Mr. Th.J.A.M. (Theo) van Lier

Th.J.A.M. van Lier

Katholieke PvdA-politicus, doorbraak-socialist. Geboren in Heerlen, maar als zoon van een ambtenaar van Sociale Zaken opgegroeid in Den Haag. Werkte bij Gewestelijke Arbeidsbureaus en was daarvan in onder meer Dordrecht en Nijmegen directeur. In de oorlog een moedig verzetsstrijder, die onder andere betrokken was bij spionage-activiteiten. Belandde daardoor in gevangenschap. Was als Tweede Kamerlid een gerespecteerd specialist op het gebied van de sociale zekerheid en lange tijd fractiesecretaris. Werd in 1973 op het laatste moment geen minister (van Defensie) en stapte toen over naar de Raad van State. Onderscheiden met de Militaire Willemsorde.

PvdA
functie(s) in de periode 1952-1986: lid Tweede Kamer, lid Raad van State

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Theo Johan Antoine Marie (Theo)

titulatuur en naam

Mr. Th.J.A.M. van Lier Theo Johan Antoine Marie (Theo)

geboorteplaats en -datum

Heerlen, 11 mei 1916

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 6 juni 1992

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • plaatsvervangend directeur GAB (Gewestelijk Arbeidsbureau) te Nijmegen, van 1 april 1941 tot 15 december 1944
  • directeur GAB (Gewestelijk Arbeidsbureau) te Apeldoorn, van 1 juli 1945 tot 1 januari 1946
  • directeur GAB (Gewestelijk Arbeidsbureau) te Dordrecht, van 1 januari 1946 tot 1 januari 1947
  • directeur GAB (Gewestelijk Arbeidsbureau) te Nijmegen, van 1 januari 1947 tot 15 juli 1952 (daarna op non-actief)
  • territoriaal officier der sociale dienst te West-Java en Noord-Sumatra, van 1949 tot 1950
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1952 tot 1 september 1973
  • lid Raad van State, van 1 september 1973 tot 1 juni 1986 (benoemd bij K.B. van 6 augustus 1973)

gevangenschap/internering

gevangenschap in Duitsland, van 1944 tot 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

  • vicevoorzitter KWG (Katholieke Werkgemeenschap in de PvdA), van 1948 tot 1956
  • voorzitter redactie tijdschrift "Socialisme en Democratie", vanaf 1951
  • tweede fractiesecretaris PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1954 tot 2 juli 1959
  • fractiesecretaris PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 2 juli 1959 tot 1 september 1973
  • voorzitter PvdA gewest 's-Gravenhage, van 1964 tot 1971
  • lid redactie "Opening naar Links", kwartaalblad van de Katholieke Werkgemeenschap in de PvdA, vanaf april 1965
  • lid redactie "Socialisme & Democratie", omstreeks 1970
  • voorzitter PvdA-werkgroep bejaardenbeleid, van september 1970 tot januari 1971

Nevenfuncties

  • lid SVr (Sociale Verzekeringsraad), van 1963 tot 1973
  • voorzitter FOVIN (Stichting Federatie van Organisaties van Ontheemden en Vluchtelingen in Nederland), van 1967 tot 1987
  • voorzitter Raad van Advies en Toezicht op het Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf, van 1969 tot 1973
  • lid Koninkrijkscommissie inzake de staatkundige verhoudingen tussen Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen, vanaf 12 januari 1972
  • voorzitter Nederlandse Federatie voor Bejaardenbeleid, van 1973 tot 1978
  • lid Commissie voor Overleg met de Overheid, Katholieke kerk, van 1973 tot 1983
  • voorzitter Comité opvang en begeleiding vluchtelingen uit Chili, van 1973 tot 1977
  • hoofd geheime Nederlandse stay-behind-organisatie, van 1974 tot 1988
  • internationaal waarnemer bij de verkiezingen in Zuid-Rhodesië, van 19 februari 1980 tot 2 maart 1980
  • voorzitter Comité Nationale Viering Bevrijdingsdag, van januari 1980 tot 1986
  • voorzitter begeleidingscommissie SCP (Sociaal en Cultureel Planbureau), tot 1983
  • voorzitter Raad van Toezicht Stichting Vluchtelingen, omstreeks 1986 tot december 1991
  • voorzitter Raad van Toezicht op het Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf, van 1986 tot 1988
  • lid Stichting Herdenkingsmonument 1940-1945 te 's-Gravenhage, 1987

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 8 juli 1954 tot 21 december 1956
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp inzake onderlinge aanpassing sociale verzekeringswetten en belastingwetten (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 29 april 1965 tot 30 juni 1965
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Sociale Zaken en Volksgezondheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 september 1965 tot 19 juni 1973
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp verplichte beperkte volksverzekering tegen ziekte (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 1966 tot 22 maart 1967
  • voorzitter vaste commissie voor de betrekkingen met Suriname en de Nederlandse Antillen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 22 september 1970 tot 19 juni 1973
  • lid Gemengde Commissie voor de Stenografische Dienst (namens de Tweede Kamer), van 19 december 1972 tot 1 september 1973
  • lid afdeling Landbouw en Visserij (Raad van State)
  • voorzitter afdeling Sociale Zaken (en Werkgelegenheid) (Raad van State)
  • lid afdeling Volksgezondheid en Milieuhygiëne (Raad van State)
  • lid afdeling geschillen van bestuur (Raad van State)

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a, R.K. "Aloysius College" te 's-Gravenhage, van 1928 tot 1934

academische studie

  • Nederlands recht, Rijksuniversiteit Leiden, van 1934 tot 13 mei 1938

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie op het gebied van sociale zekerheid en inkomensbeleid, en later tevens voor Koninkrijksaangelegenheden
  • Was in 1956 eerste woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van de ontwerp-Wet algemene ouderdomsverzekering
  • Was in 1963 woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van de nota betreffende de zaak-Van der Putten
  • Was in 1965 woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel tot invoering van de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
  • Interpelleerde op 11 december 1969 minister Roolvink over een advies van de SER over verhoging van de AOW en de AWW
  • Was in 1969 woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van de Wet op de loonvorming
  • Interpelleerde op 25 juni 1970 minister Roolvink over de verhoging van het wettelijk minimumloon per 1 juli 1970
  • Interpelleerde op 19 november 1970 minister Roolvink over een tegemoetkoming aan trekkers van sociale uitkeringen
  • Behoorde in 1971 tot de dertien leden van zijn fractie die vóór het wetsvoorstel Verlenging (en beëindiging) Wet premiekerkenbouw stemden
  • Leidde in augustus 1971 een parlementaire delegatie naar Suriname. Bij Surinaamse politici werd er sterker dan voorheen op aangedrongen dat Suriname zich zou gaan richten op zelfstandigheid.
  • Diende in 1972 samen met zijn fractiegenoot Dick Dolman een initiatiefwetsvoorstel in over de heffing van belasting van degenen die alleen van een uitkering ingevolge de AWW leven. Dit wetsvoorstel werd door de Tweede Kamer verworpen. (12.099)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was afkomstig uit de Christofoor-groep
  • Was in april 1971 in het alternatieve kabinet-Den Uyl/Van Mierlo/Aarden minister van Sociale Zaken
  • Was in 1973 kandidaat-minister van Defensie, maar Burger gaf de voorkeur aan Vredeling

uit de privésfeer

  • Was actief in het verzet. Kreeg eind 1943 de leiding van de spionage- en inlichtingengroep "Albrecht", die contacten onderhield met Londen
  • Werd in april 1944 na een mislukte poging om vanuit Zeeland naar Engeland over te steken door de Duitsers gevangen genomen en tot levenslang veroordeeld
  • Kreeg in 1950 de Militaire Willemsorde vanwege zijn bijdrage aan acties tijdens de Bezetting
  • Zijn broer Fred was wethouder van 's-Gravenhage (1974-1982) en burgemeester van Vlaardingen (1982-1992)

niet-aanvaarde politieke functies

  • lid Eerste Kamer, augustus 1951 (vacature-Cramer)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, Ruychrocklaan 158, omstreeks 1952
  • 's-Gravenhage, Sportlaan 273, omstreeks 1956 tot 1992

ridderorden

  • Ridder vierde klasse, Militaire Willemsorde, januari 1950
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1962
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1980

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Vereniging voor Arbeidsrecht
  • lid Thijmgenootschap
  • lid Sint Adelbertsvereniging

hobby's

  • moderne literatuur
  • fotografie
  • luisteren naar muziek (klassiek en folklore)
  • zwemmen en wandelen

militaire dienst

  • dienstplichtig militair (kornet) bij de kustartillerie, van 1938 tot 1940
  • vaandrig, omstreeks 1949

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De sociale boodschap der Pauselijke encyclieken" (1949)
  • "Op weg naar de verzorgingsstaat (1950-1960)", in: J. Bank en S. Temming, "Van brede visie tot smalle marge. Acht prominenten over de SDAP en de PvdA" (1981)
  • "'Regeren zonder socialisten valt mee'. De Tweede-Kamerfractie van de Partij van de Arbeid tussen Drees en Nieuw Links (1959-1966)", in: J.Th.J. van den Berg e.a. (red.), "Tussen Nieuwspoort en Binnenhof" (1989)

literatuur/documentatie

  • A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 93-94
  • "Th.J.A.M. van Lier, 1916-1992; Doorbraak-katholiek", NRC Handelsblad, 9 juni 1992
  • N.G. Barendregt, "In memoriam Theo van Lier", in Socialisme en Democratie, augustus 1992
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)

archivalia

archief-Th.J.A.M. van Lier, IISG

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Nijmegen, 16 augustus 1951

echtgeno(o)t(e)/partner

P.F.M. Sanders, Petronella Francisca Maria

kinderen

3 zoons en 2 dochters

vader

Th. van Lier, Theodorus

geboorteplaats en/of -datum

Millingen (Gld.), 29 januari 1886

beroep vader

referendaris op het ministerie van Sociale Zaken (sinds 1 november 1920)

moeder

M.J. Moris, Maria Josephina

geboorteplaats en/of -datum

Antwerpen, 22 juni 1889

broers en zusters

3 broers

beroep grootvader (vaderskant)

  • handelaar
  • verzekeringsagent
  • caféhouder

beroep grootvader (moederskant)

binnenvaartreder te Antwerpen