Prof.Mr. B.M. (Ben) Telders

B.M. Telders

Voorman van de Liberalen vóór en in de Tweede Wereldoorlog, die als principeel bestrijder van onrecht omkwam in Duitse gevangenschap. Zoon van een advocaat. Promoveerde in 1927 op een volkenrechtelijk onderwerp. Na advocaat te zijn geweest al op jonge leeftijd hoogleraar volkenrecht in Leiden. Werd als 35-jarige voorzitter van de Liberale Staatspartij. Fel bestrijder van Nazi-Duitsland en pleitbezorger van een ruimer vluchtelingenbeleid. Bleef zich na mei 1940 openlijk inzetten voor vrijheid en recht en veroordeelde een toegevende houding jegens de bezetter. Protesteerde openlijk tegen anti-Joodse maatregelen, zoals de ariërverklaring. Overleed kort voor de bevrijding aan vlektyfus in het concentratiekamp Bergen-Belsen.

functie(s) in de periode 1938-1945: partijvoorzitter

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Benjamin Marius (Ben)

titulatuur en naam

Prof.Mr. B.M. Telders Benjamin Marius (Ben)

opmerkingen over de naam en/of titel

Gepromoveerd in de rechtsgeleerdheid, maar voerde de doctorstitel niet

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 19 maart 1903

overlijdensplaats en -datum

Bergen-Belsen (Dld.), 6 april 1945

Partij/stroming

partij(en)

Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond" (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat, advocatenkantoor "W.A. Telders, L.A. Nypels en F.M. van Westerouen van Meeteren" te 's-Gravenhage, van 1927 tot 1936
  • buitengewoon hoogleraar volkenrecht, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 september 1931 tot 1 september 1937 (benoemd bij K.B. van 13 juni 1931)
  • hoogleraar volkenrecht en inleiding in de rechtswetenschap, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 september 1937 tot 6 april 1945 (benoemd bij K.B. van 14 december 1936)

gevangenschap/internering

  • gevangenschap strafgevangenis te Scheveningen, van 18 december 1940 tot 28 juni 1941
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Buchenwald, van juni 1941 tot januari 1944
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Vught, van januari 1944 tot september 1944
  • geïnterneerd kamp Sachsenhausen, van 9 september 1944 tot februari 1945
  • geïnterneerd kamp Bergen-Belsen, van februari 1945 tot 6 april 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

  • voorzitter Liberale Staatspartij, van 24 september 1938 tot 6 april 1945

Nevenfuncties

  • redacteur "Bijblad bij De Industriëele Eigendom (BIE)", vanaf 1933 (medeoprichter)
  • redacteur literair tijdschrift "De Gids", vanaf 1934
  • commissaris voor Nederland bij de Centrale Rijnvaart Commissie te Straatsburg, van 9 oktober 1934 tot 6 april 1945
  • medewerker "Het Liberale Weekblad"
  • lid Politiek Convent, van mei 1940 tot 18 december 1940

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te 's-Gravenhage

voortgezet onderwijs

  • gymnasium te 's-Gravenhage

academische studie

  • Nederlands recht, Rijksuniversiteit Leiden, van 21 september 1921 tot 1926

promotie

  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, 6 mei 1927

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Zette in juni 1940 in vier artikelen in de NRC uiteen waaraan de bezetter zich krachtens het volkenrecht had te houden
  • Veroordeelde in oktober 1940 in een nota openlijk schendingen van het recht door de bezetter, die via de Amerikaanse consul aan de Nederlandse regering-in-ballingschap werd gezonden
  • Drong in oktober 1940 (tevergeefs) bij de Hoge Raad en het College van Secretarissen-Generaal aan op afwijzing van ondertekening van de ariërverklaring
  • Steunde openlijk het protest op 26 november 1940 van prof. Cleveringa tegen het ontslag van hun joodse collega Meijers
  • Naar hem is het wetenschappelijk instituut van de VVD genoemd

uit de privésfeer

  • Beschikte over een grote talenkennis
  • Erfde een deel van de boekcollectie van zijn oudoom Louis Couperus
  • Overleed in het concentratiekamp Bergen-Belsen aan vlektyfus, na in diverse kampen te hebben doorgebracht

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, tot 1921
  • Leiden, Bloemmarkt, van oktober 1921 tot oktober 1926 (nu Boommarkt)
  • 's-Gravenhage, van 1926 tot 1933
  • Leiden, Rapenburg, vanaf 1933

relevante buitenlandse reizen

studieverblijf te Parijs, 1926

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Bolland Genootschap voor Zuivere Rede

hobby's

pianospelen

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Staat en volkenrecht. Proeve van rechtvaardiging van Hegel's volkenrechtsleer" (dissertatie, 1927)
  • "Nederlandsch octrooirecht. Handboek voor de praktijk" (2 delen, 1938) (samen met C. Croon)
  • "Verzamelde Geschriften" (posthuum uitgegeven, 1947)

literatuur/documentatie

  • C.S. Telders e.a., "Levensbeschrijving van Prof. mr. B.M. Telders" (1972)
  • N.H.M. Roos, "Benjamin Marius Telders", in: T.J. Veen en P.C. Kop (red.), "Zestig Juristen" (1987)
  • L. de Jong, "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel IV, tweede deel, 483
  • P.B. Cliteur, "B.M. Telders (1903-1945)", in: G.A. van der List en P.G.C. van Schie (red.), "Van Thorbecke tot Telders" (1993)
  • I. Schöffer, "Telders, Benjamin Marius (1903-1945)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 582
  • Ned. Patriciaat, 1942
  • F. de Beaufort, "Ben Telders: Moedig, strijdbaar en onverzettelijk" (2020)

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

ongehuwd

vader

Mr. W.A. Telders, Wilhelm Albert

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 18 november 1871

moeder

J.W. Vlielander Hein, Johanna Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 23 december 1875

broers en zusters

1 broer en 2 (tweeling)zussen (en 1 jong-gestorven broer)

familierelaties