Mr.Dr. R.H. baron de Vos van Steenwijk

R.H. baron de Vos van Steenwijk
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

VVD-senator en provinciebestuurder. Zoon van een gedeputeerde van Overijssel en telg van een oud Overijssels adelsgeslacht. Werd na griffier van de Tweede Kamer te zijn geweest in 1931 Commissaris van de Koningin in Drenthe. Voerde tijdens de bezetting passief verzet door vaak afwezig te zijn. Toen hij te lang onvindbaar was, werd hij ontslagen. Na zijn pensionering in 1951 Eerste Kamerlid voor de VVD. Hield zich in de Senaat met uiteenlopende zaken bezig, maar was in het bijzonder deskundig op het gebied van verkeer en waterstaat. Prettige causeur, die zijn redevoeringen lardeerde met geestige beelden en anekdotes. Zijn broer was eveneens Commissaris van de Koningin.

VVD
functie(s) in de periode 1920-1963: lid Eerste Kamer, Commissaris van de Koning(in), Griffier Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Reint Hendrik

titulatuur en naam

Mr.Dr. R.H. baron de Vos van Steenwijk Reint Hendrik

geboorteplaats en -datum

Zwolle, 8 november 1885

overlijdensplaats en -datum

Zwolle, 13 juni 1964

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

partij(en)

  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", tot 14 maart 1946 (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")
  • PvdV (Partij van de Vrijheid), van 14 maart 1946 tot 24 januari 1948
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 24 januari 1948

Hoofdfuncties/beroepen

  • ambtenaar (respectievelijk adjunct-commies, commies en vanaf 1916 hoofdcommies), Provinciale Griffie te Haarlem, van 1911 tot 1918
  • commies-griffier Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1918 tot 2 juli 1920
  • griffier Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 2 juli 1920 tot 1 november 1931
  • Commissaris van de Koningin in Drenthe, van 1 november 1931 tot 22 mei 1943 (benoemd bij K.B. van 18 oktober 1931; ontslagen door de Duitsers)
  • Commissaris van de Koningin in Drenthe, van 6 mei 1945 tot 16 juli 1951
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1951 tot 5 juni 1963

Partijpolitieke functies

overzicht

  • vicefractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 december 1958 tot 5 juni 1963

Nevenfuncties

  • secretaris Staatscommissie voor de Waterstaatswetgeving, van 1913 tot 1919
  • lid hoofdstembureau kieskring Haarlem, 1918
  • lid Staatscommissie voor de Waterstaatswetgeving, van 1919 tot 1950
  • voorzitter College van Regenten, Rijkswerkinrichting voor mannen te Veenhuizen, vanaf 16 juli 1932 (nog in 1938)
  • lid bestuur "Het Nederlandsch Wegencongres", tot december 1936
  • lid College van Curatoren, Rijksuniversiteit Groningen, van 1 november 1932 tot 1951
  • voorzitter Stichting "Het Drentsch Landschap", vanaf juli 1934
  • lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-De Wilde), van 24 januari 1936 tot 8 juni 1936
  • lid Raad van Toezicht Vereeniging voor Luchtbescherming, vanaf januari 1937
  • voorzitter Nederlandsche Turfcentrale te Assen, omstreeks 1938 en nog in 1942
  • commissaris Maatschappij van Weldadigheid, omstreeks 1938
  • lid (voorlopig) bestuur Nederlandsche Vereeniging tot beoefening van het administratief recht, vanaf maart 1939
  • lid bestuur Vereeniging tot behoud van Natuurmonumenten, omstreeks 1941
  • lid Zuiderzeeraad, van 1 maart 1949 tot 1 september 1961
  • voorzitter Staatscommissie voor de Waterstaatswetgeving, vanaf 1950 (nog in 1958)
  • lid en voorzitter Raad voor de Waterstaat, van 1 januari 1952 tot 13 juni 1964
  • voorzitter werkcomité standbeeld van Ir.Lely op de Afsluitdijk, 1953
  • voorzitter Commissie onderzoek eventuele verandering in het financieel bestel van het Waterschapswezen, omstreeks 1958
  • voorzitter Commissie Veiligheid Wegverkeer, omstreeks 1958
  • ondervoorzitter Zuiderzeeraad, van 1 september 1961 tot 5 juni 1963
  • lid Raad van Commissarissen Friesch-Groningsche Hypotheekbank N.V., omstreeks februari 1960 tot 1 mei 1964
  • lid Raad van Commissarissen V.A.M. (Vuil Afvoer Maatschappij) te Wijster, omstreeks 1962
  • lid Raad van Commissarissen ontginningsmaatschappij "De drie provinciën", omstreeks 1962

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de ontwerp-Deltawet (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van november 1957 tot mei 1958
  • voorzitter vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 5 november 1957 tot 20 september 1960
  • voorzitter commissie van voorbereiding voor de begroting van Verkeer en Waterstaat 1958 (Eerste Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1961 tot mei 1962

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

erevoorzitter Drents Genootschap

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Stedelijk Gymnasium te Zwolle, van 1898 tot juni 1904

academische studie

  • rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Leiden, van 21 september 1904 tot 9 december 1909
  • staatswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, tot 29 februari 1912

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Eerste Kamer onder meer bezig met justitie, binnenlandse zaken, verkeer en waterstaat, volkshuisvesting, sociale zaken, maatschappelijk werk en defensie
  • Was in 1953 woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van de ontwerp-Zondagswet
  • Interpelleerde op 4 juni 1958 minister Samkalden over uit Indonesië afkomstige personen, die als verstekelingen hadden gepoogd toegang te krijgen tot Nederland, en die waren teruggezonden

opvallend stemgedrag

  • In 1952 stemden hij en Louwes als enigen van hun fractie tegen het voorstel in eerste lezing tot wijziging van de grondwettelijke bepalingen over buitenlandse betrekkingen
  • In 1953 stemden hij en Molenaar als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Zondagswet
  • Behoorde in 1958 met Molenaar, Van Riel en De Wilde tot de leden van de VVD-fractie die tegen de ontwerp-Pachtwet stemden
  • Stemde in 1962 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel tot voorlopige indeling van de Noordoostpolder bij Overijssel
  • In 1962 stemden hij en Baas als enigen van hun fractie vóór de ontwerp-Wet premie kerkenbouw

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in 1947 actief in het Comité-Oud waarin voormalig vrijzinnig-democraten oprichting van een nieuwe liberale voorbereidden
  • Zette zich als Commissaris der Koningin in voor stroomlijning van het waterschapsbestel in de provincies, onder andere door fusies van de vele kleine waterschappen. Bevorderde - samen met onder anderen burgemeester Gaarlandt van Emmen - de industrievestiging in zijn provincie. Maakte zich verder sterk voor verbetering van de infrastructuur en bevordering van het toerisme.
  • Leidde in 1950 de fusie van drie Drentse ontginningsmaatschappijen

uit de privésfeer

  • Hielp tijdens de bezetting bij de huisvesting van geallieerde piloten en verleende ook enkele keren onderdak aan gestrande parachutisten
  • Zijn vader was lid van Gedeputeerde staten van Overijssel
  • Zijn grootvader van vaderskant was lid van Provinciale Staten van Overijssel

anekdotes en citaten

  • Hij bepleitte - maar niet namens zijn fractie - voor meisjesstudenten de verplichting om enige tijd in een gezin te werken als huishoudelijke hulp.

verkiezingen

  • Werd in 1951, 1952, 1956 en 1960 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, tot 1932
  • Assen, Kloosterstraat 1, omstreeks 1932 (nog in 1938)
  • De Wijk, Huize 'Voorwijk', omstreeks 1951 (nog in 1963)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1922
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 2 juli 1951

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Stemplicht" (dissertatie, 1912)

literatuur/documentatie

  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • K.H. Lambers, "Bij het afscheid van Mr.Dr. R.H. baron de Vos van Steenwijk als Commissaris der Koningin in Drenthe", in: Nieuwe Drentse Volksalmanak, 69 (1952), 7
  • K. Kuiken, "Verstandige eenvoud. De familie De Vos van Steenwijk (1850-2000), in: Jaarboek Centraal Bureau voor de Genealogie, 61 (2007), 171
  • Wie is dat? 1948, 1956
  • "Mr.dr. R.H. baron de Vos van Steenwijk. Humor en vasthoudendheid", Algemeen Handelsblad, 15 juni 1964

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Zwolle, 21 mei 1912

echtgeno(o)t(e)/partner

J.M. van Roijen, Josina Margaretha

kinderen

2 dochters en 1 zoon

vader

Mr. C. baron de Vos van Steenwijk, Carel

geboorteplaats en/of -datum

De Wijk, 20 mei 1852

moeder

J.A.E. van Nes van Meerkerk, Johanna Aleida Engelina

geboorteplaats en/of -datum

Zwolle, 11 december 1856

beroep grootvader (vaderskant)

landeigenaar

familierelaties