Mr. A.R. (Anton) Falck

A.R. Falck
bron: R.E. van Ditzhuyzen

Belangrijk staatsman ten tijde van koning Willem I. Maakte als ambtenaar carrière in de Franse Tijd en vervulde in 1813 een positie in het voorlopig bewind. Werd door soeverein vorst Willem tot Algemeen Secretaris benoemd, een belangrijke politiek-ambtelijke functie. In 1818 minister van het 'superdepartement' van Onderwijs, Nationale Nijverheid en Koloniën. Voerde een krachtig industriebeleid, vooral in de Zuidelijke Nederlanden. Kwam in conflict met Van Maanen en trad af. Daarna ambassadeur in Londen. Na een conflict met de koning over de Belgische kwestie nam hij ook uit deze functie ontslag. In 1839 werd hij nog ambassadeur in Brussel. Verlicht denker en vrijmetselaar.

orangist
functie(s) in de periode 1814-1824: algemeen secretaris van staat, minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Hoofdfuncties/beroepen
  3. Nevenfuncties
  4. Opleiding
  5. Activiteiten
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Anton Reinhard (Anton)

titulatuur en naam

Mr. A.R. Falck Anton Reinhard (Anton) (roepnaam ook wel Antoine)

geboorteplaats en -datum

Utrecht, 19 maart 1777

overlijdensplaats en -datum

Brussel, 16 maart 1843

levensbeschouwing

Gereformeerd (Ned. Hervormd)

niet-kerkelijke levensbeschouwing

vrijmetselaar

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat, vanaf 1799
  • ambteloos, van juni 1799 tot 31 oktober 1801
  • lid muncipaliteit departement van Amstel, van 31 oktober 1801 tot januari 1802
  • secretaris legatie te Madrid, van januari 1802 tot 1805
  • ambteloos, van 1805 tot 1806
  • auditeur Staatsraad, 1806
  • chef afdeling departement van Buitenlandse Zaken, van 1806 tot 1808
  • commissaris-generaal voor de Koloniën bij het departement van Marine en Koloniën, van 13 mei 1808 tot 29 november 1808
  • secretaris-generaal departement van Koloniën, van 29 november 1808 tot mei 1811
  • advocaat te Amsterdam, vanaf december 1811
  • kapitein eerste cohorte, Nationale Garde te Amsterdam, van 3 juli 1813 tot 28 november 1813
  • lid municipaliteit van Amsterdam, van 16 november 1813 tot 28 november 1813
  • secretaris van het Algemeen Bestuur, van november 1813 tot december 1813
  • secretaris van staat, van 31 december 1813 tot 19 maart 1818
  • minister van Publiek Onderwijs, Nationale Nijverheid en Koloniën, van 19 maart 1818 tot 30 maart 1824
  • ambassadeur te Londen, van juli 1824 tot 26 september 1832 (ontslag genomen uit onvrede met de politiek van Willem t.a.v. België)
  • gezant te Brussel, van 1839 tot 16 maart 1843

ambtstitel

  • minister van staat, van 26 september 1832 tot 16 maart 1843

Nevenfuncties

  • medewerker tijdschrift "De Arke Noachs", van 1799 tot 1800
  • lid curatorium Armenschool te Amsterdam, vanaf april 1806
  • beambte op de kanselarij van de Orde van de Unie, vanaf 1807
  • secretaris kanselarij van de Orde van de Unie, vanaf februari 1807
  • voorzitter Staatscommissie ter overweging van de vraag in hoeverre er termen aanwezig zijn om ook in dit Rijk ijzeren spoorwegen tot stand te brengen, vanaf 19 februari 1836

Opleiding

onderwijs buiten schoolverband

huisonderwijs

voortgezet onderwijs

  • Latijnse School te Amsterdam, van 1791 tot 1793

academische studie

  • studie Atheneum Illustre te Amsterdam, van oktober 1793 tot 17 juni 1799
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 18 april 1798 tot 26 juni 1799
  • studie "Georg-August Universität" te Göttingen (Dld.), 1800

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Verdedigde in 1819 samen met minister Appelius in de Tweede Kamer het (omstreden) wetsvoorstel over het belastingstelsel

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in 1815 nauw betrokken bij het opstellen van de Acht Artikelen van Londen, waarbij Noord- en Zuid-Nederland werden verenigd
  • Zijn overgang van de Staatssecretarie naar een ministerschap in 1818 was een gevolg van de wens van de koning om een volgzamer Secretaris van Staat te kunnen benoemen
  • Hief in 1818 het Atheneum te Harderwijk op
  • Vertegenwoordigde als ambassadeur in Londen Nederland tijdens een conferentie in november 1830 over de ontbinding van het Verenigde Koninkrijk. Verloor spoedig het vertrouwen van koning Willem I en werd ter zijde geschoven ten gunste van Hugo van Zuylen van Nijevelt.
  • Was begin 1838 als minister van staat samen met Van Maanen, Verstolk van Zoelen en H. van Zuylen van Nijevelt deelnemer aan een conferentie met de koning waarin het principebesluit werd genomen om de volhardingspolitiek jegens België op te geven

uit de privésfeer

  • Bevriend met Van der Capellen, Valckenaer en Van Kooten
  • Zijn echtgenote was grootmeesteres van de koninginnen Anna Paulowna en Sophia
  • Zijn vader was bewindvoerder van de Oost-Indische Compagnie

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"Welmoed" (pseudoniem als artikelenschrijver)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Utrecht
  • Madrid, van 1802 tot 1805
  • 's-Gravenhage, Hoge Nieuwstraat, omstreeks 1808
  • Amsterdam
  • 's-Gravenhage, van 1813 tot 1819
  • Wenen, van 1819 tot 1820
  • 's-Gravenhage, van 1820 tot 1824
  • Londen, van 1824 tot 1832
  • 's-Gravenhage, Huis ter Noot, van 1832 tot 1839
  • Brussel, van 1839 tot 16 maart 1843

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Unie, 17 februari 1807
  • Ridder in de Orde van de Reünie, 7 maart 1812
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, juli 1830

relevante buitenlandse reizen

  • reis naar Frankrijk, van september 1795 tot 1796
  • reis naar Duitsland, van 1799 tot 1800 (15 maanden)
  • reizen naar Zuid-Duitsland en Zweden, 1812

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid derde klasse Koninklijk Instituut der Wetenschappen, vanaf augustus 1808
  • lid Letterkundig Genootschap "Concordia et Libertate" te Amsterdam
  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
  • lid Maandagsch Gezelschapskring te 's-Gravenhage

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De Matrimonio" (dissertatie, 1799)
  • "Ambtsbrieven" (1802-1842)
  • "Brieven van A.R. Falck (1795-1843)", 's-Gravenhage, 1857 [2e uitg. 1862; met levensbericht door O.W. Hora Siccama en karakterschets door C. Vollenhoven]

literatuur/documentatie

  • R.E. van Ditzhuyzen, "Anton Reinhard Falck 1777-1843", in: "Onderwijs als opdracht. Leven en werk van de eerste vijftien ministers belast met het onderwijs in de periode 1798-1830", 87-93
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 845
  • Levensbericht door M. Siegenbeek, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1843, 40
  • Th. Jorissen, Anton Reinhard Falck: Herinneringsrede , Amsterdam, 1877;
  • H.T. Colenbrander (uitg.), "Gedenkschriften van Anton Reinhard Falck", (1913) Rijks Geschiedkundige Publicatiën, kleine serie 13
  • D. van der Horst, "Het leven van Anton Reinhard Falck tot zijn optreden als secretaris van staat in 1813", 1983 (proefschrift)
  • D. van der Horst, "Van Republiek tot Koninkrijk: De vormende jaren van Anton Reinhard Falck, 1777-1813", 1985
  • D. Haks, "Tussen Verlichting en Revolutie, Anton Reinhard Falck (1777-1843)", Uitgeverij Verloren, 2023

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Rongy (Henegouwen), 2 december 1817

echtgeno(o)t(e)/partner

R.A.C.A.G. barones de Roisin, Rose Amour Caroline Aya Gislène

vader

O.W. Falck, Otto Willem

geboorteplaats en/of -datum

Zutphen, 9 augustus 1738

moeder

E.A. Bergh, Engela Apollonia

geboorteplaats en/of -datum

Kaap de Goede Hoop, 22 november 1756

familierelaties