Mr. J.H.L. (Leopold) Haffmans

J.H.L. Haffmans
bron: Documentatie Centraal Bureau voor de Genealogie

Katholieke voorman en opvallend Tweede Kamerlid in de negentiende eeuw. Afkomstig uit Horst en later kantonrechter in Venlo. Als redacteur van het Venloosch Weekblad een journalistieke tegenstander van de liberalen. In zijn blad werd een corruptieschandaal rond minister Betz onthuld. Werd door minister Jolles niet herbenoemd als kantonrechter en interpelleerde zelf de minister daarover. Als voorzitter van de katholieke Kamerclub tegenstander van Schaepman, die vanwege Haffmans buiten de 'club' bleef. Onberispelijk geklede man, die vaak op een prikkelende, uitdagende, maar ook wel gevatte wijze sprak en daardoor altijd veel toehoorders had.

conservatief (katholiek), Bahlmanniaan ('Centrum')
functie(s) in de periode 1866-1896: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johannes Hendrik Leopold (Leopold)

titulatuur en naam

Mr. J.H.L. Haffmans Johannes Hendrik Leopold (Leopold)

geboorteplaats en -datum

Horst, 20 februari 1826

overlijdensplaats en -datum

Kessel, 16 september 1896

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

stroming(en)

R.K. (Rooms-Katholieken) (conservatief)

Hoofdfuncties/beroepen

  • griffier kantongerecht te Horst, van 1 november 1854 tot 1 februari 1862
  • lid Provinciale Staten van Limburg, van 1 juli 1856 tot 5 juli 1892 (voor het kiesdistrict Horst)
  • schoolopziener, achtste schooldistrict van Limburg (Venray en omgeving), van 1 juni 1860 tot 1 juni 1866
  • kantonrechter te Venlo, van 1 februari 1862 tot 1 februari 1872
  • redacteur "Venloosch Weekblad", van 1862 tot 1868
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 24 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Roermond)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 februari 1868 tot 20 september 1869 (voor het kiesdistrict Roermond)
  • hoofdredacteur "Venloosch Weekblad", van 1868 tot 16 september 1896
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1869 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Boxmeer)
  • lid gemeenteraad van Venlo, van september 1870 tot juni 1874
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Boxmeer)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Boxmeer)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Boxmeer)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Venlo)
  • voorzitter R.K.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 november 1893 tot 20 mei 1896
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 16 september 1896 (voor het kiesdistrict Venlo)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • ondervoorzitter R.K.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 maart 1892 tot 29 november 1893

Nevenfuncties

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1876 tot september 1877
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1886 tot november 1886
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1887 tot augustus 1887
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1889 tot november 1889
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1890 tot november 1890
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1891 tot april 1891
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1893 tot juli 1893
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1895 tot november 1895

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium te Kleef

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Utrecht, van 1844 tot 25 mei 1849

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer vooral over justitiële onderwerpen, onderwijs, waterstaat en financiën
  • Stemde in 1868 tegen de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
  • Behoorde in 1869 tot de zeven katholieken die tegen het wetsvoorstel tot afschaffing van het dagbladzetel stemden
  • Interpelleerde op 26 februari 1872 minister Jolles over zijn niet-herbenoeming tot kantonrechter. Dat hij niet was herbenoemd, was volgens hem het gevolg van een politieke wraakactie.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1883 tot de 12 leden die vóór een (verworpen) ordevoorstel stemden om aan te vangen met de behandeling van een wetsvoorstel over kiesrechtuitbreiding. Verwerping van het voorstel was (mede) reden voor de ontslagaanvrage van het kabinet-Van Lynden van Sandenburg.
  • Was in 1887 één van de drie katholieken die tegen de additionele artikelen van de Grondwet stemde. Stemde ook tegen de andere herzieningsvoorstellen.
  • Behoorde in 1892 tot de negen katholieken die vóór de ontwerp-Wet vermogensbelasting stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Maakte in 1863 de "Limburgse brieven" openbaar, waardoor minister Betz in opspraak kwam en moest aftreden. Sindsdien verliet Thorbecke elke keer als Haffmans het woord ging voeren de vergaderzaal.
  • Werd in 1866 niet herbenoemd als schoolopziener, waarbij vermoedelijk zijn rol bij de Limburgse brievenkwestie een rol speelde
  • Werd over zijn gemis aan zelfkritiek rond zijn niet-herbenoeming in 1872 gehekeld in de pers. Diende hierna in 1876 een initiatiefvoorstel in dat beoogde diegenen die in een krant werden besproken in diezelfde krant een recht op wederwoord te verlenen (van maximaal 1000 letters). Het voorstel werd door hem in 1877 ingetrokken toen er geen meerderheid voor bleek te zijn.
  • Steunde in 1880 de Tweede Kamerkandidatuur van de priester Schaepman, maar keerde zich later van hem af vanwege diens vooruitstrevende opvattingen
  • Ondertekende voor de verkiezingen van 1891 met 13 andere conservatief-katholieke Tweede Kamerleden een manifest waarin onder meer stelling werd genomen tegen het verbond met de antirevolutionairen en werd gepleit voor lagere defensielasten. Verder werd aangedrongen op herstel van het gezantschap bij de paus.
  • Nadat Haffmans in november 1893 voorzitter van was geworden van de katholieke Kamerclub woonde Schaepman daarvan geen vergaderingen meer bij
  • Trad in mei 1896 af als voorzitter van de R.K.-Kamerclub vanwege kritiek op zijn bijtende commentaren in het Venloosch Dagblad

uit de privésfeer

  • Zijn vader was schepen van Horst
  • Zijn broer Frans was burgemeester van Broekhuizen (1887)
  • Zijn broer Eugène was gedeputeerde van Limburg. Hij stelde zich na het overlijden van Leopold kandidaat voor de Tweede Kamer, maar werd verslagen door mgr. Nolens.

verkiezingen

  • Werd in 1860 bij de periodieke verkiezingen in het district Boxmeer verslagen door H.C.F. Kerstens (lib.)
  • Werd in 1866 bij de periodieke verkiezingen in het district Boxmeer verslagen door P.L. de Lom de Berg
  • Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen in het district Roermond in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstanders die niet werden gekozen, waren K.L.J. Cornelis en F.H.K.E. baron de Keverberg.
  • Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstanders die niet werden gekozen, waren onder anderen J.H. Arnoldts en F.H.K.E. baron de Keverberg
  • Versloeg in 1869 in het district Boxmeer J.M.L.H. Clercx
  • Werd in 1873 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen
  • Werd in 1877 met bijna 88 procent van de stemmen gekozen (1 tegenkandidaat)
  • Werd in 1881 met bijna 90 procent van de stemmen gekozen (2 tegenkandidaten)
  • Werd in 1884, 1886 en 1887 (samen met Clercx) gekozen zonder tegenkandidaten
  • Werd in 1888 met ruim 91 procent van de stemmen gekozen (2 tegenkandidaten)
  • Versloeg in 1891 C. Houben. Kreeg bijna 66 procent van de stemmen.
  • Werd in 1894 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"Limburgs grote mond"

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Venlo
  • Kessel, omstreeks 1889 tot september 1896

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1889

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
  • Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
  • F. Netscher, "In en om de Tweede Kamer. Parlementaire portretten en schetsen" (1889)
  • B. Blok, "Veertig jaar op de tribune" (1901)
  • N. Cramer, "Wandelingen door de Handelingen" en "Parlement en Pers", 148
  • S.H.H. van der Hoek, "'Limburgs groote mond': de politicus en journalist mr. Leopold Haffmans (1826-1896)" (2005)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 701

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

ongehuwd

vader

J.A.L. Haffmans, Jan Alexander Leopold

geboorteplaats en/of -datum

Straelen, 21 augustus 1794

beroep vader

griffier vredesgerecht te Horst

moeder

D.L. Verblackt, Dorothea Lambertina

geboorteplaats en/of -datum

Venray, 26 september 1795

broers en zusters

8 broers en 3 zussen

beroep grootvader (vaderskant)

  • schout van Oostrum en van Well
  • griffier vredegerecht te Horst

beroep grootvader (moederskant)

secretaris van Venray

familierelaties