Mr. M.W. baron du Tour van Bellinchave

M.W. baron du Tour van Bellinchave
bron: Haagse Beeldbank

Conservatieve Haagse politicus van Friese afkomst, die in de Hofstad gemeenteraadslid en wethouder was. Typische laatnegentiende-eeuwse regent met diverse functies in de financiële wereld, de hofhouding en op maatschappelijk gebied. Als minister van Justitie in het kabinet-Heemskerk voerde hij het nieuwe Wetboek van Strafrecht in en bracht hij de Beginselenwet gevangeniswezen tot stand.

conservatief
functie(s) in de periode 1883-1888: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Marc Willem

titulatuur en naam

Mr. M.W. baron du Tour van Bellinchave Marc Willem

geboorteplaats en -datum

Leeuwarden, 29 juli 1835

overlijdensplaats en -datum

Gorssel, 26 juli 1908

levensbeschouwing

Waals Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

conservatief

Hoofdfuncties/beroepen

  • landeigenaar
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 26 juni 1866 tot 2 september 1879
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 18 februari 1873 tot april 1883 (voor het kiesdistrict 's-Gravenhage)
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 18 mei 1880 tot 23 april 1883
  • wethouder (van onderwijs) van 's-Gravenhage, van 4 september 1880 tot 23 april 1883
  • opperceremoniemeester van de Koning, van 8 januari 1883 tot 23 april 1883
  • minister van Justitie, van 23 april 1883 tot 21 april 1888
  • minister van Buitenlandse Zaken ad interim, van 10 augustus 1885 tot 14 september 1885 (tijdens een buitenlandse reis van Van der Does de Willebois)
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 4 december 1888 tot 3 september 1895
  • opperceremoniemeester van de Koningin, van 24 april 1891 tot 1 november 1900
  • wethouder (van openbare werken en eigendommen) van 's-Gravenhage, van 5 september 1893 tot 3 september 1895

Partijpolitieke functies

overzicht

  • secretaris kiesvereniging "Vaderland en Koning" te 's-Gravenhage, omstreeks 1869
  • voorzitter kiesvereniging "Vaderland en Koning" te 's-Gravenhage, van 29 maart 1871 tot 15 april 1874

Nevenfuncties

  • kamerheer in buitengewone dienst van koning Willem III, vanaf 19 februari 1860
  • kamerjonker, vanaf 11 maart 1860
  • president Algemene Armenvergadering
  • voorzitter "Duincommissie", Stichting tot verschaffing van werk aan werkelozen door beplanten der duinen
  • lid bestuur Vereeniging tot verbetering der woningen van de arbeiden klasse, omstreeks 1873 en nog in 1882
  • lid bestuur 's-Gravenhaagsche Voorzorg-Maatschappij
  • ouderling Waals Hervormde gemeente te 's-Gravenhage, vanaf 1873
  • penningmeester 's-Gravenhaagsche Commissie ter Bestrijding der Cholera, november 1873
  • regent Hofje van Cornelia van Wouw, Lange Beestenmarkt te 's-Gravenhage, omstreeks 1873 en nog in 1882
  • voorzitter Raad van Commissarissen "Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage"
  • lid Hoge Raad van Adel, van 1 januari 1879 tot 23 april 1883
  • lid/boekhouder commissie tot beheer Liefdadig Gesticht en Diaconieschool op de Z.O.-Buitensingel, omstreeks 1882
  • voorzitter Maatschappij van Weldadigheid, afdeling 's-Gravenhage, omstreeks 1882
  • lid bestuur Nederlandsche Vereeniging tot Bescherming van Dieren, omstreeks 1882
  • lid Raad van Commissarissen NRS (Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappij), omstreeks 1882 en nog in 1888
  • lid Hoge Raad van Adel, van 1 oktober 1892 tot 1 augustus 1906
  • grootmeester-honorair van koningin Wilhelmina, vanaf 19 november 1900

Opleiding

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Utrecht, van 14 september 1852 tot 18 mei 1859 (magna cum laude)

Activiteiten

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1884 een wet tot stand tot aanwijzing der gestichten, waar hetzij gevangenisstraf, hetzij hechtenis wordt ondergaan en van aanverwante (rijks)gestichten
  • Bracht in 1885 een wijziging van de Wet de op de rechterlijke organisatie en het beleid der justitie tot stand, waardoor onder meer bij ambtsmisdrijven door ministers en Kamerleden niet langer werd verwezen naar de Grondwet van 1814. Die Grondwet bepaalde nog dat de Hoge Raad belast was met vervolging van "alle misdrijven in de waarneming hunner functiën begaan". Door de wijziging werd dit beperkt tot ambtsmisdrijven.
  • Bracht in 1886 de wet tot invoering van het nieuwe Wetboek van Strafrecht tot stand. Dit Wetboek trad op 1 september 1886 in werking.
  • Bracht in 1886 de Beginselenwet Gevangeniswezen tot stand. Deze bevatte bepalingen over het regime en de tucht in gevangenissen en rijkswerkinrichtingen. Gevangenen werden ingedeeld in klassen al naar gelang leeftijd en duur van de straf. Tuchtmaatregelen als eenzame opsluiting, water-en-brood en onthouding van vrije lucht werden aan termijnen gebonden. De wet bevatte tevens een regeling voor de rijksopvoedingsgestichten voor jeugdigen.
  • Bracht in 1886 samen met minister Van den Bergh de Wet tot verdeling van markgronden tot stand. Deze maakte vordering van verdeling van markgronden (meenten, marken, meenschappen, buurten) door een markgenoot mogelijk.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Op 7 oktober 1879 besloot de Tweede Kamer met 44 tegen 29 stemmen dat hij niet als lid kon worden toegelaten

uit de privésfeer

  • Zowel de overlijdensberichten in de Haagse kranten als het NNBW vermelden dat Du Tour eerst wethouder van openbare werken en eigendommen en daarna van onderwijs is geweest. Blijkens de Handelingen van de Gemeenteraad van 's-Gravenhage moet de volgorde zijn: onderwijs, later openbare werken en eigendommen.

verkiezingen

  • Werd in 1866 en 1868 bij de algemene Tweede Kamerverkiezingen in het district Sneek verslagen door de liberalen S. Wybenga en A. Moens
  • Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen in het district Dokkum verslagen door de liberalen Ph. van Blom en jhr. S.W.H.A. van Beyma thoe Kingma
  • Versloeg in 1879 in het kiesdistrict Utrecht J.N. Bastert (cons.lib.) na herstemming met vijf stemmen verschil. Vanwege onregelmatigheden werd hij niet toegelaten. Bij een nieuwe verkiezing op 4 november 1879 werd hij met 75 stemmen verschil verslagen door Bastert.
  • Werd in 1889 bij een tussentijdse verkiezing in het kiesdistrict 's-Gravenhage verslagen door H.D. Guyot (lib.)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Leeuwarden, tot 6 april 1861
  • 's-Gravenhage, Prinsessegracht 23, van 6 april 1861 tot 26 juli 1908
  • Gorssel, landgoed 'De Hassink', tot 26 juli 1908

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
  • Commandeur in de Orde van de Eikenkroon, 13 mei 1880

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Geschiedenis der regtsmagt van Gedeputeerde Staten hier te lande sedert 1581 tot op onze tijd" (dissertatie, 1859)

literatuur/documentatie

  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel VII, 1215
  • Jaarboek Nederlandse Adel I, 282,; II ,313
  • N.R.C. (27 juli 1908)
  • Wie is dat? 1902, 456

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Zeist, 13 september 1861

echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. M.I.A.J.Ch. Huydecoper, Marie Isabelle Anne Josine Charlotte

kinderen

3 dochters

vader

Mr. G.M. du baron Tour van Bellingrave, Gerrit Martijn

geboorteplaats en/of -datum

Zwolle, 12 april 1804

moeder

H.A. Bruce, Hermanna Aleida

geboorteplaats en/of -datum

Deventer, 16 september 1805

familierelaties