M.E. (Rie) Lips-Odinot

Hilversumse timmermansdochter, die in de jaren vijftig Tweede Kamerlid voor de CPN was. Van huis uit sociaaldemocrate. In de jaren dertig actief bij de hulpverlening aan strijders in de Spaanse burgeroorlog en aan Joodse vluchtelingen uit Duitsland. Werd opgesloten in kamp Ravensbrück. Werd daar communist. Kwam in de Koude-Oorlogjaren in de Kamer en voerde het woord over zaken als voogdij, adoptie, maatschappelijk werk en vrouwenemancipatie. Ook actief als gemeenteraads- en Statenlid. Brak in 1958 na de destalinisatie met de CPN en sloot zich aan bij de groep-Gortzak/Wagenaar.

CPN, groep-Gortzak (ex-CPN)
functie(s) in de periode 1951-1959: lid Tweede Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Maria Elizabeth (Rie)

titulatuur en naam

M.E. Lips-Odinot Maria Elizabeth (Rie)

wijziging in naam en/of titulatuur

M.E. Odinot, van 4 mei 1908 tot 9 mei 1928
M.E. Nobbe-Odinot, van 9 mei 1928 tot 6 oktober 1948
M.E. Lips-Odinot, vanaf 6 oktober 1948

geboorteplaats en -datum

Wijk-bij-Duurstede, 4 mei 1908

overlijdensplaats en -datum

Hilversum, 26 januari 1998

levensbeschouwing

Hervormd (opgevoed)
geen godsdienst (brak geheel met kerk)

Partij/stroming

partij(en)

SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), omstreeks 1933 tot 1940
CPN (Communistische Partij van Nederland), van 1945 tot april 1958 (geroyeerd)
Brug-groep, van april 1958 tot juni 1959
SWP (Socialistische Werkers Partij), van 12 juni 1959 tot 18 december 1965
PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), van december 1965 tot 1973

lid tussentijds gevormde fractie(s)

groep-Gortzak (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 15 april 1958 tot 20 maart 1959

verwante partij

PvdA, 1973

Hoofdfuncties/beroepen

kinderverzorgster bij gezin te Hilversum
lid gemeenteraad van Hilversum, van 3 september 1946 tot 6 december 1949 (beëindigd i.v.m. haar reis naar China)
lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 8 november 1949 tot 6 juni 1962
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 oktober 1951 tot 3 juli 1956 (werd in 1952 op 17 juli toegelaten)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 november 1956 tot 20 maart 1959

gevangenschap/internering

gevangenschap strafgevangenis Amstelveenseweg te Amsterdam
geïnterneerd polizeiliches durchgangslager te Schoorl, vanaf 25 juni 1941
geïnterneerd polizeiliches durchgangslager te Amersfoort
geïnterneerd concentratiekampen te Düsseldorf, Hannover, Hamburg en Berlijn
geïnterneerd concentratiekamp Ravensbrück, van 1942 tot 1 mei 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

lid partijbestuur CPN
lid bestuur CPN afdeling Hilversum, van 1952 tot 1953
voorzitter CPN afdeling Hilversum, tot 1951
lid bestuur CPN district Noord-Holland
lid partijbestuur CPN, van 1953 tot 1958
lid bestuur SWP, van 1959 tot 1965

Nevenfuncties

voorzitter Wereldvrouwencomité tegen oorlog en facisme, van 1939 tot 1940
vicevoorzitter Nederlandse Vrouwenbeweging, tot 1953
voorzitter Nederlandse Vrouwenbeweging, van 1953 tot 1958 (beëindigd i.v.m. haar royement uit de CPN)
lid Raad van Commissarissen van de arbeidersbouwvereniging "Ons Ideaal" te Hilversum, van 1948 tot 1973

Opleiding

primair onderwijs

lagere school te Hilversum

voortgezet onderwijs

opleiding huishoudschool te Hilversum
opleiding voor kinderverzorgster

Activiteiten

als parlementariër

Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met volksgezondheid, maatschappelijk werk, justitie (voogdij, adoptie), sociale zaken en defensiepersoneel
Interpelleerde op 29 maart 1957 minister Zijlstra over de verhoging van de margarineprijs

Wetenswaardigheden

algemeen

In april 1958 trad zij met Wagenaar, Gortzak en Brandsen uit de CPN-fractie en werd zij geroyeerd als partijlid. Zij stelden hun zetel echter niet beschikbaar, maar vormden de groep-Gortzak.

uit de privésfeer

Was betrokken bij steun aan de Spaanse republiek en bij hulpverlening aan Duits-Joodse vluchtelingen
Zij verspreidde het illegale blad "De Tribune" en verborg Duitse vluchtelingen in haar huis tussen 1940 en 21 juni 1941. Werd op 21 juni 1941 gearresteerd op beschuldiging van vijandelijke activiteiten.
Medeoprichter van de Nederlandse Vrouwenbeweging, beweging voor de belangen van de vrouw, tegen oorlog en bewapening
Oprichter van het Ravensbrück-comité
Haar eerste echtgenoot was kantoorbediende. Hij overleed in concentratiekamp Dachau.
Haar tweede echtgenoot was kleermaker/coupeur
Haar vader ging failliet als aannemer en kwam zonder werk

woonplaats(en)/adres(sen)

Hilversum, Mercuriusstraat 31, omstreeks 1952

relevante buitenlandse reizen

reis door China voor de Nederlandse Vrouwenbeweging, 1949
reis door Indonesië voor de Nederlandse Vrouwenbeweging

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

G. van der Molen en G. Harmsen, "Odinot, Maria Elisabeth", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VIII, 181

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Amsterdam, 9 mei 1928 (echtgenoot overleden 7 september 1942)
gehuwd (tweede huwelijk) te Hilversum, 6 oktober 1948

echtgeno(o)t(e)/partner

J.D. Nobbe, Jan Douwinus

2e echtgeno(o)t(e)/partner

J.S. Lips, Jan Servaas

kinderen

1 zoon en 1 dochter (uit eerste huwelijk)

vader

J.M. Odinot, Johannes Marinus

geboorteplaats en/of -datum

Wijk-bij-Duurstede, 18 oktober 1877

beroep vader

timmerman
aannemer (later)

moeder

A.C. van Bentem, Alida Clasina

geboorteplaats en/of -datum

Zoelmond (gem. Beusichem), 25 oktober 1878

broers en zusters

3 zusters

beroep grootvader (vaderskant)

timmerman

beroep grootvader (moederskant)

landbouwer