P. (Piet) Hiemstra Fzn.

P. Hiemstra
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Landbouw-woordvoerder van de SDAP in Tweede en Eerste Kamer. Groeide op in een Fries landarbeidersgezin, werd na de lagere school landbouwknecht en na zijn dienstplicht arbeider in een zuivelfabriek. Actief in de Bond van arbeiders in het landbouw- en zuivelbedrijf en later als SDAP'er in het parlement pleitbezorger van de belangen van landarbeiders. Had als bijnaam 'de Troelstra van de landarbeiders'. Was in Leeuwarden wethouder en gedeputeerde van Friesland.

SDAP, PvdA
functie(s) in de periode 1921-1946: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Pieter (Piet)

titulatuur en naam

P. Hiemstra Fzn. Pieter (Piet)

opmerkingen over de naam en/of titel

Fzn. staat voor Feddeszoon

geboorteplaats en -datum

Huins (gem. Baarderadeel), 4 augustus 1878

overlijdensplaats en -datum

Bilthoven (gem. De Bilt), 9 januari 1953

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • kok (voor metselaars bij bouw van een boerderij)
  • boerenknecht te Lions, van 1892 tot 1895 (bij veehouder Ate de Gavere)
  • boerenknecht te Wirdum, van 1895 tot 1896 (bij broer van Ate de Gavere)
  • melkknecht te Duitsland (zeven maanden)
  • boerenarbeider (na zijn diensttijd)
  • arbeider zuivelfabriek te Winsum
  • kaasmaker zuivelfabriek te Winsum, tot 1902
  • kaasmaker zuivelfabriek te Leeuwarden, vanaf 1902
  • redacteur-propagandist Bond van Zuivelfabrieksarbeiders, van mei 1905 tot 1909 (bezoldigd: f 572,- per jaar)
  • secretaris-propagandist Bond van Arbeiders in de Landbouw, Tuinbouw en de Zuivelindustrie, van 1909 tot 1912
  • voorzitter Bond van Arbeiders in de Landbouw, Tuinbouw en de Zuivelindustrie, van 1912 tot juni 1938 (bezoldigd)
  • lid gemeenteraad van Leeuwarden, van 24 december 1912 tot 14 januari 1919
  • lid Provinciale Staten van Friesland, van 1 juli 1913 tot oktober 1921 (in 1913-1919 voor het kiesdistrict Leeuwarden)
  • wethouder van Leeuwarden, van 4 september 1917 tot 14 januari 1919
  • lid Gedeputeerde Staten van Friesland, van 14 januari 1919 tot oktober 1921
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 oktober 1921 tot 8 juni 1937
  • lid Provinciale Staten van Utrecht, van 5 juli 1927 tot 1 september 1941
  • lid gemeenteraad van De Bilt, van 6 september 1927 tot 1 september 1931
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1937 tot 24 juli 1946

Partijpolitieke functies

overzicht

  • voorzitter SDAP afdeling Leeuwarden

lijsttrekkerschappen

  • lijstaanvoerder SDAP Tweede Kamerverkiezingen 1933 (in de kieskring Leeuwarden)

Nevenfuncties

  • lid bestuur Bond van Zuivelfabrieksarbeiders, tot 1904
  • voorzitter Bond van Zuivelfabrieksarbeiders, van 1904 tot mei 1905
  • redacteur bondsblad "Vereenigt U", van 1912 tot 1919
  • lid bestuur Bestuurdersbond, afdeling Leeuwarden
  • voorzitter Bestuurdersbond, afdeling Leeuwarden
  • medewerker "It Fryske Folksbled"
  • lid bestuur NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen)
  • secretaris Internationale Landarbeidersfederatie, van 1920 tot 1924
  • tweede voorzitter Internationale Landarbeiders Federatie
  • lid commissie van advies inzake ontginning van woeste gronden, vanaf maart 1927
  • secretaris Internationale Landarbeidersfederatie, vanaf 1933
  • lid Centrale Commissie als bedoeld in art. 27 der Landbouwcrisiswet 1933, van 1933 tot 1940
  • regeringsvertegenwoordiger op het arbeidsbureau te Genève

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk V (Binnenlandse Zaken en Landbouw) 1926 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Gemengde Commissie voor de Stenografie (namens de Eerste Kamer), van 21 november 1945 tot 24 juli 1946

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Huins, tot 1892
  • herhalingsonderwijs

Activiteiten

als parlementariër

  • Was landbouw-woordvoerder van de SDAP-fractie in Tweede en Eerste Kamer. Hield zich ook bezig marine-aangelegenheden.
  • Interpelleerde in 1922 minister Ruijs de Beerenbrouck over de wijziging in de steunverlening aan werkloze veenarbeiders te Emmen
  • Interpelleerde in 1926 minister Kan over de bestrijding van de werkloosheid en de toestand van de bij de van rijkswege gesubsidieerde werkverschaffing te werk gestelde arbeiders, in het bijzonder in de noordelijke provincies
  • Interpelleerde in 1929 minister Lambooy over de voorstellen van een commissie inzake opheffing van de Marinewerf te Hellevoetsluis en de reorganisatie van de werf te Willemsoord
  • Interpelleerde in 1932 minister Verschuur over de toestanden bij de van rijkswege gesubsidieerde werkverschaffingen, de werkverruiming, de regeling van de bijdragen van het Rijk in de kosten van de werklozenondersteuning door de gemeenten en de geldelijke positie van verschillende werklozenkassen

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1931 tot de minderheid van zijn fractie die vóór de protectionistische ontwerp-Tarwewet stemde

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in 1917 de eerste sociaaldemocratische bestuurder van Leeuwarden

uit de privésfeer

  • Zijn eerste echtgenote was dienstbode
  • Zijn tweede echtgenote was 22 jaar jonger dan hij

verkiezingen

  • Werd in 1937 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"de Troelstra van de landarbeiders"

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Leeuwarden
  • Utrecht, Merwedekade 200, vanaf 1921
  • Bilthoven, Bilderdijklaan 46, omstreeks 1927 tot 9 januari 1953

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 13 september 1946

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

J. Frieswijk, "Hiemstra, Pieter Feddes", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging van Nederland, deel III, 69

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Leeuwarden, 30 augustus 1902 (echtgenote overleden 30 augustus 1933)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te De Bilt, 18 juli 1934

echtgeno(o)t(e)/partner

M. de Wal, Minke

2e echtgeno(o)t(e)/partner

Ch.L. ter Brugge, Christofina Louisa

kinderen

kinderloos (beide huwelijken)

vader

F. Hiemstra Jz., Fedde Jentjes

geboorteplaats en/of -datum

Huins (grietenij Baarderadeel), 22 januari 1841

beroep vader

  • landarbeider
  • koster

moeder

G. Mollema Fz., Geertje Freerks

geboorteplaats en/of -datum

Baard (grietenij Baarderadeel), 26 mei 1843