Mr.Dr. J.A.M. van Buuren

J.A.M. van Buuren
bron: Het Leven/Spaarnestad/HGvN

Topambtenaar in Nederlands-Indië, die als partijloze ingenieur minister van Waterstaat werd in het vierde kabinet-Colijn. In Nederlands-Indië een voortvarend bezuiniger, die met veel energie leiding gaf aan het departement van Verkeer en Waterstaat. Gold als minister als één van de zwakste schakels in het kabinet en werd in het opvolgende vijfde kabinet-Colijn, dat grotendeels uit technocraten bestond, niet gehandhaafd. Had in 1938 wel de Electriciteitswet tot stand gebracht.

partijloze liberaal
functie(s) in de periode 1937-1939: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johannes Antonius Marie

titulatuur en naam

Mr.Dr. J.A.M. van Buuren Johannes Antonius Marie

geboorteplaats en -datum

Schiedam, 8 augustus 1884

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 26 april 1970

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek (niet belijdend)

Partij/stroming

partij(en)

partijloos

Hoofdfuncties/beroepen

  • ingenieur Waterstaat en 's Lands Burgerlijke Openbare Werken te Nederlands-Indië, vanaf 1905
  • plaatsvervangend hoofd afdeling havenwezen (rang: hoofdingenieur), departement van Burgerlijke Openbare Werken te Buitenzorg (Ned.-Indië), tot 1 september 1926
  • hoofd afdeling havenwezen, departement van Burgerlijke Openbare Werken te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1 september 1926 tot 3 mei 1930
  • directeur departement van Burgerlijke Openbare Werken te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 3 mei 1930 tot 1 januari 1934 (benoemd in januari 1930)
  • directeur departement van Verkeer en Waterstaat te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1 januari 1934 tot juni 1937 (vanaf augustus 1934 tevens belast met het mijnwezen)
  • verlof in Nederland, 1937
  • minister van Waterstaat, van 24 juni 1937 tot 25 juli 1939
  • ambteloos, vanaf 1939

Nevenfuncties

adviseur Centraal Bureau Defensieschade, omstreeks 1946

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool te 's-Hertogenbosch, van 1896 tot 1901
  • staatsexamen, 1920

academische studie

  • civiele techniek, Polytechnische School (vanaf 1905 Technische Hogeschool) te Delft, van 1901 tot juni 1905 (diploma civiel ingenieur)
  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, van 29 november 1920 tot 17 februari 1922

promotie

  • technische wetenschappen, Technische Hogeschool te Delft, 30 september 1929

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Zijn voornemen om Schiphol tot (centrale) nationale vlieghaven te maken stuitte in 1938 op verzet in de Tweede Kamer, die een daartegen gerichte motie-Van der Waerden aannam. Ook Rotterdam wilde een vliegveld (bij Overschie).
  • Benoemde in maart 1938 de sociaaldemocraat prof.dr. J. Goudriaan, onderdirecteur van Philips, tot president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen
  • Kreeg in de Eerste Kamer veel kritiek op zijn beleid ten aanzien van het bestrijden van zgn. wilde bussen. Een door hem in december 1938 verdedigd noodwetje werd ondanks die kritiek met 19 tegen 14 stemmen aangenomen. Regeringsfractie CHU stemde met uitzondering van één lid, samen met SDAP (met uitzondering van twee leden) en NSB en VDB, tegen.
  • Diende in 1938 de ontwerp-Wet Autovervoer Personen in. De wet werd door minister Albarda in het Staatsblad gebracht.

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1938 de Electriciteitswet tot stand, die bepaalde dat elektriciteitslevering zoveel mogelijk door Nederlandse bedrijven diende te geschieden. Voor levering van stroom vanuit het buitenland was in het vervolg een vergunning nodig. Het wetsvoorstel was in 1936 ingediend door minister Van Lidth de Jeude.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Bezuinigde als hoofd van het Indische departement van Verkeer en Waterstaat sterk op het elektriciteitswezen, de mijnbouw en het spoorbedrijf. Hij trok tevens de B-schaal van het Bezoldigingsbesluit in, waardoor vooral de Indo-Europese ambtenaren werden getroffen.
  • De katholieken maakten na de formatie bezwaar tegen zijn benoeming toen bleek dat hij gehuwd was geweest met een tweemaal gescheiden vrouw. Ze moesten er in berusten dat zijn ministerschap niet kon worden teruggedraaid.
  • Keerde in juli 1939 niet terug als minister in het vijfde kabinet-Colijn, omdat hij (met Slotemaker de Bruïne) als een zwakke bewindspersoon werd gezien. De liberaal Van Lidth de Jeude drong als ministerskandidaat aan op zijn vertrek en volgde hem op.

woonplaats(en)/adres(sen)

's-Gravenhage, J. de Wittlaan 10, omstreeks 1938 (nog in 1955)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1932
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 30 augustus 1939

buitenlandse onderscheidingen

diverse buitenlandse onderscheidingen

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Rotary

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Beschouwingen over de economie en het beheer van zeehavens" (dissertatie, 1929)

literatuur/documentatie

  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • Wie is dat? 1938, 1956

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Amsterdam, 31 maart 1916 (echtgenote overleden 22 april 1961)

echtgeno(o)t(e)/partner

H.M. Severijn, Helena Maria (eerder gehuwd met F.C. Nienaber en daarna met J. Lamsvelt)

kinderen

kinderen

vader

W.B. van Buuren, Wilhelmus Bonaventura

geboorteplaats en/of -datum

Bodegraven, 14 juli 1856

beroep vader

graanfactor

moeder

D.H. Wolff, Dina Helena

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, 2 augustus 1857

broers en zusters

1 zus en 1 broer (zelf het middelste kind)