Mr. A.N. Molenaar

A.N. Molenaar
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Liberale senator, die vooral bekend werd als kenner van het arbeidsrecht en van de sociale zekerheid. Schreef tussen 1941 en 1958 een driedelig standaardwerk over arbeidsrecht. Bekleedde in Amsterdam en Leiden een hoogleraarschap. Speelde tevens een belangrijke rol in de organisaties van de liberale werkgevers en was medeoprichter van de Stichting van de Arbeid. Fractievoorzitter van de PvdV en de VVD. Geacht, nauwgezet en constructief Eerste Kamerlid.

PvdV, VVD
functie(s) in de periode 1946-1958: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Anthonie Nicolaas

titulatuur en naam

Mr. A.N. Molenaar Anthonie Nicolaas

geboorteplaats en -datum

Waddinxveen, 20 april 1888

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 21 november 1958

Partij/stroming

partij(en)

  • Bond van Vrije-Liberalen, tot 16 april 1921
  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 16 april 1921 tot 14 maart 1946 (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")
  • PvdV (Partij van de Vrijheid), van 14 maart 1946 tot 24 januari 1948
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 24 januari 1948

Hoofdfuncties/beroepen

  • commies-griffier ter secretarie, gemeente Utrecht, van 15 november 1916 tot 1 november 1918
  • secretaris VNFV (Verbond van de Nederlandsche Fabrikantenvereeniging), van 1 november 1918 tot 1 januari 1926
  • algemeen secretaris VNW (Verbond van Nederlandsche Werkgevers), van 1 januari 1926 tot 1 januari 1940 (na fusie; samen met P.W.J.H. Cort van der Linden)
  • privaatdocent arbeidsrecht, Rijksuniversiteit Leiden, van 1928 tot 1 januari 1937
  • bijzonder hoogleraar in de sociale wetgeving, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 januari 1937 tot 8 juni 1942 (vanwege de "Stichting Labor")
  • vicevoorzitter VNW (Verbond van Nederlandsche Werkgevers), van 1 januari 1940 tot 1952
  • buitengewoon hoogleraar sociale wetgeving, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 januari 1946 tot 1 februari 1952 (vanwege de "Stichting Labor")
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 21 november 1958
  • fractievoorzitter PvdV Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 24 januari 1948
  • fractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 24 januari 1948 tot 21 november 1958
  • hoogleraar sociale wetgeving, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 februari 1952 tot 16 september 1958

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid commissie onderzoek verkiezingsnederlaag, "De Vrijheidsbond", 1929
  • voorzitter partijcommissie over crisis in de landbouw, van september 1930 tot december 1930
  • lid hoofdbestuur Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 1930 tot januari 1936 (bedankte vanwege niet overnemen commissieadvies)
  • lid partijcommissie economische politiek, van 1934 tot januari 1936
  • lid activeringscommiissie 'De Vrijheidsbond", van 1935 tot januari 1936

Nevenfuncties

  • lid Nijverheidsraad, van januari 1919 tot juni 1924
  • lid Nederlandse delegatie naar de Internationale Economische Conferentie te Genève, mei 1927
  • plaatsvervangend lid raad van beheer, ILO (Internationale Arbeidsorganisatie), van 1934 tot 1937
  • Nederlands werkgeversafgevaardigde naar de Internationale Arbeids Conferenties, van 1935 tot 1938
  • lid raad van beheer Internationale Arbeidsorganisatie, van 1937 tot 1944
  • lid vaste commissie voor de Economische Voorlichting, omstreeks 1938
  • lid Hoge Raad van Arbeid, omstreeks 1931 tot 1940
  • lid commissie inzake het vreemdelingenverkeer, omstreeks 1936
  • lid adviescommissie uit de Hoge Raad van Arbeid inzake een voorontwerp wettelijke regeling inzake de verzekering tegen geldelijke gevolgen van werkloosheid, vanaf februari 1938
  • lid Kerncommissie-Industrie, Bedrijfsradenwet, omstreeks 1938
  • lid Rijkscommissie van advies voor Werkverruiming, omstreeks 1939
  • lid Staatscommissie sociale verzekering kleine zelfstandigen (Staatscommissie-Van Bruggen), van 17 april 1940 tot september 1942
  • lid raad van beheer Internationale Arbeidsorganisatie, van 1945 tot 1947
  • lid redactie "Sociaal Maandblad", van 1945 tot 1954
  • Nederlands werkgeverafgevaardigde Internationale Arbeidsconferenties, vanaf 1945
  • lid Raad van Toezicht Rijksverzekeringsbank, omstreeks 1946
  • lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Van Schaik), van april 1950 tot februari 1954
  • vicevoorzitter SVr (Sociale Verzekeringsraad), van november 1952 tot 21 november 1958
  • lid redactie "Sociaal Maandblad Arbeid", van 1954 tot 21 november 1958
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van januari 1957 tot 21 november 1958

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1946 tot 19 december 1946
  • voorzitter vaste commissie voor Uniezaken (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 10 oktober 1950 tot 18 september 1951
  • lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 24 juli 1946 tot 21 november 1958
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Algemene Zaken 1954 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), december 1953
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor het wetsontwerp-Algemene Ouderdsomswet (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van april 1956 tot mei 1956
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 8 januari 1957 tot 17 september 1957
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 16 september 1958 tot 21 november 1958

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool te Leiden
  • staatsexamen, 1910

academische studie

  • rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 20 september 1910 tot 2 november 1916

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer over uiteenlopende zaken, zoals financieel-economische zaken, buitenlands beleid, onderwijs en justitie
  • Bij uitstek deskundig op het gebied van het arbeidsrecht
  • In 1953 debatteerde de Eerste Kamer over een door hem ingediende motie tot behoud van de spoorlijn Loolaan-Scheveningen. De motie werd met 17 tegen 15 stemmen verworpen.
  • Interpelleerde op 9 november 1954 minister Luns over vorderingen in India van Nederlanders en Nederlandse rechtspersonen die in 1940 waren overgegaan op de Nederlandse regering

opvallend stemgedrag

  • In 1953 stemden hij en De Vos van Steenwijk als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Zondagswet
  • Stemde in 1956 bij de tweede lezing van de grondwetsherziening als enige tegen de wetsvoorstellen tot uitbreiding van het ledental van de Tweede en Eerste Kamer
  • Behoorde in 1957 met De Grooth en De Wilde tot minderheid van de VVD-fractie die tegen het wetsvoorstel Goedkeuring Verdrag tot oprichting van de E.E.G. stemde
  • Behoorde in 1958 met Van Riel, De Vos van Steenwijk en De Wilde tot de leden van de VVD-fractie die tegen de ontwerp-Pachtwet stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Bedacht tijdens de bezetting zowel de privaatrechtelijke rechtsvorm als de naam voor de Stichting van de Arbeid, het overleg van werkgevers, werknemers en overheid over de arbeidsvoorwaarden

verkiezingen

  • Werd in 1946, 1948, 1951, 1952 en 1956 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Wassenaar, Schouwweg 79, omstreeks 1933
  • Wassenaar, Groot Haesebroekseweg 29, omstreeks 1947 tot 1958

ridderorden

  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 30 augustus 1935
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 april 1948

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Het rechtskarakter der begrootingswet" (dissertatie, 1916)
  • "Arbeidsrecht" (3 delen, 1953-1958)

literatuur/documentatie

  • L.E. van Holk, "Molenaar, Anthonie Nicolaas (1888-1958)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 395
  • M.F. Westers, "A.N. Molenaar - Bescheiden liberaal van formaat", in: W.J.A. van den Berg e.a. (red.), "Kopstukken van de VVD. 16 Biografische schetsen" (1988), 37

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

collectie-Molenaar, Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Wassenaar, 29 december 1917

echtgeno(o)t(e)/partner

M.H. van Praag, Maria Helmina

kinderen

1 zoon en 1 dochter

vader

I. Molenaar, Isaäc

geboorteplaats en/of -datum

Waddinxveen (gem. Noord-Waddinxveen), 6 november 1851

beroep vader

notaris

moeder

H.J.M. Verboom Soumain, Hendrine Johanna Maria

geboorteplaats en/of -datum

Leiden, 12 december 1854