PSP
functie(s) in de periode 1966-1974: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan Hendrik (Hein)
titulatuur en naam
Mr. J.H. van Wijk Jan Hendrik (Hein)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 2 juni 1907
overlijdensplaats en -datum
Haarlem, 28 mei 1981
levensbeschouwing
- protestants
- geen godsdienst
niet-kerkelijke levensbeschouwing
pacifist (besteedde veel tijd aan vredesacties)
Partij/stroming
partij(en)
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1928 tot 1932
- OSP (Onafhankelijke Socialistische Partij), van 1932 tot 1933
- RSAP (Revolutionair-Socialistische Arbeiderspartij), van 1933 tot 1935 (na fusie van de OSP met de RSP (Revolutionaire Socialistische Partij))
- partijloos, van 1935 tot 1957
- PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), vanaf 1957
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur, advocatenkantoor "mr. P. Tideman", vanaf 1938
- advocaat en procureur, advocatenkantoor "Van Wijk"
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1966 tot 17 september 1974
- fractievoorzitter PSP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 27 september 1967 tot 17 september 1974
gevangenschap/internering
- geïnterneerd te Eindhoven, vanaf 1942
- geïnterneerd gijzelaarskamp te Haaren
- geïnterneerd concentratiekamp Vught, van 5 februari 1943 tot 1944 (leider administratie van de joodse afdeling)
- gevangenschap concentratiekamp te Dachau, van 26 mei 1944 tot juli 1944
- gevangenschap te Kottern, van 19 juli 1944 tot 29 april 1945 (op dodentransport)
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur SDAP afdeling Heemstede
- lid bestuur OSP afdeling
- lid raad van advies PSP, van 1959 tot 1961
Nevenfuncties
- medewerker blad "De Jonge Gids"
- redacteur blad "De Jonge Gids", van 1933 tot 1934
- voorzitter JVA (Jongeren Vredes Actie), vanaf 1933
- redacteur blad "Fundament", vanaf 1934
- redacteur studentenblad "Propria Cures"
- lid verzetsgroep "De Stroluis" te Haarlem
- publicist in "Vredesstrijd", "De socialist en "De vlam"
- voorzitter ANVA (Algemene Nederlandse Vredesaktie), van 1953 tot 1976
- redacteur ANVA-blad "Vredesactie", vanaf 1962
- afgevaardigde in de Internationale Raad van War Resisters International (internationale vredesorganisatie), tot 1981
- medewerker CCDW (Contact Commissie Dienstweigeraars), vanaf 1948
afgeleide functies, presidia etc.
lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 27 september 1967 tot 17 september 1974
Opleiding
voortgezet onderwijs
- h.b.s., "Christelijk Lyceum" te Amsterdam, tot 1924 (staatsexamen)
academische studie
- biologie (niet voltooid), Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1924 tot 1925
- theologie (kandidaats), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1925 tot december 1933
- Nederlands recht (doctoraal), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1933 tot 17 december 1938
Activiteiten
als parlementariër
- Voerde in de Eerste Kamer over uiteenlopende onderwerpen het woord en was geregeld enige woordvoerder bij wetsvoorstellen op juridisch gebied of inzake buitenlands beleid
- Stelde zeer veel vragen in de Kamer, voornamelijk over politie-optreden tegen demonstranten, de vrijheid van meningsuiting en dienstweigeraars (in totaal 344 van de 492)
Wetenswaardigheden
uit de privésfeer
- Na langdurige studies biologie en theologie, deed hij in korte tijd doctoraal rechten
- Verloor tijdens zijn studie theologie zijn geloof
- Haalde in de jaren dertig illegaal Duitse politieke vluchtelingen naar Nederland
- In 1942 opgepakt voor hulp aan joden
- Zijn ouders namen Duitse vluchtelingen op
- Verdedigde als advocaat vele dienstweigeraars
- Bezweek aan verwondingen, die hij op 30 april 1981 had opgelopen toen hij in Haarlem met zijn brommer was geschept door een auto die werd bestuurd door een dronken chauffeur
anekdotes en citaten
- Als politiek gevangene in het concentratiekamp Vught lukte het hem zijn vrouw af en toe een krant toe te zenden waarin hij met een speld letters had aangeprikt zodat zij een complete ongecensureerde brief ontving.
verkiezingen
- Werd in 1966 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe
- Werd in 1971 gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Trotlen"
woonplaats(en)/adres(sen)
- Amsterdam (jeugdjaren)
- Bennebroek, vanaf 1938
- Heemstede, Glipperdreef 71, omstreeks 1966 (nog in 1972)
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid NCSV (Nederlandsche Christen-Studenten Vereeniging), tot 1924
- lid JVA (Jongeren Vredes Actie), vanaf 1924
- lid SDSC (Sociaal-Democratische Studenten Club), vanaf 1928
hobby's
- muziek
- flora en fauna van de Kennemerduinen
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- onderwerpen van zijn publicaties: oorlog en vrede, wapenhandel, kolonialisme, nieuw-imperialisme
- "Land van vrijheid" (dichtbundel (1947))
literatuur/documentatie
- "Onstuimig maar geduldig. Interviews en biografische schetsen uit de geschiedenis van de PSP" (1987)
- R. Vuurmans, "Wijk, Jan Hendrik van", in: Biografisch Woordenboekvan het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel III, 237
- P.W. Klein en Justus van de Kamp, "Het Philips-Kommando in Kamp Vught" (2003)
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd, 27 oktober 1938 (huwelijk ontbonden 25 januari 1962)
- gehuwd (tweede huwelijk), 25 juli 1966
echtgeno(o)t(e)/partner
J.D. Eriks, Jannetje Dieuwertje
2e echtgeno(o)t(e)/partner
A.C. Peenen, Anna Cornelia
kinderen
1 zoon
vader
L.J. van Wijk, Lambertus Johannes
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 17 april 1865
beroep vader
algemeen secretaris van het Nederlands Bijbelgenootschap
moeder
G.J. Otten, Gerarda Jacoba
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 29 augustus 1874
broers en zusters
2 zusters
halfbroers en -zusters
4 halfbroers
beroep grootvader (vaderskant)
klokkenmaker
beroep grootvader (moederskant)
grossier in koloniale waren
