Mr. E.B.F.F. baron Wittert van Hoogland

E.B.F.F. baron Wittert van Hoogland
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Katholieke 'rode' baron, die zich wilde inzetten voor de verheffing van het volk. Pleitbezorger van algemeen kiesrecht, medezeggenschap en sociale wetgeving. Na ambtenaar te zijn geweest, werd hij commies-griffier van de Eerste Kamer. In 1919 raadslid in Den Haag en in 1920 Eerste Kamerlid. Was tevens secretaris van de RKSP tot hij in conflict kwam met voorzitter Van Wijnbergen. Was daarna één van de leiders van de linkse oppositie in zijn partij, de Sint Michaëlbeweging. Brak later met de katholieke kerk en kwam in ultrarechts vaarwater.

Algemeene Bond (RKSP)
functie(s) in de periode 1920-1926: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Everardus Bonifacius François Frederik

titulatuur en naam

Mr. E.B.F.F. baron Wittert van Hoogland Everardus Bonifacius François Frederik

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 2 april 1875

overlijdensplaats en -datum

Apeldoorn, 24 december 1959

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)
  • NSB (Nationaal-Socialistische Beweging)

Hoofdfuncties/beroepen

  • ambtenaar (rang: adjunct-commies) ministerie van Waterstaat, van 1904 tot 1 januari 1906
  • commies-griffier Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 januari 1906 tot 1 juli 1919
  • voorzitter Raad van Arbeid te 's-Gravenhage, van 1 juli 1919 tot 1 juli 1926
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 2 september 1919 tot 1 juli 1926
  • tijdelijk wethouder van 's-Gravenhage, van 2 september 1919 tot 16 september 1919 (omdat er nog geen R.K.-kandidaat was)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 april 1920 tot 20 september 1926 (1920-1923 voor Zuid-Holland)
  • voorzitter Raad van Arbeid te 's-Gravenhage, van 1927 tot 15 maart 1944
  • voorzitter Raad van Arbeid te Utrecht, van 15 maart 1944 tot mei 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

  • penningmeester Federatief bestuur der R.K.-kieskringen in Zuid-Holland, vanaf 1 februari 1919
  • secretaris Algemeene Bond van R.K. Rijkskieskringorganisaties, van 26 november 1919 tot 21 maart 1921
  • fractievoorzitter RKSP gemeenteraad van 's-Gravenhage

Nevenfuncties

  • adjunct-regeringscommissaris tentoonstelling "Het Gulden Vlies" te Brugge, 1907
  • secretaris Staatscommissie voor de inwendige organisatie van de departementen van Algemeen Bestuur, omstreeks 1910
  • lid Voogdijraad, 's-Gravenhage II, van 9 januari 1914 tot 1921
  • voorzitter Anti-Opiumbond, vanaf juli 1914
  • voorzitter R.K. Federatie van Lichamelijke Opvoeding
  • voorzitter directorium R.K. Volksuniversiteit
  • lid hoofdbestuur Vereniging Nederlanders in den vreemde
  • lid Nederlandse groep IPU (Interparlementaire Unie)
  • plaatsvervangend lid Centrale Raad van Beroep, vanaf 1 januari 1919
  • voorzitter Vereeniging Raden van Arbeid, van 18 oktober 1921 tot 1 juli 1926
  • lid Staatscommissie invoeging en vereenvoudiging geneeskundige rijksdiensten (Staatscommissie-Sikkel), van 8 september 1924 tot juni 1925
  • lid bestuur Vereeniging "Het Nederlandsche Roode Kruis"
  • voorzitter Vereeniging Raden van Arbeid, van 1 december 1929 tot mei 1945
  • lid adviescommissie uit de Hoge Raad van Arbeid inzake een voorontwerp wettelijke regeling inzake de verzekering tegen geldelijke gevolgen van werkloosheid, vanaf februari 1938
  • lid Staatscommissie sociale verzekering kleine zelfstandigen (Staatscommissie-Van Bruggen), van 17 april 1940 tot september 1942

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Gymnasium Haganum te 's-Gravenhage
  • gymnasium, R.K. "Sint Willibrordus College" te Katwijk aan de Rijn

academische studie

  • rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Leiden, van 21 september 1896 tot 16 februari 1904

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer vooral over arbeid, landbouw en nijverheid en enkele malen over buitenlandse zaken

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1922 tot de zes leden van zijn fractie die bij de eerste lezing vóór het wetsvoorstel tot herziening van het kiesrecht van de Eerste Kamer (hoofdstuk III van de Grondwet) stemden
  • Stemde in 1925 als enige van zijn fractie vóór het (verworpen) initiatiefwetsvoorstel-Rutgers over de plaatselijke keuze in de Drankwet
  • Behoorde in 1925 tot de drie katholieke leden die tegen een (verworpen) wetsvoorstel stemden om gewetensbezwaren tegen de stemplicht mogelijk te maken

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Klasgenoten op "Haganum" waren Ruijs de Beerenbrouck en Van Karnebeek
  • In 1902 initiatiefnemer van de 'Nederlandse Adelsboekjes'
  • In 1924 medeoprichter van de Sint Michaëlbeweging
  • Nam in 1926 vanwege zijn gezondheid ontslag als voorzitter van de Raad van Arbeid en gemeenteraadslid. Vermoedelijk was de ware reden zijn voorgenomen hertrouwen na een echtscheiding in 1921.
  • Verscheen op Prinsjesdag in het tenue van Maltezer-ridder
  • Zijn tweede echtgenote was een aangenomen dochter van de weduwe Baronin Louise Charlotte Wilhelmina von Nettelbladt, eerder von Bonin
  • Vanwege zijn houding in de oorlog werden hem zijn onderscheiding en pensioen ontnomen, maar hij behield wel een bijdrage in zijn levensonderhoud
  • Zijn vader was wethouder van 's-Gravenhage (1888-1896)
  • Zijn echtgenote was een kleindochter van I.L. Cremer van den Berch van Heemstede, Tweede Kamerlid

verkiezingen

  • Werd in 1920 bij een tussentijdse verkiezing in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 41 van de 77 stemmen gekozen. Op Th. Stoop (sdap) werden 20 stemmen uitgebracht en op A. Plate (lib) 13 stemmen.
  • Werd in 1922 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 41 van de 76 stemmen herkozen. Op Th. Stoop (sdap) werden 19 stemmen uitgebracht en op P. Rink (lib.) tien stemmen.
  • Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"De rode baron"

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, van 2 april 1875 tot 17 oktober 1892
  • Katwijk, vanaf 17 oktober 1892
  • Leiden, tot 5 november 1901
  • 's-Gravenhage, Bachmanstraat 4, van 5 november 1901 tot 16 maart 1927
  • Wassenaar, van 16 maart 1927 tot 17 juli 1936
  • 's-Gravenhage, Mechelsestraat, vanaf 17 juli 1936

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, van 30 augustus 1933 tot 10 mei 1950 (ontnomen bij K.B. op grond van de Wet Zuivering Nederlandse Ridderorden)

bezit van heerlijkheden

  • heer van Hoogland, Emiclaer, Langenoorth en Bloemendaal

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Nieuwe of Litteraire Sociëteit "De Witte" te 's-Gravenhage
  • lid Ultrem-Club, 1922

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De parlementaire geschiedenis der sociale verzekering" (1940)

literatuur/documentatie

  • J.A.A. Bervoets, "Wittert, Everardus Bonifacius François Frederik baron, (1875-1959)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 662
  • J.A.A. Bervoets, "Wittert, Everardus Bonifacius François Frederik", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel II, 185
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Langbroek, 6 april 1904 (huwelijk ontbonden 25 oktober 1921)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Hampstead (Londen), 5 februari 1927

echtgeno(o)t(e)/partner

Ch.H. barones Snouckaert van Schauburg, Christina Helena

2e echtgeno(o)t(e)/partner

M.E. van Ekeren, aangenomen baronesse von Bonin, Maria Elisabeth

kinderen

  • 4 zoons (uit eerste huwelijk)
  • 1 zoon (uit tweede huwelijk)

vader

Mr. F.A.P. baron Wittert van Hoogland, Frederik Adriaan Petrus

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 27 februari 1840

beroep vader

  • griffier bij het kantongerecht te Alphen en te Amersfoort
  • substituut-griffier bij het Gerechtshof te 's-Gravenhage

moeder

A.C.M.H. Beerenbroek, Augusta Carolina Maria Hubertina

geboorteplaats en/of -datum

Roermond, 16 februari 1853

beroep grootvader (vaderskant)

  • officier
  • wethouder van 's-Gravenhage

familierelaties