Mr. J.R.M. (Jan) van Angeren

J.R.M. van Angeren
bron: Persoonlijkheden

Bekwame jurist en gewaardeerd ambtenaar, die in Londen minister was. In 1937, na een snelle departementale carrière, de eerste katholieke secretaris-generaal van Justitie. Vluchtte vanwege zijn kwetsbare positie - hij was als S.G. voorstander van hard optreden tegen de nationaal-socialisten - in mei 1940 als secretaris-generaal samen met zijn minister naar Engeland en volgde Gerbrandy later in Londen op als minister van Justitie. Kwam in 1944 in conflict met de koningin over de naoorlogse politieorganisatie. Werd na zijn aftreden in Londen weer secretaris-generaal. Na de oorlog was hij veertien jaar staatsraad.

RKSP
functie(s) in de periode 1937-1959: minister, lid Raad van State, secretaris-generaal

Inhoud

  1. Personalia
  2. Hoofdfuncties/beroepen
  3. Nevenfuncties
  4. Opleiding
  5. Activiteiten
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johannes Regnerus Maria (Jan)

titulatuur en naam

Mr. J.R.M. van Angeren Johannes Regnerus Maria (Jan)

geboorteplaats en -datum

Utrecht, 9 mei 1894

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 19 maart 1959

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Hoofdfuncties/beroepen

  • adjunct-commies afdeling staats- en volkenrecht, strafrecht en strafvordering, ministerie van Justitie, van 11 januari 1923 tot 1 september 1924
  • commies afdeling staats- en volkenrecht, strafrecht en strafvordering, ministerie van Justitie, van 1 september 1924 tot 1 juli 1927
  • hoofdcommies afdeling staats- en volkenrecht, strafrecht en strafvordering, ministerie van Justitie, van 1 juli 1927 tot 1 oktober 1930
  • referendaris Bureau C (politie), afdeling staats- en volkenrecht, strafrecht en strafvordering, ministerie van Justitie, van 1 oktober 1930 tot 1934
  • hoofd (rang: administrateur) vijfde afdeling (politievraagstukken), ministerie van Justitie, van 1934 tot 1 december 1937
  • secretaris-generaal ministerie van Justitie, van 1 december 1937 tot 21 februari 1942 (sinds 14 mei 1940 te Londen)
  • minister van Justitie, van 21 februari 1942 tot 11 juli 1944
  • secretaris-generaal ministerie van Justitie, van 11 juli 1944 tot 1 november 1945
  • lid Raad van State, van 6 november 1945 tot 19 maart 1959 (benoemd bij K.B. van 8 oktober 1945)

Nevenfuncties

  • secretaris bijzondere commissie van overleg in ambtenarenzaken voor het de politieambtenaren in 's Rijksdienst, omstreeks 1931
  • lid bestuur Wereld Radio Omroep
  • voorzitter curatorium "Haagsch Lyceum"
  • lid curatorium "Collegium Musicum Ultrajectinum"
  • lid bestuur Nationaal Comité "Handhaving Rijkseenheid", van 14 december 1946 tot februari 1950
  • lid Raad van Commissarissen N.V. "Van den Bergh's en Jurgens", vanaf september 1947

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid afdeling geschillen van bestuur (Raad van State)
  • lid afdeling Justitie (Raad van State)
  • lid afdeling Sociale Zaken (en Volksgezondheid) (Raad van State)
  • lid afdeling Binnenlandse Zaken (Raad van State)
  • lid afdeling Handel en Nijverheid (Raad van State)
  • lid afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Raad van State)

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a, R.K. "Sint Wilibrordus College" te Katwijk aan de Rijn, tot juni 1914

academische studie

  • rechtswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Utrecht, van september 1914 tot 8 juli 1921

Activiteiten

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Vaardigde in 1943 het Besluit Buitengewoon Strafrecht (Stb. D 61) uit, waarbij onder meer de doodstraf voor een aantal tijdens de oorlog begane delicten werd ingevoerd. Ook personen die de bezetter hadden geholpen bij het opsporen en vervolgen van joden en verzetsdeelnemers konden in bepaalde gevallen de doodstraf krijgen.
  • Vaardigde in 1943 het Besluit Buitengewone Rechtspleging (Stb. D 62) uit, waarbij Bijzondere Gerechtshoven en de Bijzondere Raad van Cassatie werden ingesteld. In een ander KB (Stb. D 64) werd de mogelijkheid van gratie voor de bijzondere rechtspleging nader geregeld.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Maakte enige malen deel uit van de Nederlandse delegatie bij de Volkenbond in Genève inzake de bestrijding van de handel in verdovende middelen
  • Werd tot minister benoemd om als gelijkwaardige mee te kunnen spreken in een ministeriële commissie over het terugkeerbeleid
  • Trad af als minister vanwege een conflict over de bevoegdheden van de minister op het terrein van de politie in de overgangstijd na afloop van de oorlog

uit de privésfeer

  • Promoveerde bij prof. B.Ch. de Savornin Lohman

anekdotes en citaten

  • Het conflict over de naoorlogse politieorganisatie bracht de koningin ertoe hem enige tijd te negeren. Na de begrafenis van twee bij een bombardement omgekomen marechaussees draaide de koningin zich bij het verlaten van de begraafplaats om toen hij haar wilde groeten.

niet-aanvaarde politieke functies

  • minister van Justitie, februari 1945 (geweigerd)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Londen, van 13 mei 1940 tot 1945
  • Wassenaar, Lange Kerkdam 80, omstreeks 1956

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1938
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1955

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Administratie in judiciële vormen" (dissertatie, 1921)

literatuur/documentatie

  • C. Fasseur, "Angeren, Johannes Regnerus Maria van (1894-1959)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 10
  • L. de Jong "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel IX (eerste helft), 343
  • Wie is dat? 1938, 1956

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

collectie-Van Angeren, Nationaal Archief

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Utrecht, 22 mei 1923

echtgeno(o)t(e)/partner

C.P.M. Oonincx, Cornelia Petronella Maria (Cor)

kinderen

2 zoons

vader

A.S. van Angeren, Albertus Stephanus

geboorteplaats en/of -datum

Utrecht, 25 december 1859

beroep vader

eigenaar van een banketbakkerszaak, annex lunchroom te Utrecht

moeder

H.M.Th.A. Donkers, Hester Maria Theresia Anna

geboorteplaats en/of -datum

Driel, 5 oktober 1860

beroep grootvader (vaderskant)

beeldhouwer

familierelaties

  • Vader van J.A.M. van Angeren, staatsraad in buitengewone dienst