader voor onderzoek naar geweldsgebruik. (34.641)
- Bracht in 2021 een wet (Stb. 544) tot stand over versterking van de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Verschillende vormen van faciliterende criminaliteit worden zwaarder bestraft, zoals het importeren, exporteren en voorhanden hebben van stoffen die worden gebruikt voor de illegale vervaardiging van drugs (precursoren). Verder worden de kosten voor vernietiging van in beslag genomen voorwerpen door opsporingsdiensten en het Openbaar Ministerie (zoals bijvoorbeeld illegaal vuurwerk, drugs en wapens) verhaald op degene die daarvoor veroordeeld wordt. (35.564)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Zijn geloofwaardigheid als minister bij het handhaven van regels om verspreiding van corona tegen te gaan, liep in augustus 2020 een 'deuk' op. Uit heimlijk gemaakte foto's bleken hij en zijn gasten zich op zijn huwelijk niet altijd strikt aan de coronaregels (afstand houden, geen fysiek contact) te hebben gehouden. Hij trok het boetekleed aan, maar liet in een Tweede Kamerdebat op 2 september weten wel door te willen en kunnen als minister. De Tweede Kamer verwierp een motie-Asscher van afkeuring en een motie-Baudet/Van Haga over het opzeggen van vertrouwen. De eerste motie kreeg geen steun van de regerinsfracties en de SGP; bij de tweede stemden PVV, FVD, Van Kooten-Arissen, Krol en Van Haga vóór. Later kreeg hij alsnog de gebruikelijke boete.
- Tijdens zijn ministerschap vonden twee schokkende moorden plaats. In 2019 werd advocaat Derk Wiersum voor zijn huis vermoord en in 2021 werd een fatale aanslag gepleegd op misdaadverslaggever Peter R. de Vries.
uit de privésfeer
- Zijn eerste echtgenote was docente Nederlands op een vmbo-school. Zij overleed in 2016.
- Promoveerde bij prof. P.F. van der Heijden
- Zijn (tweede) huwelijk werd gesloten door staatssecretaris Ankie Broekers-Knol
- Zijn tweede echtgenote is een dochter van H.C. Wytzes (1923-2015), lid van de Raad van State
ridderorden
Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 14 juni 2022
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Werknemersconcurrentie: beperkingen aan concurrerende activiteiten van de ex-werknemer ten opzichte van zijn voormalig werkgever" (dissertatie, 1995)
- "Afvloeiingsregelingen in het arbeidsrecht" (1997)
- "De uitzendovereenkomst" (met M. Jansen, 1999)
- "Employment law and work councils of The Netherlands" (met L.G. Verburg, 2002)
- "Equal pay for temporary agency workers: taking a closer look at the draft directive on working conditions for temporary agency workers" (2003)
- "The end of the affair: on the me´nage a` trois of employment, contract and termination" (inaugurele rede, 2006)
- "Terug de polder in: pleidooi voor een werkende arbeidsmarkt" (2013)
- "Rafels aan de rechtsstaat" (2017)
- "De weerloze samenleving" (essay, 2021)
- diverse wetenschappelijke publicaties op het gebied van arbeidsrecht en ondernemingsrecht
literatuur/documentatie
- "Wat kunnen we verwachten van minister Ferdinand Grapperhaus?", De Volkskrant, 4 november 2017
- Nicole Besselink, "Als hij zichzelf maar niet meteen 'aan' zet", Trouw, 30 november 2017
- Arjan Visser,""Ik kan erg heftig reageren'", Trouw, 18 juli 2020 (rubriek Tien Geboden)
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd (tweede huwelijk) te Bloemendaal, 22 augustus 2020
kinderen
3 zoons en 1 dochter
familierelaties
