Mr. S.A. Vening Meinesz

S.A. Vening Meinesz
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Liberaal bestuurder en politicus. Voormalige hoofdredacteur van het Algemeen Handelsblad, die burgemeester van Rotterdam en van Amsterdam en Kamerlid was. Werd in 1869 wethouder van financiën in de hoofdstad, maar moest aftreden toen hij met de dochter van burgemeester Den Tex trouwde. Voerde als burgemeester in beide steden met vaste hand het bewind. Aanhanger van de conservatief liberale stroming, die in de Kamers over uiteenlopende zaken sprak.

liberaal, oud- of vrije liberalen
functie(s) in de periode 1875-1909: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, burgemeester van Amsterdam, burgemeester van Rotterdam

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Sjoerd Anne

titulatuur en naam

Mr. S.A. Vening Meinesz Sjoerd Anne

opmerkingen over de naam en/of titel

Kreeg in 1892 formeel toestemming 'Vening' aan zijn achternaam 'Meinesz' toe te voegen

geboorteplaats en -datum

Harlingen, 20 februari 1833

overlijdensplaats en -datum

Leusden, 26 december 1909

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

(oud-)liberaal

Hoofdfuncties/beroepen

  • redacteur "Algemeen Handelsblad" te Amsterdam, van 1856 tot 1860
  • hoofdredacteur "Algemeen Handelsblad" te Amsterdam, van 1860 tot 1866
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 18 januari 1866 tot 7 september 1875
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 7 juli 1868 tot juli 1874 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
  • wethouder (van financiën) van Amsterdam, van 7 september 1869 tot januari 1872
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1875 tot 21 januari 1881 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
  • burgemeester van Rotterdam, van 15 februari 1881 tot 15 oktober 1891 (benoemd bij K.B. van 25 december 1880)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 29 december 1884 tot 17 augustus 1887 (voor Zuid-Holland)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor Zuid-Holland)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 juli 1888 tot 23 juli 1904 (voor Zuid-Holland)
  • burgemeester van Amsterdam, van 15 oktober 1891 tot 1 april 1901 (benoemd bij K.B. van 17 september 1891)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1904 tot 26 december 1909 (voor Noord-Holland)

Nevenfuncties

  • tweede luitenant der dienstdoende schutterij te Amsterdam, van 1 april 1859 tot 1 oktober 1863
  • lid Raad van Commissarissen Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, omstreeks 1888 en nog in 1908
  • lid bestuur Vereeniging "Rembrandt", tot behoud in Nederland van kunstschatten
  • lid hoofdbestuur Vereeniging onder de zinspreuk "Moed, Trouw en Beleid"
  • voorzitter hoofdcommissie Nationaal Geschenk huwelijk koningin Wilhelmina, 1901

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1885 tot december 1885
  • lid Gemengde Commissie voor de Stenographie (namens de Eerste Kamer), van 20 september 1887 tot 26 december 1909
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1888 tot april 1889
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juli 1890 tot september 1890
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van augustus 1893 tot september 1893
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1898 tot april 1899
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van april 1901 tot september 1901
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van april 1902 tot september 1902
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1902 tot september 1903
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1904 tot december 1904

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

  • erevoorzitter Amsterdamsche Universiteitsvereeniging
  • erevoorzitter Nederlandsche Heidemaatschappij, afdeling Amsterdam
  • erevoorzitter Maatschappij "Apollo"

Opleiding

academische studie

  • rechten, Atheneum Illustre te Amsterdam
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 22 januari 1852 tot 18 juni 1856

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in Tweede en Eerste Kamer onder meer over justitiële onderwerpen, financiën, koloniën, binnenlandse zaken en spoorwegen

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1889 tot de minderheid van 16 liberalen die vóór de wijziging van de Lager-onderwijswet van het kabinet-Mackay stemde

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Moest in januari 1872 in verband met zijn huwelijk met de dochter van burgemeester Den Tex aftreden als wethouder
  • Werd in 1888 pas op 16 juli 1888 als Eerste Kamerlid geïnstalleerd
  • Nam in 1901 ontslag als burgemeester van Amsterdam vanwege onvoldoende steun van de minister van Binnenlandse Zaken voor zijn politiebeleid

uit de privésfeer

  • Zijn moeder overleed vier dagen na zijn geboorte
  • Zijn ouders waren neef en nicht van elkaar
  • Zijn oom Anne Jelles Meinesz was burgemeester van Sloten en van Schoterland

verkiezingen

  • Werd in 1875 en 1879 bij de periodieke verkiezingen in het district Amsterdam in de eerste stemmingsronde gekozen
  • Werd in 1884 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 45 van de 74 stemmen gekozen. Op W.C.M. Begram (cons.) werden 17 stemmen uitgebracht.
  • Versloeg in 1887 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 47 tegen 22 stemmen O. baron van Wassenaer van Catwijck (arp)
  • Versloeg in 1888 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 48 tegen 22 stemmen L.G.C. van der Kun (r.k.)
  • Werd in 1890 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 47 van de 78 stemmen herkozen
  • Werd in 1899 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 42 van de 70 stemmen herkozen
  • Werd in 1904 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 46 tegen 34 stemmen verslagen door H. Waller (arp). Werd in Provinciale Staten van Noord-Holland met 47 van de 69 stemmen gekozen.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam, Leidsestraat, vanaf 1841
  • Leusden, "De Heiligenberg" (buitenhuis)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 8 december 1887
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1898

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid kiesvereniging "Grondwet"
  • lid kiesvereniging "Burgerpligt"
  • lid sociëteit "Doctrina"
  • lid sociëteit "De Groote Club"
  • lid genootschap "Felix Meritis"

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Geschiedenis der staatsregtelijke bepalingen betrekkelijk de vervaardiging van wetten en algemeene beginselen die hierbij behooren te gelden" (dissertatie, 1856)
  • artikel in "De Gids" over belastingen (1875)

literatuur/documentatie

  • Lavater jr., "Politieke Photografien van de aftredende leden der Tweede Kamer" (1879)
  • J.J. Tavernaat, "In memoriam burgemeester Meinesz", Rotterdam's Jaarboekje, 1911, 1
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel II, 894
  • P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"
  • H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
  • Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905, 1909

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Amsterdam, 18 april 1872

echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. C.A.C. den Tex, Cornelia Anna Clasina

vader

H. Meinesz, Hendrik

geboorteplaats en/of -datum

Balk (grietenij Gaasterland), 4 december 1801

beroep vader

belastingambtenaar (rijksontvanger te Bergum en Amsterdam en controleur der belastingen)

moeder

Sj. Vening, Sjoerdje

geboorteplaats en/of -datum

Balk (grietenij Gaasterland), 11 augustus 1806

stiefmoeder

A. van den Bergh, Alida

beroep grootvader (vaderskant)

belastingambtenaar

familierelaties