liberaal
functie(s) in de periode 1878-1911: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, Commissaris van de Koning(in), burgemeester van Amsterdam
Personalia
voornamen (roepnaam)
Gijsbert
titulatuur en naam
Mr. G. van Tienhoven Gijsbert
geboorteplaats en -datum
De Werken (gem. De Werken en Sleeuwijk), 12 februari 1841
overlijdensplaats en -datum
Bentveld (gem. Zandvoort), 10 oktober 1914
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
- liberaal
- lid kiesvereniging "Grondwet"
- lid kiesvereniging "Burgerpligt"
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat te 's-Gravenhage, van 1866 tot 1867
- ambtenaar afdeling voorbereiding wetgeving, ministerie van Justitie, van 1867 tot 1869 (begon als adjunct-commies, eindigde als referendaris)
- hoogleraar Romeins en hedendaags recht, Atheneum Illustre te Amsterdam, van 27 januari 1869 tot 1 januari 1874 (oratie 19 april 1869)
- schoolopziener, derde schooldistrict van Amsterdam, van 1 september 1873 tot 1 februari 1877
- lid gemeenteraad van Amsterdam, van 4 februari 1874 tot 3 september 1889
- wethouder (van financiën) van Amsterdam, van 14 november 1874 tot 1 januari 1880
- lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 15 december 1874 tot maart 1878 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 maart 1878 tot 21 december 1879 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- burgemeester van Amsterdam, van 1 januari 1880 tot 21 augustus 1891 (benoemd bij K.B. van 11 december 1879)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 28 juli 1880 tot 11 oktober 1884 (voor Noord-Holland)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 17 augustus 1887 (voor Noord-Holland)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor Noord-Holland)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 21 augustus 1891 (voor Noord-Holland)
- minister van Buitenlandse Zaken, van 21 augustus 1891 tot 21 maart 1894 (benoemd bij K.B. van 20 augustus 1891)
- voorzitter van de ministerraad, van 22 augustus 1891 tot 21 maart 1894 (formeel tijdelijk)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 juni 1894 tot 27 januari 1897 (voor Noord-Holland)
- Commissaris van de Koningin in Noord-Holland, van 1 februari 1897 tot 1 augustus 1911 (benoemd bij K.B. van 27 januari 1897)
(in)formateurschap(pen)
- kabinetsformateur, van 26 juli 1891 tot 16 augustus 1891
Nevenfuncties
- lid hoofdbestuur Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
- secretaris Staatscommissie voor de herziening der wetgeving op eigendomsoverdracht van onroerende goederen, het hypotheekstelsel en het notariaat, vanaf 24 maart 1869
- lid Raad van Toezicht Paleis van Volksvlijt te Amsterdam
- lid Raad van Commissarissen Amsterdamsch Entrepotdok
- lid Raad van Commissarissen NRS (Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappij), omstreeks 1888
- lid commissie van toezicht Rijksacademie van beeldende kunsten, omstreeks 1888
- voorzitter gecommitteerden tot de directie der wegen en vaarten tussen de zes Noordhollandse steden, omstreeks 1890
- lid bestuur Houtrakpolder, omstreeks 1890
- lid bestuur Noordveenderij in de Middenpolder in de Houtrakpolder, omstreeks 1890
- commissaris van het zand- en jaagpad tussen Amsterdam en Weesp, omstreeks 1890
- lid Raad van Commissarissen "De Nederlandsche Bank", vanaf 1894
- lid Commissie van Toezicht op de Rijksacademie van Beeldende Kunsten, van januari 1895 tot april 1911
- lid Raad van Commissarissen Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmateriaal, van 1896 tot 1914
- lid/voorzitter College van Curatoren Gemeentelijke Universiteit te Amsterdaam, vanaf 24 maart 1897
- lid bestuur Vereeniging tot het vormen eene openbare verzameling van hedendaagsche kunst
- lid hoofdbestuur Nederlandsch Genootschap tot zedelijke verbetering van gevangenen
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van november 1884 tot december 1884
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1885 tot april 1886
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1887 tot april 1887
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1887 tot november 1887
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1889 tot december 1889
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1894 tot april 1895
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1895 tot april 1896
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1896 tot april 1897
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
- beschermheer Vereeniging tot verbetering van den volkszang
- erevoorzitter Vereeniging "Rembrandt" tot behoud in Nederland van kunstschatten
- erevoorzitter Internationale Koloniale en Uitvoerhandel-tentoonstelling te Amsterdam, oktober 1883
- erevoorzitter diverse culturele organisaties
Opleiding
onderwijs buiten schoolverband
privé lager onderwijs
voortgezet onderwijs
- Latijnse School te Gorinchem
academische studie
- theologie (niet voltooid), Hogeschool te Utrecht, vanaf 1860
- Romeinse en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Utrecht, tot 13 juni 1866
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak als Tweede Kamerlid onder meer over waterstaat, binnenlandse zaken, financiën en spoorwegaangelegenheden
- Sprak in de Eerste Kamer onder meer over buitenlandse zaken, binnenlandse zaken, financiën en koloniën en interpelleerde in 1896 minister Van der Sleyden over de toestand van de duinen bij Callantsoog
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1889 tot de minderheid van zestien liberalen die vóór de wijziging van de Lager-onderwijswet van het kabinet-Mackay stemde
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Bevorderde als minister de organisatie van een internationale conferentie over de codificatie van het privaatrecht in Den Haag. Dit kan worden beschouwd als een eerste stap om Den Haag een centrum voor internationaal recht te maken.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Stelde zich in 1889 niet langer kandidaat voor de Amsterdamse gemeenteraad, omdat hij het door de toegenomen partijstrijd in de raad moeilijk vond om als onpartijdig raadsvoorzitter op te treden
- Kreeg bij K.B. van 19 maart 1894 per 21 maart ontslag als minister. Trad af omdat hij zich als enige minister keerde tegen de Kamerontbinding vanwege de kiesrechtkwestie.
uit de privésfeer
- In 1933 vervaardigde A.F.H. Falise een bronzen borstbeeld van hem. Dat bevindt zich in het museum van de Universiteit van Amsterdam.
- Zijn zoon Pieter Gerbrand (1875-1953) was voorzitter van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten
- Zijn moeder kwam na de dood van haar ouders onder voogdij van het Eerste Kamerlid B. Verhey van de Bogaard
verkiezingen
- Versloeg in 1878 bij een tussentijdse verkiezing in het district Amsterdam met 28 stemmen A.S. van Nierop
- Werd in 1883 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 53 van de 63 stemmen herkozen
- Werd in 1884 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 54 van de 68 stemmen herkozen
- Werd in 1887 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 55 van de 65 stemmen herkozen
- Werd in 1888 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 62 van de 70 stemmen gekozen
- Werd in 1890 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 56 van de 64 stemmen herkozen
- Versloeg in 1894 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Noord-Holland in de tweede stemmingsronde met 38 tegen 21 stemmen M.C. van Hall
- Werd in 1896 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 56 van de 59 stemmen herkozen
woonplaats(en)/adres(sen)
- Amsterdam, Keizersgracht 224, van 1864 tot 30 november 1866
- Loosdrecht, tot november 1866 (zomerhuis)
- 's-Gravenhage, Nieuwe Haven 12, van 1 december 1866 tot 23 oktober 1867
- 's-Gravenhage, Lange Voorhout 36, van 24 oktober 1867 tot 1871
- Amsterdam, Keizersgracht 224, van 1871 tot 1897
- Haarlem, Sint Jansstraat, van 1897 tot 1911
- Bentveld, Huize Nieuw Saxenburg, vanaf 1911
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 juni 1870
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, oktober 1883
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- rector Utrechts Studentencorps
- lid sociëteit Doctrina
- lid sociëteit De Groote Club
- lid sociëteit Leesmuseum
- lid Anti-Dienstvervangingsbond
- lid Historisch Genootschap te Utrecht
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Beschouwingen over regtspersoonlijkheid" (disseratie, 1866)
literatuur/documentatie
- A.V. Wertheim, "Portret van Mr. G. van Tienhoven", in: "Eigen Haard", 1891, nr. 36
- M.W. Jurriaanse, "De Nederlandse Ministers van Buitenlandse Zaken 1813-1900"
- G.A. van Hamel, "Levensbericht van Mr. G. van Tienhoven". in: Levensberichten Maatschappij der Nederlandse Letterkunde" 1915/1916, 312-372
- J.R. Persman, "Tienhoven, Gijsbert van (1841-1914)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 581
- H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
- P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"
- Ned. Patriciaat, 1961
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
publicaties over en van letterkundigen
biografie
archivalia
archief-familie Hacke van Mijnden-Van Tienhoven, Gemeentearchief Amsterdam
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Loosdrecht, 12 september 1866
echtgeno(o)t(e)/partner
A.S.M. Hacke, Anna Sarah Maria
kinderen
6 zoons en 3 dochters
vader
G. van Tienhoven, Gijsbert
geboorteplaats en/of -datum
Ameide, 10 april 1801
beroep vader
aannemer van openbare werken en landeigenaar te Werkendam
moeder
K.Ch. van den Bogaard, Klazina Christina
geboorteplaats en/of -datum
Rozenburg, 12 augustus 1806
broers en zusters
12 broers en/of zusters (zelf achtste kind)
beroep grootvader (vaderskant)
rijksopzichter en aannemer in de Alblasserwaard
familierelaties
