P.J.A. (Piet) van der Sanden

P.J.A. van der Sanden
bron: Foto Nico Naeff

Landbouw- en mediawoordvoerder van de KVP- en CDA-Tweede Kamerfracties, en tevens enige jaren woordvoerder op het gebied van het binnenlands bestuur. Vitale organisator, die zich via katholieke verenigingsleven en de politieke journalistiek ontwikkelde tot een onvermoeibaar vertegenwoordiger van de rechtervleugel van de KVP. Goed spreker over uiteenlopende onderwerpen. Verdedigde eind jaren'70 een voorstel om de kiesdrempel te verhogen. Later vicefractievoorzitter van het CDA en ondervoorzitter van de Kamer. Selfmade man.

KVP, CDA
functie(s) in de periode 1971-1989: lid Tweede Kamer, lid Europees Parlement (vóór 1979)

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Petrus Joannes Antonius (Piet)

titulatuur en naam

P.J.A. van der Sanden Petrus Joannes Antonius (Piet)

geboorteplaats en -datum

Gouda, 11 november 1924

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 18 januari 2015

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

  • KVP (Katholieke Volkspartij), tot 11 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • journalist dagblad "De Nieuwe Zuidhollander" (kopblad van "De Maasbode") te Gouda, van 1947 tot 1954
  • journalist dagblad "Het Binnenhof" te 's-Gravenhage, van 1954 tot 1960
  • parlementair redacteur, Unitas- en Persuniecombinatie, van 1960 tot 1966
  • voorlichtingsadviseur KVP-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1966 tot mei 1971
  • algemeen secretaris KVP-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1966 tot mei 1971
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 7 december 1972
  • lid Europees Parlement, van 3 juli 1973 tot 3 oktober 1974 (aangewezen door de Staten-Generaal)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 mei 1973 tot 14 september 1989
  • lid College van Commissarissen voor de Media (belast met financiële en technische zaken), van 1 oktober 1989 tot 1 oktober 1994

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur KVP afdeling
  • lid bestuur KVP Kamerkring Den Haag
  • lid KVP-begeleidingscommissie campagne verkiezingen 1971
  • adviserend lid partijbestuur KVP, vanaf 1974
  • lid bestuur Centrum voor Staatkundige Vorming (wetenschappelijk bureau KVP)
  • lid bestuur CDA afdeling
  • lid bestuur CDA Kamerkring Den Haag
  • fractievoorzitter CDA, gewestraad Gewest 's-Gravenhage
  • tweede vicefractievoorzitter CDA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juli 1986 tot 6 september 1989
  • lid commissie van onderzoek verkiezingsnederlaag CDA (commissie-Gardeniers) 1994, van mei 1994 tot 2 juli 1994

Nevenfuncties

  • voorzitter parlementaire persclub
  • lid Persraad, van 1971 tot 1981
  • lid bestuur Stichting Westerpers, omstreeks november 1983 (nog in 1989)
  • lid Prioriteit Westerpers B.V.
  • lid Gewestraad, Gewest 's-Gravenhage
  • voorzitter gymnastiekclub te Gouda (enige jaren)
  • lid Raad voor de Openluchtrecreatie, vanaf 1 december 1994

afgeleide functies, presidia etc.

  • plaatsvervangend lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van 4 oktober 1971 tot 1 januari 1973
  • ondervoorzitter bijzondere commissie voor de Huisvesting der Kamer (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 maart 1975 tot maart 1976
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel wijziging van de Telefoon- en Telegraafwet 1904 inzake installaties Noordzee (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 februari 1976 tot april 1976
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Wet Instelling van een Commissaris van Onderzoek (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 november 1976 tot augustus 1980
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota Landelijke Gebieden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 juni 1977 tot mei 1982
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 januari 1978 tot 30 september 1981
  • voorzitter vaste commissie voor Landbouw en Visserij (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 25 maart 1980 tot 30 september 1981
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Grondwetsherziening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 30 september 1981 tot 28 april 1982
  • plaatsvervangend lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van 29 juni 1982 tot 1 november 1989
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Landbouw en Visserij (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1 december 1982 tot 14 september 1989
  • voorzitter commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 mei 1985 tot 14 september 1989
  • lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 juni 1986 tot 14 september 1989 (derde ondervoorzitter)

Opleiding

primair onderwijs

  • R.K. lagere school

voortgezet onderwijs

  • m.u.l.o.
  • vijfjarige Middelbare Handelsavondschool
  • gymnasium (niet voltooid) (studie staatsexamen; door deportatie onvoltooid)

cursussen

  • praktijkdiploma Nederlands
  • praktijkdiploma Duits
  • praktijkdiploma Engels

Activiteiten

als parlementariër

  • Was in de Tweede Kamer woordvoerder mediazaken, land- en tuinbouw en binnenlandse zaken. Hield zich aanvankelijk ook bezig met justitie-aangelegenheden.
  • Verdedigde in 1976 het in 1970 door Eric Kolfschoten en Frans Andriessen ingediende initiatiefwetsvoorstel inzake verhoging van de kiesdrempel. De Tweede Kamer verwierp het voorstel in 1976. (10.985)
  • Nam in 1971 de (mede)verdediging over van een door Tjerk Westerterp en PAM Cornelissen ingediend initiatiefwetsvoorstellen over de verkiezing van Nederlandse leden van het Europees Parlement. Diende in 1973 met PAM Cornelissen een initiatiefvoorstel in over opneming in de Grondwet van een bepaling over de Europese verkiezingen. De voorstellen werden beide in 1977 ingetrokken. (10.696 & 12.307)
  • Was in 1988 woordvoerder in het debat over de uitkomst van de enquête naar de paspoortkwestie
  • Was in 1988 woordvoerder in het debat over de uitkomst van de enquête naar bouwsubsidies
  • Was in 1989 woordvoerder namens zijn fractie in het debat over de vrijlating van de "Twee van Breda"

opvallend stemgedrag

  • In 1975 stemden hij en Du Chatinier als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) motie-Van der Spek over het vooralsnog afzien van de plannen tot spreiding van rijksdiensten
  • Behoorde in 1975 tot de tien leden van zijn fractie die vóór een (aangenomen) amendement-Konings/Van der Heem-Wagemakers stemden over invoering van schoolgeldvrijdom voor 15-jarigen per 1 augustus 1976
  • Behoorde in 1975 tot de zeven leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de motorrijtuigenbelasting (progressief tarief voor voertuigen) stemden
  • Behoorde in 1975 tot de acht leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) amendement-W. Scholten stemden over het in 1976 volledig toepassen van de inflatiecorrectie bij de vermogensbelasting
  • Behoorde in 1976 met Bremen en Weijers tot de minderheid van de KVP-fractie die tegen een wetsvoorstel tot verhoging van de accijns op benzine stemde
  • Behoorde in 1976 tot de zes leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Kruisinga stemden, waarin om een ander financieel beleid werd gevraagd
  • Behoorde in 1976 tot de acht leden van zijn fractie die tegen een (aangenomen) motie-J.N. Scholten stemden over geleidelijke afschaffing van de STER-reclame
  • Behoorde in 1976 tot de negen leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Wiegel stemden over veroordeling van het aan de Kamer onthouden van informatie over de mogelijke Zuid-Afrikaanse order van RSV voor de levering van reactorvaten
  • Behoorde in 1976 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Van Aardenne stemde over de mogelijkheid van vervroegde afschrijving voor bedrijfsgebouwen ten dienste van land- en tuinbouw
  • Behoorde in 1976 tot de drie leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) amendement-Jongeling stemden over het schrappen van politieke gezindheid uit het (nieuwe) antidiscriminatie-artikel in de Grondwet
  • Behoorde in 1980 tot de vier leden van zijn fractie die tegen een (aangenomen) amendement-Faber stemden, om een minderheid het recht op enquête te verlenen
  • Behoorde op 5 maart 1981 tot de minderheid (20 leden) van zijn fractie die tegen een (aangenomen) motie-Duinker stemden, waarin het beleid met betrekking tot de huren in stadsvernieuwingsgebieden impliciet werd afgekeurd

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Zat in de Tweede Wereldoorlog in een werkkamp nabij Hannover
  • Kwam na de bevrijding in dienst van het Engelse leger als officier van de British Intelligence en woonde in opdracht van die dienst de oprichting van de CDU bij
  • Ontmoette in Duitsland zijn toekomstige vrouw

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Gouda
  • Dortmund, van 1945 tot 1949
  • Gouda, Fluwelensingel, van 1949 tot 1954
  • Rijswijk (Z.H.), Breebaartlaan 5

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1984

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Rooms-Katholieke voetbalvereniging "D.O.N.K." (Doelt Onversaagd Naar Kampioen) te Gouda

hobby's

  • voetballen
  • schaken, bridgen (speelde begin jaren zestig hoofdklasse bridge met E.L. Berg, het latere PvdA-Tweede Kamerlid)
  • hengelsport

militaire dienst

  • oorlogsvrijwilliger Korps tolken, van 1945 tot januari 1947 (tijdens Engelse bezetting van Duitsland)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

publicaties over politieke en staatkundige onderwerpen in dag-, week- en maandbladen

literatuur/documentatie

  • J. Schinkelshoek, "Piet van der Sanden (1924-2015). 'Opvolger van Romme...'", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis, 2015
  • H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
  • T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Dortmund, 1949

echtgeno(o)t(e)/partner

A.E.M. Ockenfels, Anna Elisabeth Margaretha (Anneliese)

kinderen

4 kinderen

vader

L.A.A. van der Sanden, Leonardus Adrianus Antonius

geboorteplaats en/of -datum

Gouda, 18 november 1878

beroep vader

begrafenisondernemer te Gouda

moeder

H.E.M. Rijnaarts, Huberta Elisabeth Maria (Bep)

geboorteplaats en/of -datum

Gouda, 15 januari 1887

beroep moeder

onderwijzeres

beroep grootvader (vaderskant)

kleermaker (zelfstandig)