P. (Pieter) van Vliet Jr.

P. van Vliet
bron: vlvugus5m000

Christelijk-sociaal voorman en antirevolutionair Tweede Kamerlid. Had als bijnaam 'Rooie Piet'. Fries van eenvoudige komaf, die aanvankelijk timmerman en later boekhouder was. Vooraanstaand propagandist en bestuurder van de christelijke vakbond Patrimonium en in 1900 als opvolger van Klaas Kater voorzitter van die bond. Werkte nauw samen met Talma. Na enkele mislukte pogingen om in Friese districten te worden gekozen, werd hij in 1901 voor het district Doetinchem Tweede Kamerlid. In de Kamer hield hij zich vooral bezig met arbeidsaangelegenheden, zonder echter een opvallende rol te spelen.

ARP
functie(s) in de periode 1901-1918: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Pieter (Pieter)

titulatuur en naam

P. van Vliet jr. Pieter (Pieter)

geboorteplaats en -datum

Vrouwenparochie (gem. Het Bildt), 12 februari 1858

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 18 december 1941

levensbeschouwing

  • Hervormd, tot 1886
  • Dolerend, van 1886 tot 1892
  • Gereformeerd, vanaf 1892

Partij/stroming

stroming(en)

Takkiaan, 1894

partij(en)

ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • leerling-timmerman, omstreeks 1870
  • winkelbediende, tot 1873
  • boekhouder "Leeuwarder Courant" te Leeuwarden, van 1873 tot oktober 1891
  • lid Provinciale Staten van Friesland, van 6 juli 1892 tot april 1894 (voor het kiesdistrict Dokkum)
  • inspecteur van een Amerikaanse Levensverzekeringsmaatschappij, vanaf 1893
  • lid gemeenteraad van Arnhem, van september 1897 tot 16 oktober 1901
  • voorzitter Nederlandsch Werkliedenverbond "Patrimonium", van 28 augustus 1900 tot september 1927
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 17 september 1918 (voor het kiesdistrict Doetinchem)
  • lid gemeenteraad van Rijswijk (Z.H.), van 18 september 1906 tot 4 september 1917
  • wethouder van Rijswijk (Z.H.), van 10 augustus 1914 tot 4 september 1917

Partijpolitieke functies

overzicht

  • redacteur antirevolutionaire tijdschrift "Het Vaandel" te Sneek, van oktober 1892 tot december 1893 (samen met H. Pollema)

Nevenfuncties

  • lid bestuur "Patrimonium", afdeling Leeuwarden, tot oktober 1892
  • secretaris "Patrimonium", afdeling Leeuwarden, tot 1886
  • voorzitter bestuur "Patrimonium", afdeling Leeuwarden, van 1886 tot oktober 1892 (volgde zijn vader op)
  • lid bestuur Nederlandsch Werkliedenverbond "Patrimonium", van 1886 tot 1898
  • redacteur "Patrimonium" (onder pseudoniem "Gabe de Fries")
  • voorzitter Provinciale Friesche Bond in "Patrimonium", vanaf 1891
  • lid commissie opstelling sociaal plan voor "Patrimonium", vanaf 1893
  • penningmeester Nederlandsch Werkliedenverbond "Patrimonium", van 1898 tot 1899
  • tweede voorzitter Nederlandsch Werkliedenverbond "Patrimonium", van 1899 tot augustus 1900
  • lid Staatscommissie inzake de werkloosheid (Staatscommissie-Treub), van 23 oktober 1909 tot juni 1914
  • lid Staatscommissie inzake de bezoldiging der Rijksambtenaren (Staatscommissie-Stork), van maart 1917 tot juli 1918

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1907 tot september 1909
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk X (Landbouw, Nijverheid en Handel) 1915 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1915 tot september 1915
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk X (Landbouw, Nijverheid en Handel) 1918 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

erevoorzitter Christelijk Sociaal Verbond "Patrimonium", van september 1927 tot 1941

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Vrouwenparochie

cursussen

  • avondlessen

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer vooral over arbeidszaken (Rijkswerklieden, sociale verzekering, arbeidscontract en belastingambtenaren)

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1909 vóór een motie-Aalberse waarin om een 10-urige werkdag werd gevraagd
  • In 1910 stemden hij en Van der Borch van Verwolde als enige antirevolutionairen tegen een motie-Duymaer van Twist, waarin werd gevraagd niet alleen de officierstraktementen maar ook de pensioenen te verhogen. Aanneming van de motie was voor minister Cool reden om ontslag te nemen.
  • Behoorde in 1914 tot de vijf leden van zijn fractie die vóór de ontwerp-Wet op de inkomstenbelasting stemden
  • In 1916 stemden hij en Oosterbaan als enige antirevolutionairen vóór een motie-Schaper waarin koppeling van een pensioenbelasting en een ouderdomspensioen werd afgewezen

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in 1891 kandidaat voor de Tweede Kamer voor de ARP en werd gesteund door de Friesche Volkspartij (Troelstra).

uit de privésfeer

  • Grootvader van de cabaretier Paul van Vliet
  • In de omgeving van Winterswijk (bij Woold) staat een uit zwerfsteen vervaardigde gedenksteen voor hem. Dit vooral vanwege zijn inzet voor verharding van de wegen rond Winterswijk.

verkiezingen

  • Werd in 1891 in het district Franeker na herstemming verslagen door F. Lieftinck (ul)
  • Werd in 1891 bij een naverkiezing in het district Schoterland na herstemming verslagen door H. Pyttersen (lib.).
  • Werd in 1894 in het district Dokkum na herstemming verslagen door E. Schaafsma (lib.).
  • Werd in 1897 in het district Weststellingwerf na herstemming verslagen door W. M. Houwing (ul). Werd in het district Almelo verslagen door H.J.A.M. Schaepman (r.k.).
  • Versloeg in 1901 in het district Doetinchem H.F. Hesseling van Suchtelen (ul)
  • Versloeg in 1905 D. Brocx (ul)
  • Versloeg in 1909 Th.H. de Meester (ul)
  • Versloeg in 1913 H.P.J. Bloemers (ul)
  • Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

Gabe de Fries (pseudoniem)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Vrouwenparochie
  • Oosternijkerk
  • Janum, tot 1871
  • Leeuwarden, van 1871 tot april 1894
  • Arnhem, van april 1894 tot 1901
  • Rotterdam, van 1901 tot 1906
  • Rijswijk (Z.H.), van 1906 tot 1918
  • Zeist, Bergweg 73, vanaf 1918
  • Soest
  • Utrecht, Da Costastraat 21, omstreeks 1923
  • 's-Gravenhage, tot december 1941

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1909

relevante buitenlandse reizen

Zuid-Afrika, vanaf december 1893

militaire dienst

  • dienstplichtige bij de zeemacht

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Over staatspensioneering" (met W.C.J. Passtoors, 1909)
  • "Hoe zit het met de kustverdediging en vlootversterking?" (1911)
  • "Een held in volle wapenrusting: A.S. Talma en zijn arbeid" (met C. Smeenk, 1916)

literatuur/documentatie

  • J. van der Molen, "Vliet, Pieter van", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel III, 218
  • Onze Afgevaardigden 1901, 1905, 1909 en 1913
  • Wie is dat? 1902

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Leeuwarden, 5 mei 1883 (echtgenote overleden 3 juli 1915)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Arnhem, 26 april 1918

echtgeno(o)t(e)/partner

G. Grimm, Grietje

2e echtgeno(o)t(e)/partner

A.C. Bosschaart, Anna Caecilia

kinderen

4 zoons en 5 dochters (uit eerste huwelijk)

vader

P. van Vliet Pzn., Pieter

geboorteplaats en/of -datum

Hallum (grietenij Ferwerderadeel), 18 april 1825

beroep vader

timmerman

moeder

M.A. Holwerda, Minke Abes

geboorteplaats en/of -datum

Hijum (grietenij Leeuwarderadeel), 6 juni 1832

broers en zusters

broers en/of zusters (zelf de oudste)