Mr. A.W.J.J. baron van Hugenpoth tot Aerdt

A.W.J.J. baron van Hugenpoth tot Aerdt
bron: Verburg, M.E., Geschiedenis van het Ministerie van Justitie, deel 1, 1798-1898

In 1809 met 29 jaar de jongste Nederlandse minister. Werd op die leeftijd tegen zijn zin door Lodewijk Napoleon tot minister van Justitie en Politie benoemd, omdat de koning ook een katholiek als minister wilde. Voor hij minister werd, was hij advocaat en wethouder van Arnhem. Zoon van een lid van de Eerste Nationale Vergadering. Tijdens de inlijving en onder Willem I vervulde hij hoge rechterlijke functies. Na het beëindigen daarvan werd hij in 1838 Eerste Kamerlid. Hij verzette zich in 1848 tegen de liberale Grondwet.

moderaat, regeringsgezinden ten tijde van Willem I en Willem II
functie(s) in de periode 1809-1849: minister 1801-1814, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Alexander Wilhelmus Johannes Joseph

titulatuur en naam

Mr. A.W.J.J. baron van Hugenpoth tot Aerdt Alexander Wilhelmus Johannes Joseph

wijziging in naam en/of titulatuur

Mr. A.W.J.J. van Hugenpoth tot Aerdt, van 20 maart 1804 tot 14 april 1822

geboorteplaats en -datum

Markelo, 31 mei 1780

overlijdensplaats en -datum

Aerdt (gem. Herwen en Aerdt, Gld.), 15 augustus 1859

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

stroming(en)

  • moderaat (in de Bataafs-Franse tijd)
  • regeringsgezind (ten tijde van Willem I en Willem II)
  • ultraconservatief

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat te Arnhem, vanaf 1804
  • lid vroedschap van Arnhem, vanaf 23 oktober 1807
  • wethouder van Arnhem, van 27 maart 1808 tot 27 mei 1809
  • minister van Justitie en Politie, van 27 mei 1809 tot 1 januari 1811
  • lid Hooggerechtshof te 's-Gravenhage, van 1811 tot 1813
  • kamerpresident bij het Hooggerechtshof te 's-Gravenhage, van 1813 tot 1 oktober 1838 (ontslag bij K.B. van 17 mei 1838 vanwege herziening rechterlijke organisatie)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 oktober 1838 tot 13 februari 1849
  • lid gemeenteraad van Herwen en Aerdt, van oktober 1851 tot 15 augustus 1859

ambtstitel

  • minister van staat, van 28 november 1840 tot 15 augustus 1859 (t.g.v. de inhuldiging van koning Willem II)

Nevenfuncties

  • administrateur Bylandse Waard, van 1805 tot 1809
  • lid commissie tot onderzoek van klachten over het lager onderwijs in Noord-Brabant, van 12 november 1840 tot 19 januari 1841
  • lid Staatscommissie regeling pensioenen burgerlijke ambtenaren, vanaf 25 april 1842

Opleiding

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Utrecht, tot 20 maart 1804

Activiteiten

als parlementariër

  • Behoorde in 1844 tot de zes Eerste Kamerleden die tegen het wetsvoorstel inzake de vrijwillige geldlening stemden
  • Trad op 28 juni 1845 in de Verenigde Vergadering tot sluiting van de zitting 1844/1845 op als waarnemend voorzitter, omdat voorzitter Van Gennep ziek was
  • Stemde als Eerste Kamerlid in 1848 tegen de voorstellen tot Grondwetsherziening. Stemde in de tweede lezing bij vergissing voor de hoofdstukken II en III.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in 1809 opvolger van Van Maanen die in conflict was gekomen met koning Lodewijk Napoleon en achtte zichzelf ongeschikt voor het ministersambt
  • Hij was bij zijn benoeming tot minister in 1809 28 jaar

uit de privésfeer

  • Eén van zijn dochters was gehuwd met een zoon van jhr. L.F.J.J.J. van Sasse van Ysselt, Tweede Kamerlid

ridderorden

  • Commandeur in de Orde van de Unie, 9 juni 1809
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 6 december 1847

predicaten/adellijke titels

  • baron, 14 april 1822

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Notes historiques d'Alexandre Baron de Hugenpoth d'Aerdt, ancien et dernier Ministre de la Justice et de la Police de S. M. Louis Napoléon, Roi de Hollande" (1858)

literatuur/documentatie

Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel VIII, 878

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Emmerik, 8 februari 1811

echtgeno(o)t(e)/partner

C.M.Th.J. van Wijnbergen, Cornelia Maria Theresia Josepha

kinderen

1 zoon en 2 dochters

vader

Jhr. G.F.A.H.C. van Hugenpoth tot Aerdt, Godefridus Franciscus Antonius Henricus Cornelius

moeder

S.L.M.W.F. Bentinck tot Brecklenkamp, Sophia Ludovica Maria Wilhelmina Fernanda

broers en zusters

3 broers en 6 zusters (zelf de oudste)

familierelaties