Mr. A.J. (Arnold) d'Ailly

A.J. d' Ailly
bron: stadsarchief Amsterdam

Zeer populaire burgemeester van Amsterdam, die aan zijn vele buitenlandse reizen de bijnaam 'de vliegende burgemeester' te danken had. Hoffelijke, joviale en soepele figuur, die eerste burger was in de eerste naoorlogse periode. Beheerde zelf de havenportefeuille en zette zich onder meer in voor herstel en uitbreiding van Schiphol en nieuwbouwprojecten als Bos en Lommer, Geuzenveld en Slotermeer. Was afkomstig uit de bankwereld en keerde daarin ook terug na zijn aftreden. Had in de oorlog een belangrijke rol gespeeld bij de financiering van het verzet.

functie(s) in de periode 1946-1956: burgemeester van Amsterdam

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

titulatuur en naam

Mr. A.J. d' Ailly Arnold Jan (Arnold)

geboorteplaats en -datum

Franeker, 22 juni 1902

overlijdensplaats en -datum

Amsterdam, 24 november 1967

Partij/stroming

partij(en)

PvdA (Partij van de Arbeid), van maart 1946 tot januari 1951

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat te Amsterdam, van 1926 tot oktober 1929
  • waarnemend griffier Gerechtshof te Amsterdam
  • medewerker N.V. "Stoomvaart Maatschappij Nederland", van oktober 1929 tot december 1929
  • derde secretaris Vereniging voor Effectenhandel, vanaf december 1929
  • tweede secretaris Vereniging voor Effectenhandel
  • eerste secretaris Vereniging voor Effectenhandel, tot maart 1940
  • directeur Kas-Vereniging, van maart 1940 tot 1945
  • directeur N.V. "De Nederlandsche Bank", van 1 november 1945 tot 1 oktober 1946
  • burgemeester van Amsterdam, van 23 september 1946 tot 1 januari 1957 (eervol ontslag bij K.B. van 18 december 1956)
  • directeur N.V. Nationale Handelsbank, van 1 februari 1957 tot 2 februari 1960

Nevenfuncties

  • voorzitter Raad van Toezicht Maatschappij tot Financiering van het Nationaal Herstel (Herstelbank), vanaf 1 november 1945
  • lid/secretaris Commissie van Toezicht Rijksacademie van beeldende kunsten te Amsterdam, omstreeks 1946
  • lid Centrale Beleggingsraad, omstreeks 1946
  • secretaris Commissie van Beheer Witsen-fonds, omstreeks 1950
  • voorzitter VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), van 1952 tot december 1956
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Koninklijke Hoogovens en Staalfabrieken te IJmuiden
  • lid Raad van Commissarissen N.V. KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij)
  • voorzitter bestuur Stichting Radio Nederland Wereldomroep, omstreeks 1958
  • lid Commissie van Bijstand voor de uitvoering van de Beurswet 1914 en van de Commissie van Advies in beurszaken, omstreeks 1958

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a, Openbaar "Gemeentelijke Lyceum" te Doetinchem, tot 1921

academische studie

  • Nederlands recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1921 tot 10 december 1926

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Zette zich als burgemeester onder meer in voor de komst van de IJ-tunnel
  • Hij verliet in 1951 de PvdA vanwege het conflict rond Van der Goes van Naters. De PvdA-top was nadien ontstemd dat een niet-PvdA'er burgemeester van Amsterdam was.
  • Werd in 1951 benoemd tot lid van een (eventuele) Raad van Voogdij over Beatrix voor het geval koningin Juliana zou overlijden voordat Beatrix 18 jaar was
  • Bij zijn aftreden als burgemeester speelde het uitkomen van een buitenechtelijke affaire mee

uit de privésfeer

  • Zijn vader was huisarts in Doesburg (1905-1925)
  • Zijn tweede echtgenote was een kleindochter van W.S.J. van Waterschoot van der Gracht, Eerste Kamerlid

anekdotes en citaten

  • Stond bekend om zijn eenvoud. Als burgemeester gaf hij 'straatjochies' wel eens een lift in zijn auto.

niet-aanvaarde politieke functies

  • minister van Financiën, mei 1945 (geweigerd)

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"de vliegende burgemeester" (vanwege de vele buitenlandse reizen die hij als burgemeester maakte)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Doesburg, tot 1921
  • Amsterdam, vanaf 1921

ridderorden

Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 5 november 1948

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid NVB (Nederlandse Volksbeweging), van 1945 tot 1946

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • H. de Liagre Böhl, "Ailly, Arnold Jan d' (1902-1967)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 7
  • P.J. Mijksenaar, "A.J. d'Ailly", in: Economisch en Sociaal-Historisch Jaarboek, 32 (1967-1968), 321
  • Wie is dat? 1956
  • Ned. Patriciaat, 1953

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 27 maart 1930 (huwelijk ontbonden 4 juni 1959)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Sudbury (Suffolk, G.Br.), 29 juli 1959

echtgeno(o)t(e)/partner

A.W.Ch. Fritz, Anna Wilhelmina Christina

2e echtgeno(o)t(e)/partner

M.G.M.J. van Waterschoot van der Gracht, Marie Giselle Madeleine Josephine

kinderen

3 zoons en 2 dochters (uit eerste huwelijk, 1 zoon jong overleden)

vader

J. d'Ailly, Jacob

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 23 december 1872

moeder

J.A.C.A. Greebe, Johanna Alida Cornelia Arnolda

geboorteplaats en/of -datum

Zaandam, 20 mei 1874

broers en zusters

1 broer en 1 zus