CHU, PvdA
functie(s) in de periode 1945-1946: lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Paulus (Paul)
titulatuur en naam
Mr. P. Scholten Paulus (Paul)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 26 augustus 1875
overlijdensplaats en -datum
aan boord van m.s. Delftdijk, op weg naar Canada, 1 mei 1946
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
- CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 1945
- PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur te Amsterdam, van 1899 tot september 1907
- rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te Amsterdam, van 1 augustus 1903 tot 1 augustus 1915
- tijdelijk lector burgerlijk recht en rechtsvordering, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1 oktober 1906 tot 16 september 1907
- hoogleraar Romeins recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 16 september 1907 tot 7 september 1910 (benoemd 26 juni 1907)
- hoogleraar Romeins recht, burgerlijk recht en burgerlijke rechtsvordering, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 7 september 1910 tot 26 januari 1921 (vanaf 1914 tevens oud-vaderlands recht en encyclopaedie der rechtsgeleerdheid)
- raadsheer-plaatsvervanger Gerechtshof te Amsterdam, van 1 augustus 1915 tot 1 juli 1935
- hoogleraar burgerlijk recht en burgerlijke rechtsvordering, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 26 januari 1921 tot 1 september 1927
- hoogleraar burgerlijk recht en wijsbegeerte van het recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1 september 1927 tot 1 april 1942 (ontslagen door de Duitsers)
- rector magnificus Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van september 1932 tot september 1933
- hoogleraar burgerlijk recht en wijsbegeerte van het recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 7 mei 1945 tot 12 september 1945
- voorzitter Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot 16 november 1945
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 december 1945 tot 1 mei 1946
gevangenschap/internering
- gedwongen verblijf te Valkenburg (Lb.), vanaf 17 februari 1942
- gedwongen verblijf te Hulshorst, van 1942 tot 1944
Nevenfuncties
- lid bestuur Nederlandsch Bijbelgenootschap
- redacteur Weekblad voor Privaatrecht, Notaris-ambt en Registratie (WPNR), van 1907 tot 1930
- medewerker "Rechtsgeleerd Magazijn"
- annotator Nederlandse Jurisprudentie, van 1926 tot 1942
- lid Staatscommissie uitgifte landbouwgronden in de nieuwe Zuiderzeepolders (Staatscommissie-Vissering), van december 1926 tot mei 1930
- lid Onderwijsraad, van 1 april 1927 tot 1 augustus 1935
- secretaris afdeling letterkunde, KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), van 1930 tot 1942
- lid Staatscommissie voor onderzoek van het probleem van de revolutionaire volksvertegenwoordigers (Staatscommissie-Koolen), van 12 februari 1934 tot 16 juni 1934
- voorzitter Amsterdamse Studentenvereniging (20 jaar)
- redacteur en medewerker tijdschriften "Onze Eeuw", "Synthese", "De Schakel", "het Algemeen Weekblad voor Christendom en Cultuur" en "Woord en Wereld"
- voorzitter werkgroep 'Kerk en Overheid', Commissie Kerkelijk Overleg, vanaf augustus 1940 (uitvaardigen van richtlijnen over de houding van de Hervormde Kerk jegens maatregelen van de bezetter)
- voorzitter Reorganisatie-Commissie Nederlandse Hervormde Kerk, vanaf 1940
Opleiding
primair onderwijs
- lagere school te Amsterdam
voortgezet onderwijs
- Barlaeus Gymnasium te Amsterdam
academische studie
- rechtswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1893 tot 25 mei 1899 (cum laude)
Activiteiten
als parlementariër
- Heeft nooit het woord gevoerd in de Eerste Kamer
Wetenswaardigheden
uit de privésfeer
- Organiseerde de Rechtshogeschool te Batavia in 1924
- Vanaf 1941 leider van de Groep-Scholten ('Pauliden'), een groep jongeren uit politieke partijen, die onder zijn leiding spraken over de naoorlogse politiek. Deelnemers waren o.a. Schermerhorn, Wiardi Beckman en C. Patijn.
- Was in oktober 1940 initiator van het zenden van een adres aan de rijkscommissaris waarin werd gevraagd af te zien van discriminerende maatregelen tegen Joodse ambtenaren
- Initiatiefnemer voor een informeel overlegorgaan van universiteiten en hogescholen tijdens de Bezetting
woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Zeestraat 98, omstreeks 1945 tot 1946
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Letterkundige Gymnasiasten Vereniging "Disciplina Vitae Scipio"
- lid dispuut "V.O.N.D.E.L."
- ad-abctis lustrumsenaat, Amsterdamsche Studenten Corps, van 1896 tot 1897
- lid KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), vanaf 1922
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Schadevergoeding buiten overeenkomst en onrechtmatige daad" (dissertatie, 1899)
- "De causaliteitsvraag in het leerstuk der schadevergoeding buiten contract", in: "Rechtsgeleerd Magazijn", 1902
- "De waarde van het Romeinsche recht" (oratie, 1907)
- "Den Vaderlant ghetrouwe" (uitgegeven onuitgesproken redevoeringen van hem, B.M. Telders en H.B. Wiardi Beckman, 1940)
- verschillende juridische werken en artikelen (zie bibliografieën van R.J. Polak, in: "Paul Scholten etc. (1946))
literatuur/documentatie
- H. Oostenbrink Evers, "Scholten, Paulus", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 4, 387
- W.M. Peletier, "Scholten, Paulus (1875-1946)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 536
- Timo Slootweg (samensteller), "Paul Scholten, Dorsten naar gerechtigheid" (heruitgave van belangrijkste delen van zijn geschriften, 2010)
- R. Chorus, "Om recht en gerechtigheid. Paul Scholten (1875-1946): een biografie" (2022)
- Ned. Patriciaat, 1962
Biografisch Woordenboek(en)
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- biografie opgenomen in het Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme
archivalia
archief-Scholten, archief Nederlandse Hervormde Kerk en bij familie
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Arnhem, 23 april 1903
echtgeno(o)t(e)/partner
G. Fockema, Grietje
kinderen
2 zoons en 1 dochter
vader
G. Scholten, Gerbert
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 26 maart 1849
beroep vader
makelaar (firma "Mijnssen en Scholten")
moeder
C.E. Ledeboer, Catharina Elisabeth
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 26 juni 1850
beroep grootvader (vaderskant)
steen- en houtskolenhandelaar te Amsterdam
familierelaties