CHU, CDA
functie(s) in de periode 1967-1981: lid Tweede Kamer, staatssecretaris
Personalia
voornamen (roepnaam)
Elberta Alijda (Bert)
titulatuur en naam
Mr. E.A. Haars Elberta Alijda (Bert)
geboorteplaats en -datum
Lochem, 1 september 1913
overlijdensplaats en -datum
Breukelen, 3 juni 1997
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
- CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 11 oktober 1980
- CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur te Breukelen, van 1937 tot december 1977
- lid gemeenteraad van Breukelen, van 6 september 1949 tot 6 september 1966
- lid Provinciale Staten van Utrecht, van 4 juli 1950 tot 28 december 1977
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 april 1967 tot 20 juni 1972
- lid Gedeputeerde Staten (belast met bestuurlijke organisatie, gewestvorming en waterschappen) van Utrecht, van juni 1972 tot 2 juli 1974
- staatssecretaris van Justitie (onder meer belast met vreemdelingenzaken, gevangeniswezen en kinderbescherming), van 28 december 1977 tot 11 september 1981
- waarnemend burgemeester van Kockengen, van 1 februari 1986 tot 1 januari 1989 (in afwachting van gemeentelijke herindeling)
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris belast met 1. de behandeling van zaken op het terrein van de hoofdafdeling privaatrecht; 2. de strafrechttoepassing; 3. de kinderbescherming; 4. het vreemdelingenbeleid; 5 - voorzover het ministerie van Justitie daarbij betrokken was - de grondwetsherziening; 6. zaken op het terrein van de afdeling gratie, de afdeling internationale rechtshulp, de afdeling bijzondere wetten en het bureau notarissen.
Partijpolitieke functies
overzicht
- secretaris en vicepresidente Centrale van Christelijk-Historische Vrouwen, van 1951 tot 1968
- voorzitter CH-vrouwen, afdeling Breukelen
- secretaris CHU kiesvereniging Breukelen, omstreeks 1961
- lid hoofdbestuur CHU, omstreeks 1960
- vicevoorzitter CHU, van 1975 tot 1977
- lid partijbestuur CDA
Nevenfuncties
- lid bestuur diverse verenigingen op kerkelijk gebied
- lid bestuur diverse verenigingen op maatschappelijk gebied
- secretaris Nederlandse Bond van Horlogemakers en Juweliers
- president-commissaris van een handelsmaatschappij
- president-commissaris van een constructiefabriek
- president-commissaris van een groothandel in meubelen
- docente gemeenteadministratie en gemeentefinanciën, Bestuursschool te Utrecht, tot 1967
- docente gemeenteadministratie en gemeentefinanciën, particuliere cursus, tot 1967
- voorzitter commissie Rechtspositie Ter beschikking gestelden, van 1983 tot december 1987
- voorzitter Nederlandse Lever Darm Stichting, omstreeks 1987
- voorzitter commissie van advies inzake coördinatie en harmonisatie van het kansspelbeleid, van 1991 tot maart 1992
afgeleide functies, presidia etc.
ondervoorzitter bijzondere commissie voor de wetsvoorstellen inzake administratieve rechtspraak overheidsbeschikkingen (AROB) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 juni 1971 tot 20 juni 1972
Opleiding
voortgezet onderwijs
- gymnasium te Amersfoort
- staatsexamen-b te Amersfoort, juli 1933
academische studie
- Nederlands recht, Rijksuniversiteit Utrecht, van september 1937 tot 3 juli 1937
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich als Tweede Kamerlid vooral bezig met justitie, binnenlandse zaken en volkshuisvesting. Sprak ook enkele malen over onderwerpen op het gebied van het verkeer en was in 1967 fractiewoordvoerster bij de behandeling van de Tweede nota over de ruimtelijke ordening.
- Bracht in 1970 via een initiatiefwetsvoorstel een wijziging van de Kieswet tot stand waardoor de mogelijkheden om bij volmacht te stemmen werden uitgebreid. Ook familieleden in de vierde graad kunnen als gemachtigde optreden. Iemand die op de verkiezingsdag is verhinderd, kan tot vijf dagen voor de verkiezingen samen met de gemachtigde een verzoek tot stemmen bij volmacht indienen. (10.806)
- Voerde in 1972 het woord bij het debat over de vrijlating van de 'Drie van Breda'
- Een door haar ingediend (en aangenomen) amendement leidde tot opneming in de Auteurswet van de bepaling dat koorzang en muzikale begeleiding bij erediensten niet onder het auteursrecht valt, omdat het daarvan een integraal onderdeel is
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1967 tot de minderheid van haar fractie die tegen een motie-Van Leeuwen c.s. (ARP) stemde over een hogere rijksbijdrage in de AWBZ. Minister Roolvink weigerde uitvoering ervan.
- Behoorde in 1968 tot de minderheid van haar fractie die vóór een amendement-Wierenga stemde waardoor de man niet langer als hoofd van een echtverbintenis werd aangemerkt
- In 1970 stemden zij en Scholten als enigen van hun fractie tegen een amendement-Maenen over verhoging van de wedde voor dienstplichtigen
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Verdedigde in 1978 in de Tweede Kamer de door haar voorganger in de Nota beleidsvraagstukken gevangeniswezen uiteengezette uitgangspunten voor modernisering van het gevangeniswezen (14.102)
- Kreeg vanaf 1978 te maken met een toenemende stroom zogeheten Vietnamese bootvluchtelingen, die hun land na de communistische overwinning waren ontvlucht
- Stond in oktober 1978 aan een groep van 182 illegaal in Nederland verblijvende Marokkanen toe te blijven, nadat deze zgn. Kerk-Marokkanen zich drie jaar in een kerk (De Duif) in Amsterdam tegen uitzetting hadden verweerd. Deze problematiek was het gevolg van de in 1976 doorgevoerde regularisatie van illegale werknemers.
- Kreeg in 1978 te maken de problemen rond de toestroom van Christen-Turken. De meeste asielverzoeken van deze groep werden in 1979 en 1980 afgewezen, doch zij werden niet uitgewezen naar Turkije.
- Bracht in 1979 de Notitie inzake het vreemdelingenbeleid uit. Daarin werden verbeteringen aangekondigd voor vrouwen en kinderen van buitenlandse werknemers. Na drie jaar verblijf in Nederland bij de echtgenoot zal echtscheiding geen grond voor intrekking van de verblijfsvergunning zijn. Bij gezinshereniging geldt de voorwaarde van een huwelijk van tenminste één jaar. Alleen bij een vermoeden van een schijnhuwelijk kan toegang worden geweigerd. Behalve echtgenoot/echtgenote en minderjarige kinderen kunnen ook andere gezins- of familieleden voor toelating in aanmerking komen indien zij reeds in het buitenland feitelijk tot het gezin behoorden of geheel van de echtgenoot/echtgenote afhankelijk waren. (15.649)
- Bracht in 1980 een beleidsbrief uit waarin uiteen werd gezet waarom er ter gelegenheid van de troonswisseling geen algemene gratie zou worden bevorderd. Dat was enerzijds vanwege de onontkoombare onbillijkheden en anderzijds omdat op persoon gerichte straftoemeting en -uitvoerlegging daarmee zouden worden doorkruist. (16.120)
- Bracht in 1980 de Nota 'Praktische gang van zaken rond adoptie en adoptievoorbereiding' uit. Een wettelijke regeling van buitenlandse adoptie wordt noodzakelijk geacht. Daarin moet voorwaarden komen te staan voor opneming van een buitenlands pleegkind en over de rol van de raad van de kinderbescherming daarbij. (16.194)
- Kreeg in 1980 te maken met problemen rond uit Oost-Europa afkomstige zigeuners die op weg waren naar Duitsland. De Duitse autoriteiten weigerden hen toegang. De groep werd door de politie gefouilleerd, aangehouden en opgesloten in Huizen van Bewaring. Later werd de bewaring opgeheven. Zij weigerde hen echter als groep een verblijfsvergunning te geven.
- Stelde in 1980 binnen de directie Vreemdelingenzaken een aparte afdeling Asielzaken in (15.649, nr. 34)
- Stelde per 1 september 1980 een visumplicht in voor Suriname om de stroom Surinamers (in de eerste helft van 1980 circa 9000) in te dammen. (kamerdossier 16.319)
- Voerde een zo strikt mogelijk asielbeleid. Stelde per 1 november 1980 een visumplicht in voor Turken, nadat Frankrijk en Duitsland eerder al hadden gedaan.
- Verdedigde in 1981 het wetsvoorstel tot wijziging van de grondwettelijke bepalingen over justitie (in eerste lezing) (16.162)
Wetenswaardigheden
uit de privésfeer
- Was in het verzet actief in de inlichtingendienst Vechtstreek van de illegaliteit
- Huisgenoot en kantoorgenoot met mevrouw mr. Baud
- Haar moeder kwam uit Friesland (Opsterland)
verkiezingen
- Stond in 1956 bij de Tweede Kamerverkiezingen op de 17e (onverkiesbare) plaats van de CHU-kandidatenlijst
- Stond in 1963 bij de Tweede Kamerverkiezingen op de 15e (onverkiesbare) plaats van de CHU-kandidatenlijst
woonplaats(en)/adres(sen)
- Lochem
- Deventer
- Meppel
- Breukelen, vanaf 1937
- Breukelen, Kerkplein 16 't Klokkehuis, omstreeks 1960 (nog in 1975)
ridderorden
- Officier in de Orde van Oranje-Nassau, mei 1975
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 26 oktober 1981
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid UVSV (Utrechtse Vrouwelijke Studenten Vereniging)
hobby's
zwemmen, tennis, hockey, zeilen
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
- Frits Groeneveld, "E.A. Haars 1913-1997; Kundige 'haaibaai'", NRC Handelsblad, 4 juni 1997
- Hans Goslinga, "E.A. Haars 1913-1997", Trouw, 5 juni 1997
- Rens Oving, "Haars, Elbertina Alijda", in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland (digitale versie)
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd
vader
J. Haars, Jan
geboorteplaats en/of -datum
Purmerend, 3 januari 1886
beroep vader
gemeentesecretaris van Amersfoort
moeder
R.S.W. Heslinga, Rinske Sipkje Wilhelmina
geboorteplaats en/of -datum
Beetsterzwaag (gem. Opsterland), 20 februari 1888
broers en zusters
3 zussen
beroep grootvader (vaderskant)
handelaar in wijn en bier
beroep grootvader (moederskant)
gemeenteambtenaar
