M.A. (Marius) Reinalda

M.A. Reinalda
bron: RVD/Nationaal Archief

Sociaaldemocratische bestuurder uit Haarlem. Begon met alleen lagere schoolopleiding als jongste bediende in een vooraanstaande uitgeverij en klom er op tot directeur. Intelligente conformistische sociaaldemocraat, die raadslid, wethouder en burgemeester van Haarlem was. Voor en na de oorlog lid van de Eerste Kamer. Was in 1947 in Utrecht de eerste socialistische Commissaris van de Koningin en eindigde zijn politieke loopbaan als staatsraad. Selfmade man, vrijdenker en zeer doortastende allround bestuurder, die enige ijdelheid niet vreemd was. Kleedde zich steeds met opmerkelijke zorg.

SDAP, PvdA
functie(s) in de periode 1937-1963: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, lid Raad van State, Commissaris van de Koning(in)

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Marius Antoon (Marius)

titulatuur en naam

M.A. Reinalda Marius Antoon (Marius)

geboorteplaats en -datum

Haarlem, 28 juni 1888

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 4 juli 1965

levensbeschouwing

  • Hervormd (opgevoed)
  • geen

niet-kerkelijke levensbeschouwing

vrijdenker

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1909 tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • medewerker N.V. "H.D. Tjeenk Willink & Zoon Uitgeversmaatschappij" te Haarlem, vanaf 1903 (hij genoot een praktische opleiding in het uitgeversbedrijf)
  • lid gemeenteraad van Haarlem, van 4 september 1917 tot 1 september 1941
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 10 februari 1921 tot 8 juni 1937
  • wethouder (van openbare werken, volkshuisvesting en arbeidszaken) van Haarlem, van 2 september 1923 tot 12 september 1928
  • onderdirecteur N.V. "H.D. Tjeenk Willink & Zoon Uitgeversmaatschappij" te Haarlem, van juli 1928 tot 1937
  • wethouder (van openbare werken en volkshuisvesting) van Haarlem, van 15 januari 1936 tot maart 1941 (ontslag genomen na de benoeming van een NSB-burgemeester)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1937 tot 18 maart 1947
  • directeur N.V. "H.D. Tjeenk Willink & Zoon Uitgeversmaatschappij" te Haarlem, van 1937 tot mei 1945
  • waarnemend burgemeester van Haarlem, van 8 mei 1945 tot 16 december 1945
  • fractievoorzitter SDAP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 oktober 1945 tot 9 februari 1946
  • burgemeester van Haarlem, van 16 december 1945 tot 16 maart 1947
  • fractievoorzitter PvdA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 9 februari 1946 tot 18 maart 1947
  • Commissaris van de Koningin in Utrecht, van 20 maart 1947 tot 1 juli 1954 (benoemd bij K.B. van 8 maart 1947)
  • lid Raad van State, van 1 november 1955 tot 1 juli 1963 (benoemd bij K.B. van 15 oktober 1955)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur SDAP afdeling Haarlem
  • fractievoorzitter SDAP gemeenteraad van Haarlem, van 1 juli 1919 tot 2 september 1923
  • voorzitter SDAP gewest Noord-Holland, omstreeks 1925 tot 1941
  • lid hoofdbestuur vereniging van Sociaal-Democratische raads- en statenleden
  • fractievoorzitter SDAP gemeenteraad van Haarlem, van september 1928 tot 15 januari 1936
  • fractievoorzitter SDAP Provinciale Staten van Noord-Holland
  • voorzitter stichtingsraad WBS (Wiardi Beckman Stichting), vanaf november 1946
  • voorzitter Humanistische Werkgemeenschap in de PvdA, vanaf 1954

Nevenfuncties

  • lid bestuur Algemeene Bond van handels- en kantoorbedienden, afdeling Haarlem, van 1910 tot 1912
  • ondervoorzitter Nederlandse Uitgeversbond
  • plaatsvervangend lid Reclasseringsraad te Haarlem
  • lid Ambtenarengerecht te Amsterdam, vanaf 1 maart 1933 (nog in 1945)
  • lid Staatscommissie sociale verzekering kleine zelfstandigen (Staatscommissie-Van Bruggen), van 17 april 1940 tot september 1942
  • lid Staatscommissie onderzoek wijziging procedure Grondwetsherziening, van 1 maart 1946 tot 1 april 1946
  • voorzitter Rijkscommissie voor de papierverdeling, vanaf april 1947
  • voorzitter Persraad, van 1 juli 1947 tot 1 januari 1959
  • lid adviescommissie over mogelijkheid van beroep tegen besluiten van publiekrechtelijke organen (Commissie-Prinsen), vanaf juli 1948
  • lid Brandweerraad, vanaf 1 oktober 1952
  • voorzitter Koninklijke Nederlandse Brandweervereniging, omstreeks 1952 (nog in 1955)
  • voorzitter Nationaal Comité Herdenking tien jaar bevrijding, van 1954 tot 1955
  • lid algemeen bestuur Koninklijke Nederlandse Jaarbeurs, vanaf 1955
  • lid Ziekenhuiscommissie
  • voorzitter Vereniging Orkestgebouworkest te Amsterdam
  • voorzitter bestuur Nederlandse Orkeststichting tot beheer van het concertgebouworkest, van 1 juli 1954 tot 1958
  • vicevoorzitter NRWM (Nationale Raad Welzijn Militairen), omstreeks 1959
  • lid hoofdbestuur IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling)
  • voorzitter consultatiebureau voor drankzuchtigen
  • lid Raad van Commissarissen Koninklijke Maatschappij Wegenbouw N.V.

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), vanaf 23 juli 1946
  • lid afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Raad van State)
  • lid afdeling Financiën (Raad van State)
  • lid afdeling Volkshuisvesting en Bouwnijverheid (Raad van State)
  • lid afdeling Verkeer en Waterstaat (Raad van State)
  • lid afdeling Maatschappelijk Werk (Raad van State)
  • lid afdeling geschillen van bestuur (Raad van State)

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school (uitsluitend)

cursussen

  • prive-onderwijs moderne talen en middelbare schoolvakken

Activiteiten

als parlementariër

  • Was tot 1946 woordvoerder binnenlandse zaken van de SDAP-Eerste Kamerfractie

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Zijn vader werd als organisator van de spoorwegstaking in 1903 ontslagen

verkiezingen

  • Werd in 1937 en 1946 gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Haarlem, Buitenrustlaan 19, omstreeks 1939
  • Haarlem, Wilhelminapark 1, omstreeks 1947
  • Utrecht
  • 's-Gravenhage, Sportlaan 984, omstreeks 1955

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1950
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 2 juni 1954

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid vrijdenkersvereniging "De Dageraad"
  • lid Rotary te Haarlem en (later) Utrecht

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel III, 516
  • B. Reinalda, "Reinalda, Marius Antoon", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel I, 99
  • G.W.B. Borrie, "M.A. Reinalda (1888-1965) - een geboren bestuurder" (2005)
  • Wie is dat? 1948

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Haarlem, 7 maart 1912 (echtgenote overleden 29 november 1964)
  • gehuwd (tweede huwelijk), 23 februari 1965

echtgeno(o)t(e)/partner

A.M. Deen, Albertha Maria

2e echtgeno(o)t(e)/partner

M.A. van Kampen, Maria Antonia

kinderen

5 zoons

vader

H. Reinalda, Hendrik

geboorteplaats en/of -datum

Harlingen, 15 april 1861

beroep vader

spoorwegbeambte (vuurstoker)

moeder

T. Kreeft, Trijntje

geboorteplaats en/of -datum

Abbekerk, 29 november 1863

beroep moeder

strijkster

beroep grootvader (vaderskant)

arbeider

beroep grootvader (moederskant)

arbeider