Mr. J.G.C. (Jan Kees) Wiebenga

J.G.C. Wiebenga — bron: Europees Parlement

VVD-politicus en bestuurder. Geëngageerde liberaal die na lid te zijn geweest van de Leidse gemeenteraad al heel jong burgemeester werd en daarna achtereenvolgens als lid van de Eerste en Tweede Kamer een voorname rol speelde in de politiek. Was in de Tweede Kamer woordvoerder binnenlandse zaken, justitie, asielbeleid en bij de behandeling van de Grondwetsherziening 1983. Bracht twee initiatiefwetten tot stand. Na zijn vertrek uit de Haagse politiek lid van het Europese Parlement en in 1999 lijsttrekker bij de Europese verkiezingen. Beminnelijke en scherpzinnige jurist. Was ruim vijftien jaar staatsraad en daarna vier jaar voorzitter van de Kiesraad.

VVD
functie(s) in de periode 1977-2017: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, lid Raad van State, lid Europees Parlement

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan Gerco Cornelis (Jan Kees)

titulatuur en naam

Mr. J.G.C. Wiebenga Jan Gerco Cornelis (Jan Kees)

geboorteplaats en -datum

Haarlem, 6 april 1947

levensbeschouwing

Protestantse Kerk Nederland (PKN)

Partij/stroming

partij(en)

VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1966

Hoofdfuncties/beroepen

assistent juridische faculteit, Rijksuniversiteit Leiden, van 1970 tot 1972
lid gemeenteraad van Leiden, van 15 maart 1971 tot 1 augustus 1973
burgemeester van Eelde, van 1 augustus 1973 tot 16 oktober 1982
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1977 tot 16 september 1982
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 17 mei 1994
lid Europees Parlement, van 19 juli 1994 tot 8 oktober 2001
lid Raad van State, van 8 oktober 2001 tot 1 januari 2017 (benoemd bij K.B. van 28 september 2001)

Partijpolitieke functies

vicevoorzitter JOVD (Jongeren Organisatie "Vrijheid en Democratie"), van 1969 tot 1971
fractievoorzitter VVD gemeenteraad van Leiden, van januari 1973 tot 1 augustus 1973
lid partijraad VVD, vanaf 1977 (nog in 1989)
adviserend lid VVD commissie Binnenlandse Zaken
lid redactieraad "Provincie en Gemeente", orgaan van de VVD-Vereniging van Staten en Raadsleden, omstreeks oktober 1986 (nog in 1990)
lid bestuur Liberale Internationale, groep Nederland, omstreeks april 1989 (nog in 1993)
lid curatorium Prof.Mr. B.M. Teldersstichting, omstreeks maart 1991 tot 2016
erelid JOVD, maart 1994
lid Commissie Europese Zaken VVD, omstreeks 2003
voorzitter permanente commissie integiteit, VVD, van 2013 tot 2016

lijsttrekkerschappen

lijsttrekker VVD Europese Verkiezingen 1999

Nevenfuncties

huidige

lid bestuur Vereniging van Oud-Parlementariërs
vicevoorzitter Europese Associatie van Verenigingen van Oud-Parlementariërs (FP-AP)

voorzitter Nederlandse Studenten Raad, 1968
president WFLRY (Wereldfederatie liberale jongeren), van 1970 tot 1972
lid bestuur Kring van Liberalen voor Europa
lid Koninkrijksdelegatie naar de Algemene Vergadering Verenigde Naties, van 1971 tot 1971
lid Staatscommissie van advies inzake de relatie kiezers-beleidsvorming (Staatscommissie-Biesheuvel), van 26 mei 1982 tot 22 januari 1983
lid Nationaal Comité Viering Bevrijding
lid redactie tijdschrift "Bestuurswetenschappen"
lid bestuur Nederlandse Groep, Interparlementaire Unie
voorzitter Nederlandse Groep, Interparlementaire Unie
lid Nationaal Comité Nederland van Europa 2000
voorzitter Stichting 'Het Gebaar'
lid bestuur Stichting Tijdschrift voor de Politie
plaatsvervangend lid Raad van Bestuur EU-Grondrechtenagentschap
voorzitter Europa Decentraal (kenniscentrum Europees recht en beleid voor decentrale overheden), van april 2003 tot april 2012
gastdocent Europees Migratierecht, Universiteit Leiden
voorzitter bestuur Stichting "Herdenking 15 augustus 1945"
voorzitter Kiesraad, van 1 januari 2017 tot 1 januari 2021

afgeleide functies, presidia etc.

ondervoorzitter vaste commissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1986 tot 24 september 1999
voorzitter vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 juni 1991 tot 17 mei 1994
ondervoorzitter commissie Openbare vrijheden en binnenlandse zaken (Europees Parlement), van 16 januari 1997 tot juli 1999
ondervoorzitter Europees Parlement, van juli 1991 tot oktober 2001

Opleiding

primair onderwijs

lagere school te Eindhoven

voortgezet onderwijs

gymnasium-b, "Lorentz Lyceum" te Eindhoven, tot juni 1965

academische studie

Nederlands recht, Rijksuniversiteit Leiden, van september 1965 tot juni 1971

cursussen

cursus School for Freedom, Liberale Internationale, 1970

Activiteiten

als parlementariër

Hield zich in de Eerste Kamer vooral bezig met binnenlandse zaken en maatschappelijk werk
Was woordvoerder binnenlandse zaken (onder meer staatsrechtelijke aangelegenheden, kiesrecht, paspoort, binnenlands bestuur), minderhedenbeleid, vreemdelingen- en asielebeleid, politie, koninklijk huis en Antilliaanse zaken van de VVD-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met deregulering.
Was in 1985 woordvoerder in het tweede debat over het verslag van de RSV-Enquêtecommissie
Diende in 1987 samen met zijn fractiegenoot Jan te Veldhuis een initiatiefwetsvoorstel om het opstellen van gemeentelijke en provinciale planprocedures ten behoeve van het Rijk aan nadere regels te binnen. Dit voorstel werd in 1992 wet. (20.001 & 21.467)
Was in 1989 woordvoerder van zijn fractie bij het debat over het vrijlaten van de Twee van Breda
Was in 1990 samen met Hans Dijkstal woordvoerder bij de behandeling van de hoofdlijnen van de Nota sociale vernieuwing
Diende in 1991 samen met zijn fractiegenoot Frans Weisglas een initiatiefwetsvoorstel om het mogelijk te maken in het buitenland stembureaus in te stellen voor het stemmen per brief. Dit voorstel werd in 1993 wet. (22.315)
Interpelleerde op 21 november 1991 minister d'Ancona over de huisvesting van asielzoekers

opvallend stemgedrag

Stemde in 1981 als enige van zijn fractie bij de eerste lezing van de Grondwetsherziening vóór het (verworpen) wetsvoorstel over de verkiezing van de voorzitter van de Verenigde Vergadering
Behoorde in 1981 tot de drie leden van zijn fractie die tegen een initiatiefwetsvoorstel-Van Kemenade/Stoffelen/Van Ooijen stemden over het opstellen van het raadslidmaatschap voor onderwijsgevenden op gemeentelijke scholen
Behoorde in 1985 met Huub Jacobse en Greetje den Ouden-Dekkers tot de minderheid van zijn fractie die vóór een motie-Niessen stemde waarin om het alsnog toekennen van de P.C. Hooftprijs aan H. Brandt Cortius werd gevraagd
Behoorde in 1993 met Hans Dijkstal en Jan Franssen tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (aangenomen) amendement-Haas-Berger stemde op het initiatiefvoorstel-Kohnstamm. Hierdoor zouden ouders geen vetorecht krijgen over een verzoek tot levensbeëindiging door minderjarigen van zestien en ouder.

op het gebied van de EU

Diende in juni 1995 een verslag in over een Commissievoorstel inzake immmigratie- en asielbeleid, waarin wordt opgeroepen tot een coherent Europees beleid en een goede financiële onderbouwing.
Diende in oktober 1997 en november 1998 verslagen in over een Europees optreden inzake opvang en tijdelijke bescherming van ontheemden.
Diende in april 1999 een verslag in over strafprocedures in het kader van de Europese Unie (Corpus Juri).
Diende in maart 2001 een verslag in over minimumnormen waaraan de opvang van een massale stroom ontheemden moet voldoen, en maatregelen waarmee een dergelijke instroom tussen EU-lidstaten wordt verdeeld (raadplegingsprocedure).
Hield zich in het Europees Parlement bezig met justitie/politie en binnenlandse zaken

Wetenswaardigheden

algemeen

Deelnemer aan het Des Indesberaad over (toekomstige) samenwerking van PvdA, VVD en D66

verkiezingen

Werd in 1977 en 1981 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1990

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

directeur Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, omstreeks oktober 1986 en nog in 2018