liberaal, Kappeynianen
functie(s) in de periode 1866-1880: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Antony
titulatuur en naam
A. Moens Antony
geboorteplaats en -datum
Hillegersberg (thans gem. Rotterdam), 15 april 1827
overlijdensplaats en -datum
Alkmaar, 24 juni 1899
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
- liberaal
- Kappeyniaan, van 1879 tot 1880
Hoofdfuncties/beroepen
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Hoogvliet (Z.H.), van 12 oktober 1851 tot 1 oktober 1854
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Edam, van oktober 1854 tot oktober 1858
- predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Sneek, van 31 oktober 1858 tot 2 september 1866
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1866 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Sneek)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Sneek)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 2 februari 1873 (voor het kiesdistrict Sneek)
- schoolopziener, tweede schooldistrict van Zuid-Holland, van 1 maart 1869 tot 1 maart 1873
- inspecteur van het lager onderwijs in de provincie Utrecht, van 1 maart 1873 tot 1 november 1880 (benoemd bij K.B. van 2 februari 1873)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 maart 1873 tot 1 november 1880 (voor het kiesdistrict Sneek)
- inspecteur van het lager onderwijs, tweede inspectie (Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland), van 1 november 1880 tot 1 april 1890
Nevenfuncties
- lid bestuur Vereeniging voor Gymnastiek- en Zwemschool te Rotterdam, vanaf mei 1858
- secretaris Industrieschool te Sneek, omstreeks 1862 (medeoprichter)
- lid hoofdbestuur Maatschappij tot Nut van de Javaan
Opleiding
academische studie
- theologie (proponentsexamen), Hogeschool te Leiden, van 30 juli 1845 tot 1851
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer vooral over onderwijsaangelegenheden, en daarnaast o.a. over het gevangeniswezen
- Diende in 1876 een initiatiefwetsvoorstel in om te regelen dat voor alle onderwijzers dezelfde acte van bekwaamheid zou gelden. Het voorstel werd later ingetrokken.
- Speelde in 1878 een belangrijke rol bij de behandeling van de Lager-onderwijswet van Kappeyne van de Coppello
opvallend stemgedrag
- Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
- Behoorde in 1872 tot de 27 leden die vóór artikel 1 stemden van de ontwerp-wet over invoering van een inkomstenbelasting. Verwerping van het artikel was voor minister Blussé reden het wetsontwerp in te trekken.
- Stemde in 1874 tegen de ontwerp-Vestingwet van minister Weitzel
Wetenswaardigheden
uit de privésfeer
- Oprichter van de Vereniging voor Volksonderwijs
verkiezingen
- Versloeg in 1866 bij de periodieke verkiezing in het district Sneek G. Groen van Prinsterer (a.r.) en jhr. A. Lycklama ä Nijeholt
- Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen samen met S. Wybenga gekozen. Zij versloegen M.W. baron du Tour van Bellinchave, jhr. A. Lycklama ä Nijeholt en W.M. Oppedijk (a.r.).
- Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen samen met S. Wybenga gekozen. Zij versloegen onder anderen M.W. baron du Tour van Bellinchave en B.J. Gratama.
- Versloeg in 1871 bij de periodieke verkiezingen C.J. de Bordes en J. Bieruma Oosting
- Versloeg in 1873 bij een tussentijdse verkiezing L.W.Ch. Keuchenius (arp)
- Versloeg in 1875 J. Binkes (a.r.)
- Versloeg in 1879 W.M. Oppedijk (a.r.)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Edam, tot 1858
- Sneek, vanaf 1858
- 's-Gravenhage, omstreeks 1869
- Utrecht, omstreeks 1876
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"De Wet op het Lager Onderwijs van 1878" (met Blaupot ten Cate)
literatuur/documentatie
- Lavater jr., "Politieke Photografien van de aftredende leden der Tweede Kamer" (1879)
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel II, 930
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Rotterdam, 25 september 1851
echtgeno(o)t(e)/partner
J.G. Sauerbier, Josephine Gertrude
kinderen
2 zonen en 1 dochter (en 2 jong-gestorven kinderen)
vader
A. Moens, Antony
geboorteplaats en/of -datum
Lage Mierde, 24 maart 1805
beroep vader
- pannenbakker
- schoolopziener
moeder
J. Lambert, Johanna
geboorteplaats en/of -datum
Kralingen, 9 februari 1809
beroep grootvader (vaderskant)
- pannenbakker
- schoolopziener
beroep grootvader (moederskant)
loodwitfabrikant
