Mr. E.K. (Elida) Tuinstra

E.K. Tuinstra
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Actief Tweede en Eerste Kamerlid van D66, dat vooral bekend werd door haar strijd voor liberalisering van de abortus- en euthanasiewetgeving. Diende over beide onderwerpen een initiatiefvoorstel in. Dochter van een dominee en een lerares Nederlands. Werkte in het onderwijs en was ambtenaar, en kwam in 1977 vrij verrassend in de Tweede Kamer (een hoger geplaatste kandidaat bedankte voor de eer). In de Kamer een nauwgezet en veelzijdig lid, dat vooral op het gebied van justitie en volksgezondheid werkzaam was. Zette zich ook in voor emancipatie van de vrouw. Keerde vijf jaar na haar vertrek uit de Tweede Kamer in 1991 terug in de Haagse politiek als Eerste Kamerlid.

D66
functie(s) in de periode 1977-1999: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Elida Katherina (Elida)

titulatuur en naam

Mr. E.K. Tuinstra Elida Katherina (Elida)

wijziging in naam en/of titulatuur

  • Mr. E.K. Wessel-Tuinstra, tot 15 maart 1994
  • Mr. E.K. Tuinstra, vanaf 15 maart 1994 (na echtscheiding)

opmerkingen over de naam en/of titel

In de jaren 1957-1986 bekend onder de naam "Wessel-Tuinstra"

geboorteplaats en -datum

Lemele (gem. Ommen), 26 oktober 1931

overlijdensplaats en -datum

Oegstgeest, 28 oktober 2021

levensbeschouwing

Hervormd: vrijzinnig

Partij/stroming

partij(en)

  • PvdA (Partij van de Arbeid), van 1965 tot 1967
  • D'66 (Democraten 1966), van 1967 tot maart 1973
  • D'66 (Democraten 1966), van november 1976 tot 15 juni 1985 (partijnaam gewijzigd)
  • D66 (Democraten 66)

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderzoekster naar leermoeilijkheden en gezinssituatie, gemeentelijke schooladviesdienst, tot 1975
  • docent staatsburgerschap en maatschappijleer, Hoger-Beroepsonderwijs, tot 1975
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 3 juni 1970 tot 17 mei 1973
  • beleidsmedewerker directie Onderwijsstructuur, directoraat-generaal hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, ministerie van Onderwijs en Wetenschappen (ambtelijk secretaris project Open Universiteit), van 1975 tot 1977
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1977 tot 3 juni 1986
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 11 juni 1991 tot 8 juni 1999

Partijpolitieke functies

overzicht

  • fractievoorzitter D'66 Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 1971 tot maart 1973

lijsttrekkerschappen

  • lijsttrekker D'66 Provinciale Statenverkiezingen in Zuid-Holland, 1970

Nevenfuncties

  • lid Kerk en Gezin, Nederlandse Hervormde Kerk, van 1964 tot 1969
  • lid hoofdbestuur Protestantse Stichting voor Verantwoorde Gezinsverzorging, van 1966 tot 1972
  • medewerkster aan cursussen voor volwassenen
  • buitenuniversitair lid Universiteitsraad, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1972 tot 1975
  • ambtelijk secretaris Project Open Universiteit
  • lid Raad van Overheid en Samenleving, Raad van Kerken, van 1980 tot 1986
  • lid curatorium "Internationale School voor Wijsbegeerte" te Amersfoort, omstreeks december 1982 tot februari 1985
  • werkend lid "Man-Vrouw-Maatschappij" (van oprichting tot opheffing)
  • werkend lid NVvV (Nederlandse Vereniging voor Vrouwenbelangen), tot 1993
  • columnist "Algemeen Dagblad", van 1982 tot 1986
  • voorzitter PSO (Vereniging voor Personele Samenwerking met Ontwikkelingslanden), van 1987 tot 1990
  • lid Mediaraad, van februari 1988 tot 1 augustus 1992
  • lid Kiesraad, van 1988 tot 1990
  • lid Helsinki-comité, vanaf 1989
  • lid dagelijks bestuur NCO (Nationale Commissie Ontwikkelingssamenwerking), van 1989 tot 1995
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, tot mei 1996
  • lid algemeen bestuur IKON (Inter Kerkelijke Omroep Nederland), omstreeks 1996
  • lid bestuur Centrum voor Parlementaire Geschiedenis, Katholieke Universiteit Nijmegen, omstreeks 1997

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid bijzondere commissie van onderzoek naar de kennis, die personen hadden van het oorlogsverleden van mr. W. Aantjes en de wijze waarop deze kennis was verkregen en gehanteeerd werd (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1978 tot augustus 1979
  • voorzitter bijzondere commissie voor Wijziging van de Politiewet met het oog op samenwerking (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 februari 1979 tot februari 1980
  • lid subcommissie uit de vaste commissie voor Volksgezondheid voor onderzoek naar nieuwe religieuze bewegingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1981 tot september 1982
  • plaatsvervangend lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 juni 1981 tot 10 juni 1982
  • voorzitter vaste commissie voor het Emancipatiebeleid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 30 september 1981 tot 1 december 1982
  • lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 juni 1982 tot 16 september 1983
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 december 1982 tot 3 juni 1986
  • lid parlementaire delegatie naar de Volksrepubliek China, van 6 oktober 1985 tot 12 oktober 1985

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. "Wilhelmina-school" te Terwinselen (Lb.), van 1938 tot 1942
  • Prot.Chr. lagere school te Alkmaar, van 1942 tot 1943

voortgezet onderwijs

  • Openbaar "Murmellius Gymnasium" te Alkmaar, van 1943 tot 1945
  • Openbaar "Gymnasium Celeanum" te Zwolle, van 1945 tot 1950

academische studie

  • Nederlands recht: publiekrecht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1950 tot 8 maart 1956

cursussen

  • opleiding voor functies in maatschappelijk werk

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich als Tweede Kamerlid bezig met justitie, volksgezondheid, emancipatie en binnenlandse zaken
  • Diende in 1980 samen met Hein Roethof (PvdA) een initiatiefwetsvoorstel inzake het afbreken van zwangerschap. Dit voorstel werd later ingetrokken. (16.322)
  • Diende in 1984 een initiatiefwetsvoorstel in over versoepeling van de bepalingen ten aanzien van euthanasie. De verdediging van het voorstel werd in 1986 overgenomen door Jacob Kohnstamm. (18.331)
  • Hield zich als Eerste Kamerlid vooral bezig met volksgezondheid, onderwijs en cultuur (mediabeleid)

opvallend stemgedrag

  • In 1978 stemden zij en Ineke Lambers-Hacquebard als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) motie-Van der Spek over het afzien van de voorgenomen 3% reële groei van het defensiebudget
  • In 1980 stemden zij en Ineke Lambers-Hacquebard als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) motie-Jansen (PPR) waarin om het stilleggen van de kerncentrales in Borssele en Dodewaard werd gevraagd
  • In 1982 stemden zij en Dick Tommel als enigen van hun fractie tegen een wijziging van de Omroepwet (uitbreiding reclamezendtijd)
  • Stemde in 1985 als enige van haar fractie tegen een wetsvoorstel tot Goedkeuring van een cultureel verdrag met Marokko
  • Behoorde in 1994 tot de vijf leden van haar fractie die vóór het wetsvoorstel Wet verevening pensioenrechten bij alimentatie stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was zowel in Voorburg als Oegstgeest medeoprichtster van een D66-afdeling
  • Verliet begin maart 1973 samen met haar echtgenoot Prof. J. Wessel D66 en bedankte tevens als Statenlid. Zij keerden zich tegen de volgens hen te nauwe samenwerking van D'66 met de PvdA en overwogen de oprichting van een nieuwe partij, "Vrije Democraten". Keerde in november 1976 echter na de oproep van Jan Terlouw op het D'66-congres terug als partijlid.
  • Stond in 1977 op de negende plaats op de D66-kandidatenlijst en werd lid toen mevrouw Meta van Beek haar benoeming niet aannam

uit de privésfeer

  • Haar (voormalige) echtgenoot was hoogleraar bestuursrecht in Delft
  • Haar grootvader van vaderszijde was voor de CHU gemeenteraadslid in Rotterdam

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Terwinselen
  • Alkmaar
  • Zwolle
  • Voorburg
  • Oegstgeest, Willem de Zwijgerlaan 43, vanaf 1967 (nog in 1989)
  • Oegstgeest, Jacob van Maerlandtlaan 1, omstreeks 1991 (nog in 1998)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1994
  • Ridder in de Orde van Oranje Nassau

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Nederlandse Boekhistorische Vereniging
  • erelid Nederlandse Vereniging voor Vrijwillig Levenseinde

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Academisch tuchtrecht, een achterhaalde zaak?"
  • "De gehuwde werkende vrouw"
  • "Emancipatie, zaak van man en vrouw"
  • "Kinderen bij echtscheidingszaken"
  • "Lilberalisme in Nederland" (in Liberaal Reveil, 1980)
  • "Het recht van initiatief in theorie en praktijk" (1993)
  • geschriften over: adoptie en abortus, euthanasie, gezondheidszorg en haar alternatieven en geloof en politiek

literatuur/documentatie

"Gezond verstand is het beste richtsnoer in de politiek", in: A. Groen e.a. (red.), Vrouwen en het Binnenhof (1985), 119

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Leiden, september 1957 (huwelijk ontbonden in 1986)

echtgeno(o)t(e)/partner

Dr. J. Wessel, Johannes

kinderen

1 dochter en 2 zoons

vader

Dr. C.L. Tuinstra, Coenraad Liebrecht

geboorteplaats en/of -datum

Alkmaar, 21 mei 1901

beroep vader

predikant Nederlandse Hervormde Kerk (in Lemele, Heerlen en Terwinselen, Alkmaar en Zwolle)

moeder

W. Lindeijer, Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum

Kethel en Spaland (nu gem. Schiedam), 29 maart 1903

beroep moeder

lerares Nederlands

broers en zusters

4 broers en 3 zussen

beroep grootvader (vaderskant)

(hoofd)onderwijzer

beroep grootvader (moederskant)

(hoofd)onderwijzer

beroep grootmoeder (vaderskant)

onderwijzeres