VVD
functie(s) in de periode 2003-2015: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, voorzitter Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Godefridus Jan (Fred)
titulatuur en naam
Mr. G.J. de Graaf Godefridus Jan (Fred)
geboorteplaats en -datum
Roosendaal (gem. Roosendaal en Nispen), 28 februari 1950
levensbeschouwing
Protestants
Partij/stroming
partij(en)
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1976
Hoofdfuncties/beroepen
- medewerker Bureau van de secretaris-generaal, ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1975 tot 1977
- medewerker afdeling bestuurlijke organisatie en wetgeving, directoraat-generaal Binnenlands Bestuur, ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1977 tot 1981
- lid gemeenteraad van Voorschoten, van 5 september 1978 tot 16 juni 1981
- burgemeester van Leersum, van 16 juni 1981 tot 16 januari 1989
- burgemeester van Vught, van 16 januari 1989 tot 16 februari 1999
- waarnemend burgemeester van Helvoirt, van 1 oktober 1995 tot 1 januari 1996
- waarnemend burgemeester van Udenhout, van 16 september 1996 tot 1 januari 1997
- burgemeester van Apeldoorn, van 16 februari 1999 tot 1 oktober 2011
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 2003 tot 9 juni 2015
- waarnemend fractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 14 oktober 2010 tot 15 februari 2011
- voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 28 juni 2011 tot 2 juli 2013 (vanaf 18 juni 2013 op non-actief)
- waarnemend burgemeester van Bronckhorst, van 1 oktober 2013 tot 1 januari 2014 (vanwege ziekte van burgemeester H. Aalderink)
- waarnemend burgemeester van Amstelveen, van 1 januari 2014 tot 3 juli 2014
- waarnemend burgemeester van Enschede, van 1 januari 2015 tot 1 oktober 2015
- waarnemend burgemeester van Heerde, van 16 oktober 2017 tot 1 januari 2019
Partijpolitieke functies
vorige
- lid bestuur VVD afdeling Voorschoten, van 1976 tot 1978
- fractievoorzitter VVD gemeenteraad van Voorschoten, van 1978 tot 1981
- voorzitter commissie verkiezingsprogramma Statenverkiezingen Noord-Brabant, van 1994 tot 1995
- lid commissie kandidaatstelling Provinciale Staten Noord-Brabant, 1998
- lid VVD-commissie van advies Politie, van 2001 tot 2002
- vicefractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 2005 tot 28 juni 2011
Nevenfuncties
huidige
- lid algemeen bestuur/Raad van Advies Nederlandse Oorlogsgravenstichting, vanaf 1999
- voorzitter YOUCEE (Arnhem International Youth Conference), vanaf december 2013
- lid bestuur Stichting Historische Verzamelingen van het Huis van Oranje en bestuur Stichting Officiële Geschenken van het Huis van Oranje-Nassau, vanaf 25 mei 2014
- voorzitter Raad van Toezicht Nationaal Park "De Hoge Veluwe", vanaf 1 januari 2016
- lid bestuur Stichting Hoge Veluwe Fonds
- voorzitter Stichting "Vrienden van de Grote Kerk" te Apeldoorn, vanaf 2017
- voorzitter Raad van Toezicht Airborne Museum in Oosterbeek en Arnhem, vanaf januari 2019
vorige
- lid kringbestuur/waarnemend kringcommissaris Utrecht 'Het Nederlandse Rode Kruis', van 1982 tot 1989
- lid Politiecommissie, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), van 1982 tot 1989
- lid bestuur (later voorzitter) Landelijke Contactraad, district Oost, van 1982 tot 1989
- secretaris Burgemeesterskring Utrecht-Oost, van 1982 tot 1989
- lid Commissie van Toezicht, Rijksinrichting voor jongens 'Overberg', van 1982 tot 1989
- lid bestuur Utrechtse Provinciale Brandweerbond, van 1983 tot 1989
- lid algemeen bestuur, Utrechtse Bosbrandweer Vereniging, van 1983 tot 1989
- voorzitter Federatie van Oranjeverenigingen in Nederland, van 1984 tot 1992
- voorzitter Provinciale VVV Utrecht, van 1985 tot 1989
- voorzitter recreatieschap Utrechtse Heuvelrug en Valleigebied, van 1986 tot 1989
- voorzitter Stichting "Gouden Huwelijk Prinselijk Paar", van 1986 tot 1988
- lid raad en dagelijks bestuur Stadsgewest 's-Hertogenbosch, van 1990 tot 1999
- kringcommissaris Noord-Brabant "Het Nederlandse Rode Kruis", van 1990 tot 1999
- lid/plaatsvervangend voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei, van 1991 tot 1996
- lid Provinciale Commissie voor de Volkshuisvesting in Noord-Brabant, van 1992 tot 1999
- lid Commissie van Toezicht, Penitentiaire Inrichtingen 'Nieuw Vosseveld', voorzitter Beklagcommissie, van 1992 tot 1999
- lid dagelijks bestuur "Het Nederlandse Rode Kruis", van 1994 tot 1998
- lid bestuur COA (Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers), van 1994 tot 1998
- voorzitter Stichting Brabantse Regionale Geschiedbeoefening, van 1995 tot 1999
- lid College van Beheer Protestantse Kerkengemeenschap te Vught, van 1994 tot 1999
- voorzitter Stichting Bosch Architectuurinitiatief, van 1995 tot 1998
- voorzitter Stuurgroep "Manifest Brabant 2050", van 1998 tot 1999
- voorzitter Noord-Zuid Bevrijdingsfestival Brabant, van 1998 tot 1999
- voorzitter VBBB (Vereniging tot Behartiging der Belangen van Burgemeesters), van 1999 tot 2004
- lid bestuur Stichting "Het Veluws Bosbrandweer Comité", van 1999 tot 2008
- lid raad en dagelijks bestuur regio Stedendriehoek, van 1999 tot 1 oktober 2011
- korpsbeheerder Regiopolitie Noord- en Oost-Gelderland, van 1999 tot 1 oktober 2011
- lid bestuur Stichting 'Het Veluws Bosbrandweer Comité', van 1999 tot 1 oktober 2011
- lid Raad van Advies "Bouwhuis" Apeldoorn, vanaf 1999
- lid bestuur Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten, van 2000 tot 2009
- voorzitter Raad van Toezicht Koninklijke Vereniging van leden der Nederlandse ridderorden, van 2000 tot 2010
- voorzitter LC Nederlands Instituut voor lokale sport en recreatie, van 2000 tot 2004
- voorzitter Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid, NIBRA (Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding), van 2001 tot 2010
- lid Raad van Advies Stichting "Apenheul", van 2002 tot 1 oktober 2011
- voorzitter Raad van Toezicht Nationaal Park "De Hoge Veluwe", tot 1 oktober 2011
- voorzitter Nederlandse Oorlogsgravenstichting, tot 1 oktober 2011
- voorzitter Raad van Advies "Bouwhuis" Apeldoorn, tot 1 oktober 2011
- voorzitter Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, van 2004 tot 1 oktober 2011
- voorzitter Overlegplatform Bouwregelgeving, van 2006 tot 1 oktober 2011
- voorzitter Stichting "De Eik", van 2007 tot 1 oktober 2011
- voorzitter Stichting tot Instandhouding van het Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden, van 2009 tot december 2017
- informateur collegevorming gemeente Lelystad, maart 2010
- voorzitter KNJV (Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging), 2011
- lid bestuur Stichting NJO (Nederlands Jeugd Orkest- en Ensemble), vanaf 1 oktober 2011
- informateur collegevorming GS in Gelderland, maart 2011
- voorzitter Raad van Advies Nationaal Park "De Hoge Veluwe", vanaf 15 juni 2012
- voorzitter Stichting Introdans, van 1 juli 2012 tot 1 juli 2022
- lid bestuur Veteraneninstituut, vanaf 1 oktober 2012
- lid bestuur Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945, van juli 2014 tot mei 2015
- voorzitter Jubileumcommissie 150 Jaar Nederlandse Rode Kruis, vanaf december 2014
- voorzitter Stichting Musea en Herinneringscentra 40-45, vanaf 4 december 2015
- vicevoorzitter Bestuurlijk Overleg Platform Herinnering WOII, vanaf 2016
- voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945, van 6 mei 2015 tot 2019
- informateur collegevorming gemeente Almelo, van maart 2022 tot april 2022 (samen met Trudy Vos)
- onderzoeker naar problemen gemeentehuis van Voorst, 2024
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 19 juni 2007 tot 28 juni 2011
- lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 14 oktober 2010 tot 15 februari 2011
- voorzitter College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 28 juni 2011 tot 2 juli 2013
- voorzitter Huishoudelijke Commissie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 28 juni 2011 tot 2 juli 2013
- lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van 30 september 2013 tot 26 november 2015
Opleiding
primair onderwijs
- Prot.Chr. lagere school te Roosendaal
voortgezet onderwijs
- gymnasium-a, R.K. "Sint Norbertus Lyceum" te Roosendaal, van 1962 tot 1968
academische studie
- Nederlands recht: publiekrecht, Rijksuniversiteit Groningen, van 1968 tot 1975
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich als Eerste Kamerlid voor en na zijn voorzitterschap vooral bezig met buitenlandse en Europese zaken
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 2013 tot de zeven leden van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Schouw/De Wit over het vervallen van het verbod op smalende godslastering stemden
Wetenswaardigheden
algemeen
- Kreeg landelijke bekendheid toen hij als burgemeester van Apeldoorn op 30 april 2009 leiding moest geven aan de hulpverlening en communicatie nadat Karst T had gepoogd in te rijden op de bus met de koninklijke familie. Daarbij kwamen zeven omstanders om en vielen diverse gewonden. Kreeg veel waardering voor zijn optreden, zowel direct na de aanslag als in de periode daarna.
- Werd op 28 juni 2011 tot Eerste Kamervoorzitter gekozen. Hij kreeg, bij enkelvoudige kandidaatstelling, stemmen van 73 van de 74 aanwezige leden. Eén stem was blanco.
- Leidde op 30 april 2013 de inhuldigingsplechtigheid van koning Willem-Alexander en kreeg daarvoor veel lof. In juni dat jaar raakte hij echter in opspraak na een artikel in De Volkskrant over de samenstelling van de commissie van in- en uitgeleide. Hij leek daarin te erkennen dat hij bij de samenstelling van die commissie had willen voorkomen dat PVV-fractievoorzitter Wilders, die op grond van anciënniteit aanspraak leek te maken op lidmaatschap, deel zou uitmaken van de commissie. Hij ontkende dat overigens. Op 14 juni verklaarde hij te hebben geconstateerd dat de discussie daarover bleef voortduren, ook na een door hem geschreven brief over de procedure. Daarmee was volgens hem zijn integriteit in het geding en hij kondigde daarom aan zijn Voorzitterschap op 18 juni neer te leggen. In een mondelinge verklaring op 18 juni zei hij dat bij het samenstellen van de commissie weren van de heer Wilders geen enkele rol had gespeeld en dat hij zonder vooringenomenheid had gehandeld.
uit de privésfeer
- Hij was bondsoefenmeester A hockey
verkiezingen
- Werd in 2003 dankzij voorkeurstemmen gekozen
ridderorden
- Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 16 april 1997
- Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 2011
buitenlandse onderscheidingen
Commandeur in de Orde van de Gewijde Schat van Japan, 2000
overige onderscheidingen en prijzen
- Medaille voor Trouwe Dienst, Nederlandse Rode Kruis (XX), 1992
- Kruis van verdienste, Nederlandse Rode Kruis, 2 december 1998
- ereburger van Vught, 6 februari 1999
- Prijs der Gemeenten, 8 juni 2010
- ereburger van Apeldoorn, 8 augustus 2011
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Sociëteiten Amicitia/De Zwarte Arend te 's-Hertogenbosch
hobby's
- hockey, golfen
- geschiedenis
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Hoogezand-Sappemeer, 26 oktober 1973
kinderen
2 dochters
