Liberale Unie
functie(s) in de periode 1913-1918: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan Ernst
titulatuur en naam
Mr. J.E. Heeres Jan Ernst
geboorteplaats en -datum
Zuidhorn, 30 mei 1858
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 16 februari 1932
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
- Liberale Unie, tot 1921
- Democratische Partij, vanaf 1921
Hoofdfuncties/beroepen
- klerk, Algemeen Rijksarchief te 's-Gravenhage, van 1 januari 1888 tot november 1888
- adjunct-commies, Algemeen Rijksarchief te 's-Gravenhage, van november 1888 tot 1 mei 1891
- commies, Algemeen Rijksarchief te 's-Gravenhage, van 1 mei 1891 tot 16 februari 1894
- adjunct-rijksarchivaris, van 16 februari 1894 tot 1 september 1897
- hoogleraar 'geschiedenis van Nederlands-Indië', Gemeente-instelling van onderwijs in de taal-, land- en volkenkunde van Nederlandsch-Indië te Delft, van 1 september 1897 tot 1 september 1900
- hoogleraar 'geschiedenis van Nederlands-Indië en geschiedenis en methode der zending', Rijksuniversiteit Leiden, van 1 september 1902 tot oktober 1918 (benoemd 23 juni; op non-actief tijdens zijn Kamerlidmaatschap)
- lid gemeenteraad van Leiden, van 5 september 1911 tot 4 september 1917
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1913 tot 17 september 1918 (voor het kiesdistrict Leiden)
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter Liberale Unie, van 10 augustus 1917 tot oktober 1920
- lid commissie Liberale Unie over de grondwetsherziening, van 1919 tot 1920
lijsttrekkerschappen
- lijsttrekker Democratische Partij, Tweede Kamerverkiezingen 1922
- lijsttrekker Democratische Partij, Tweede Kamerverkiezingen 1925
Nevenfuncties
- redacteur studenten-almanak
- Gronings redacteur algemeen studentenweekblad "Minerva"
- secretaris toneelgezelschap "Neem ons, zooals wij zijn" (in studententijd)
- secretaris genootschap "O.O.Z.O.O." (in studententijd)
- redacteur "Indische Overzichten" in de Nieuwe Courant
- lid bestuur Bond van Staatspensionering, afdeling Leiden
- lid Commissie voor de Volksbijeenkomsten te Leiden
- regent Gereformeerde Minne- of Arme Mannen en Vrouwenhuis (Herengracht) te Leiden
- lid hoofdbestuur Maatschappij van Weldadigheid, afdeling Leiden
- voorzitter Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
- voorzitter plaatselijke commissie van toezicht op het middelbaar onderwijs te Leiden
- voorzitter Vereniging "Pro Juventute", afdeling Leiden
- voorzitter Vereniging tot Opleiding van Bewaarschoolhouderessen
- lid bestuur Vereeniging "Oost en West", afdeling Leiden
- voorzitter Voogdijraad te Leiden
- lid Steuncomité in de oorlogsjaren
- lid bestuur Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde
- lid Raad van Commissarissen dagblad "Het Vaderland"
- lid commissie groot-ambtenarenexamen voor de Indische dienst, vanaf mei 1901
- lid Bestendige Commissie voor de Taal- en Letterkundige Congressen, Algemeen Nederlandch Verbond, vanaf juli 1909
- overzichtsschrijver "Parlementaire Maand" in tijdschrift "Vrije Arbeid", vanaf 1914
- lid bestuur Koninklijk Instituut voor de taal-, land, en volkenkunde van Nederlandsch-Indië, omstreeks 1915
- lid Algemeen College van Toezicht, Bijstand en Advies voor het Rijkstucht- en opvoedingswezen, van 19 maart 1917 tot 1 juli 1921
- lid bestuur Nederlandsche Bond voor Vrouwenkiesrecht, omstreeks 1918 tot oktober 1920
- vicevoorzitter Unie voor Vrouwenbelangen, vanaf oktober 1920
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter begrotingscommissie voor de koloniale begrotingen 1917 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
Opleiding
voortgezet onderwijs
- gymnasium te Groningen, tot 1877
academische studie
- theologie (niet voltooid), Rijksuniversiteit Groningen, vanaf 8 juli 1877
- letteren (kandidaats), Rijksuniversiteit Groningen, van 1877 tot 12 november 1886
- rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Groningen, tot 26 maart 1885
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer vooral over koloniale aangelegenheden
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1915 tot de minderheid van de liberalen die tegen het (tijdelijk) herstel van het gezantschap bij de paus stemde
Wetenswaardigheden
algemeen
- Trad in 1920 af als voorzitter van de Liberale Unie, nadat was besloten onderhandelingen te openen met de Vrij-Liberalen en de Economische Bond over verregaande samenwerking of fusie
- Richtte in 1921 de Democratische Partij op
verkiezingen
- Versloeg in 1913 in het district Leiden na herstemming P.E. Briët (arp)
- Versloeg in 1917 L.L.H. de Visser (sdp)
- Was in 1918 nummer twee op de kandidatenlijst in de kieskringen in Zuid-Holland, maar werd niet gekozen omdat jhr. W.Th.C. van Doorn via voorkeurstemmen een zetel veroverde
woonplaats(en)/adres(sen)
- Leiden, Zoeterwoudsesingel, omstreeks 1914
- Leiden, Rapenburg, omstreeks 1915
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid literair genootschap "Discendo Discimus" (als student)
- lid Studentenzangvereniging
- lid Groningse studentenvereniging "Vindicat atque Polit"
- lid Algemeen Nederlandsch Verbond
- lid Societas Graeca te Leiden
- lid Section Internationale d'Océanographie, des Pêches Maritimes et des Produits de la Mer, Nederlandse afdeling
- lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
- lid Historisch Genootschap te Utrecht
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De wijzigingen in den regeeringsvorm van Stad en Lande in de jaren 1748 en 1749" (dissertatie, 1885)
- "Corpus diplomaticum Neerlando-Indicum" (deel 1 (1907))
- "Abel Janszoon Tasman's journal of his discovery of Van Diemensland and New Zealand in 1642" (1898)
- "Corpus diplomaticum Neerlando-Indicum" (deel 2 (1931))
- artikelen in onder meer "Indische Gids" en "De Nederlandsche Spectator"
literatuur/documentatie
- Levensbericht door F.W. Stapel, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1931/2, 137
- J. Vogel, "Heeres, Jan Ernst (1858-1932)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 184
- J. Vogel, "Een Groninger in geschiedenis en politiek", in "Het beeld in de spiegel. Historiografische verkenningen" (2002), 261
- Onze Afgevaardigden, 1913
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
publicaties over en van letterkundigen
biografie
archivalia
- collectie-J.E. Heeres, Nationaal Archief
- correspondentie-Heeres in collectie Romke de Waard, IISG
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Haarlem, 13 augustus 1891 (echtgenote overleden 26 juni 1908)
- gehuwd (tweede huwelijk) te 's-Gravenhage, 16 april 1912
echtgeno(o)t(e)/partner
J. Ilpsema Vinckers, Janke
2e echtgeno(o)t(e)/partner
A.M.S. van Troostenburg de Bruyn, Anna Maria Sophia (weduwe van het Eerste Kamerlid Dirk Laan)
kinderen
kinderloos
vader
G. Heeres, Gerrit
geboorteplaats en/of -datum
Groningen, 1810
beroep vader
predikant
moeder
J.W.P. Doorenbos, Janna Wilhelmina Paulina
geboorteplaats en/of -datum
Smilde, 30 augustus 1824
beroep grootvader (vaderskant)
koopman
beroep grootvader (moederskant)
predikant
